Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Assen (1850-1888) geeft een overzicht van verkiezingen voor de Nederlandse Tweede Kamer in het kiesdistrict Assen in de periode 1850-1888.
Het kiesdistrict Assen was al ingesteld in 1848. De indeling van het kiesdistrict werd in 1850 gewijzigd bij de invoering van de Kieswet. Tot het kiesdistrict behoorden vanaf dat moment de volgende gemeenten: Anloo, Assen, Beilen, Borger, Coevorden, Dalen, Diever, Dwingeloo, Eelde, Emmen, Gasselte, Gieten, Havelte, Hoogeveen, Meppel, Nijeveen, Norg, Odoorn, Onstwedde, Oosterhesselen, Peize, Roden, Rolde, Ruinen, Ruinerwold, Sleen, Smilde, Vlagtwedde, Vledder, Vries, Wedde, Westerbork, de Wijk, Zuidlaren, Zuidwolde en Zweeloo.
In 1858 werd de indeling van het kiesdistrict gewijzigd. De gemeenten Onstwedde, Vlagtwedde en Wedde werden toegevoegd aan het kiesdistrict Appingedam.
In 1864 werd de indeling van het kiesdistrict wederom gewijzigd. De gemeenten Eelde, Norg, Peize en Roden werden toegevoegd aan het kiesdistrict Zuidhorn.
In 1869 werd de indeling van het kiesdistrict wederom gewijzigd. De gemeenten Diever, Havelte, Nijeveen en Vledder werden toegevoegd aan het kiesdistrict Steenwijk.
In 1878 werd de indeling van het kiesdistrict wederom gewijzigd. De gemeenten Anloo, Borger, Gasselte, Gieten en Zuidlaren werd toegevoegd aan het kiesdistrict Winschoten. Tevens werd een gedeelte van het kiesdistrict Steenwijk (de gemeenten Diever, Havelte, Nijeveen en Vledder) toegevoegd aan het kiesdistrict Assen.
Het kiesdistrict Assen was in deze periode een meervoudigEen enkelvoudig district vaardigde per zittingsperiode één lid af naar de Tweede Kamer, een meervoudig kiesdistrict twee of meer leden. kiesdistrict: het vaardigde twee leden af naar de Tweede Kamer. Om de twee jaar trad een van de leden af; er werd dan een periodieke verkiezing gehouden voor de vrijgevallen zetel. Bij algemene verkiezingen (na ontbinding van de Tweede Kamer) bracht elke kiezer twee stemmen uit. Om in de eerste verkiezingsronde gekozen te worden moest een kandidaat minimaal de districtskiesdrempelDe districtskiesdrempel werd bepaald door de volgende formule: 50% van het aantal uitgebrachte geldige stemmen, gedeeld door het aantal in het district te verkiezen zetels. behalen; indien nodig werd een tweede ronde gehouden.
Legenda cursief: in de eerste verkiezingsronde geplaatst voor de tweede ronde; vet: gekozen als lid van de Tweede Kamer.
27 augustus 1850 De verkiezingen waren algemene verkiezingen; zij werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer na inwerkingtreding van de Kieswet.
27 augustus 14 septemberOmdat niet het vereiste aantal kandidaten er in de eerste ronde in slaagde de districtskiesdrempel te overschrijden, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de twee niet-direct gekozen kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 2.416 2.416 Opkomst 1.570 1.362 Geldige stemmen 3.110 1.348 Blanco stemmen 13 9 Kiesdrempel 778 674 Kandidaten L. van Heiden ReinesteinAftredend en herkiesbaar Tweede Kamerlid voor Assen. 1.134 P. van der Veen 763 825 L.N. van RandwijckVan Randwijck was aftredend Kamerlid voor het in 1850 opgeheven kiesdistrict Hoogeveen, dat werd samengevoegd met het kiesdistrict Assen. 585 523 P.W.A. Grevelink 170 W. Goedkoop 64 A. Blom 55 G. Groen van Prinsterer 41 A. van der Vlies 28
8 juni 1852 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
8 juni Kiesgerechtigden 2.426 Opkomst 826 Geldige stemmen 819 Blanco stemmen 5 Kandidaten P. van der Veen 671 G. Groen van Prinsterer 69 L.N. van Randwijck 50
17 mei 1853 De verkiezingen waren algemene verkiezingen; zij werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.De Tweede Kamer was ontbonden in verband met een regeringscrisis over het herstel van de bisschoppelijke hiërarchie.
