De Geschiedkundige atlas van Nederland is een verzameling wetenschappelijke kaarten met bijbehorende boekwerken die de geschiedenis van Nederland op kaarten weergeeft.
De serie is in de periode 1909-1938 uitgegeven door uitgeverij Martinus Nijhoff, Den Haag, in opdracht van een commissie onder voorzitterschap van prof. dr. P.J. Blok. Het kaartmateriaal is grotendeels van de hand van dr. A.A. Beekman. De commissie bestond verder uit dr. W.A.F Bannier, dr. H. Blink, F.A. Hoefer, mr. S. Muller, mr. dr. J.C. Overvoorde en ir. J.C. Ramaer.
Beekman heeft ook een groot aantal delen geschreven van de atlas. De kaarten zijn vaak niet digitaal beschikbaar, de teksten wel. De atlas bestaat uit ongeveer dertig delen.
In het voorbericht geeft de commissie aan dat een specifiek probleem bij de kartering van Nederland in de geschiedenis is, dat de vormen van het land, zowel door natuurlijke processen (veranderende rivierlopen, overstromingen) als menselijk ingrijpen (afdammingen, inpolderingen) in de loop der eeuwen aanzienlijk veranderd zijn. In de meeste andere landen is dat niet het geval.
Beekman geeft aan dat bij alle kaarten de waterlijn de hoogwaterlijn is, en alleen in die gevallen waar er informatie beschikbaar was, ook de laagwaterlijn is ingetekend. Verder is nadrukkelijk een verschil aangebracht tussen binnendijkse wateren (zwart) en buitendijkse (blauw).
De links in onderstaande lijst leiden naar scans van de beschrijvingen van de kaart. De omvang van de afzonderlijke delen varieert sterk; sommige deeltjes zijn maar een paar bladzijden, maar er zijn ook delen van een paar honderd bladzijden. De nummering is een later aangebrachte archiefnummering; de afzonderlijke delen waren bij uitgave niet genummerd.
Delen Onderstaande gegevens dateren van 2023.
Papieren originelen zijn in een aantal bibliotheken en archieven ter inzage, maar ze worden meestal niet uitgeleend. In de Koninklijke Bibliotheek is een aantal delen digitaal te bekijken en te kopiëren, maar alleen in de leeszaal.
De afzonderlijke delen van de atlas en de schrijvers
Kaarten Papieren versie ter inzage bij de Koninklijke Bibliotheek, geen scan gelokaliseerd is: Marken in Gelderland, Overijssel, Utrecht, enzovoorts.
Kaartbladen online in hoge resolutie
Via onderstaande link kunnen in Wikimedia Commons scans in een wat lagere resolutie bekeken (en gedownload) worden.
Categorie:Atlas (naslagwerk) Categorie:Geografie van Nederland Atlas Atlas