17 mei 31 mei Kiesgerechtigden 2.351 2.351 Opkomst 1.149 1.067 Geldige stemmen 2.217 1.061 Blanco stemmen 75 8 Kiesdrempel 554 531 Kandidaten L. van Heiden Reinestein 723 P. van der Veen 524 655 H. Vos 369 406 G.L. Kniphorst 219 J. van Andel 69 W. Tonckens 68 P.W.A. Grevelink 50 G. Groen van Prinsterer 42 L.N. van Randwijck 30
1 december 1853 Louis van Heiden Reinestein, gekozen bij de verkiezingen van 17 mei 1853, trad op 13 oktober 1853 af vanwege zijn herbenoeming als kantonrechter.De vigerende wetgeving vereiste het aftreden van een lid van het parlement bij een aantal benoemingen. Het aftredende parlementslid was terstond herkiesbaar. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.
1 december Kiesgerechtigden 2.351 Opkomst 719 Geldige stemmen 712 Blanco stemmen 6 Kandidaten L. van Heiden Reinestein 486 G.L. Kniphorst 157 P.P. van Zuylen van Nijevelt 44
13 juni 1854 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
13 juni Kiesgerechtigden 2.351 Opkomst 765 Geldige stemmen 764 Blanco stemmen 1 Kandidaten P. van der Veen 479 G.L. Kniphorst 178 H. Vos 50
10 juni 1856 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
10 juni Kiesgerechtigden 2.506 Opkomst 727 Geldige stemmen 719 Blanco stemmen 6 Kandidaten L. van Heiden Reinestein 604 H.C. Carsten 62
8 juni 1858 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
8 juni Kiesgerechtigden 2.517 Opkomst 702 Geldige stemmen 694 Blanco stemmen 7 Kandidaten P. van der Veen 540 H. Pelinck 69
26 oktober 1858 Louis van Heiden Reinestein, gekozen bij de verkiezingen van 10 juni 1856, trad op 1 oktober 1858 af vanwege zijn herbenoeming als kantonrechter. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.
26 oktober Kiesgerechtigden 2.517 Opkomst 650 Geldige stemmen 646 Blanco stemmen 5 Kandidaten L. van Heiden Reinestein 467 H. Pelinck 155
12 juni 1860 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
12 juni Kiesgerechtigden 2.356 Opkomst 670 Geldige stemmen 657 Blanco stemmen 5 Kandidaten L. van Heiden Reinestein 619
10 juni 1862 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
10 juni Kiesgerechtigden 2.413 Opkomst 636 Geldige stemmen 628 Blanco stemmen 4 Kandidaten P. van der Veen 541
22 oktober 1863 Louis van Heiden Reinestein, gekozen bij de verkiezingen van 12 juni 1860, trad op 1 oktober 1863 af vanwege zijn herbenoeming als kantonrechter. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.
22 oktober Kiesgerechtigden 2.475 Opkomst 544 Geldige stemmen 534 Blanco stemmen 9 Kandidaten L. van Heiden Reinestein 454
14 juni 1864 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
14 juni Kiesgerechtigden 2.283 Opkomst 932 Geldige stemmen 921 Blanco stemmen 3 Kandidaten L. van Heiden Reinestein 517 L. Oldenhuis Gratama 332
12 juni 1866 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
12 juni 26 juniOmdat geen van de kandidaten in de eerste ronde de absolute meerderheid van de uitgebrachte geldige stemmen behaalde, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de twee kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 2.247 2.247 Opkomst 893 1.125 Geldige stemmen 887 1.129 Blanco stemmen 2 2 Kandidaten P. van der Veen 357 637 L. Oldenhuis Gratama 391 483 J.H. Geertsema 90
30 oktober 1866 De verkiezingen waren algemene verkiezingen; zij werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.De Tweede Kamer was ontbonden nadat deze een motie had aangenomen waarin het kabinetsbeleid op het gebied van Koloniën werd afgekeurd.
30 oktober 13 novemberOmdat geen van de kandidaten er in de eerste ronde in slaagde de districtskiesdrempel te overschrijden, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de vier kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 2.247 2.247 Opkomst 1.421 1.529 Geldige stemmen 2.773 2.916 Blanco stemmen 67 138 Kiesdrempel 693 729 Kandidaten L. van Heiden Reinestein 526 859 J.R. Thorbecke 588 807 L. Oldenhuis Gratama 507 713 P.P. van Bosse 459 537 P. van der Veen 313 D.T. Notten 183 T.J. Stieltjes 55 A. Slingenberg 50 H. Pelinck 24
11 september 1867 Louis van Heiden Reinestein, gekozen bij de verkiezingen van 30 oktober 1866, trad op 15 augustus 1867 af vanwege zijn benoeming als Commissaris van de Koning in Groningen. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.
11 september 25 september Kiesgerechtigden 2.344 2.344 Opkomst 1.217 1.186 Geldige stemmen 1.214 1.172 Blanco stemmen 3 12 Kandidaten L. Oldenhuis Gratama 545 626 P. van der Veen 368 546 P.P. van Bosse 287
22 januari 1868 De verkiezingen waren algemene verkiezingen; zij werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.Nadat de begroting voor Buitenlandse Zaken door de Tweede Kamer verworpen was, bood het kabinet-Van Zuylen van Nijevelt zijn ontslag aan. Hierop ontbond de Koning de Tweede Kamer.
22 januari Kiesgerechtigden 2.344 Opkomst 1.507 Geldige stemmen 2.924 Blanco stemmen 72 Kiesdrempel 731 Kandidaten L. Oldenhuis Gratama 1.101 J.R. Thorbecke 1.012 P. van der Veen 285 D.T. Notten 175 J. Heemskerk 142 B.J. Gratama 114 G. Groen van Prinsterer 27 J.F. de Ruyter de Wildt 24
8 juni 1869 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
8 juni Kiesgerechtigden 2.161 Opkomst 823 Geldige stemmen 804 Blanco stemmen 8 Kandidaten L. Oldenhuis Gratama 637 B.J. Gratama 69 W.B.S. Boeles 53
31 januari 1871 Johan Rudolph Thorbecke, gekozen bij de verkiezingen van 22 januari 1868, trad op 4 januari 1871 af vanwege zijn toetreding tot het kabinet-Thorbecke III. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.
31 januari Kiesgerechtigden 2.213 Opkomst 1.039 Geldige stemmen 1.029 Blanco stemmen 6 Kandidaten H.J. Smidt 581 A. Roelink 240 B.J. Gratama 113 W.A. van der Feltz 48 P. van der Veen 23
13 juni 1871 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
13 juni Kiesgerechtigden 2.204 Opkomst 950 Geldige stemmen 943 Blanco stemmen 4 Kandidaten H.J. Smidt 691 B.J. Gratama 229
10 juni 1873 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
10 juni Kiesgerechtigden 2.287 Opkomst 1.015 Geldige stemmen 996 Blanco stemmen 12 Kandidaten L. Oldenhuis Gratama 775 A. Kuyper 120 M.M. van Asch van Wijck 34
8 juni 1875 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
8 juni Kiesgerechtigden 2.499 Opkomst 1.123 Geldige stemmen 1.117 Blanco stemmen 3 Kandidaten H.J. Smidt 824 A. Brummelkamp 255
12 juni 1877 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
12 juni Kiesgerechtigden 2.675 Opkomst 830 Geldige stemmen 819 Blanco stemmen 10 Kandidaten L. Oldenhuis Gratama 638 A.F. de Savornin Lohman 135 A. Brummelkamp 32
27 november 1877 Hendrik Smidt, gekozen bij de verkiezingen van 8 juni 1875, trad op 3 november 1877 af vanwege zijn toetreding tot het kabinet-Kappeyne van de Coppello. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.