Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Dokkum (1888-1918) geeft een overzicht van verkiezingen voor de Nederlandse Tweede Kamer in het kiesdistrict Dokkum in de periode 1888-1918.De verkiezingen in 1888 waren de eerste verkiezingen waarbij een Tweede Kamer van 100 leden gekozen werd; de verkiezingen in 1918 waren na de opheffing van de kiesdistricten de eerste verkiezingen waarbij de uitslag bepaald werd op grond van het stelsel van evenredige vertegenwoordiging.

Het kiesdistrict Dokkum was al ingesteld in 1850. De indeling van het kiesdistrict werd gewijzigd na de grondwetsherziening van 1887; tevens werd het kiesdistrict toen omgezet in een enkelvoudig district.Een enkelvoudig district vaardigde per zittingsperiode één lid af naar de Tweede Kamer. Tot het kiesdistrict behoorden vanaf dat moment de volgende gemeenten: Ameland, Dantumadeel, Dokkum, Ferwerderadeel, Oostdongeradeel, Schiermonnikoog en Westdongeradeel.

Het kiesdistrict Dokkum vaardigde in dit tijdvak per zittingsperiode één lid af naar de Tweede Kamer.

Legenda cursief: in de eerste verkiezingsronde geëindigd op de eerste of tweede plaats, en geplaatst voor de tweede ronde; vet: gekozen als lid van de Tweede Kamer.

6 maart 1888 De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.Bij de grondwetsherziening van 1887 was het aantal leden van de Tweede Kamer uitgebreid van een variabel aantal, afhankelijk van de bevolkingsomvang, naar een vast aantal van 100. Tegelijkertijd werd het aantal kiesdistricten uitgebreid.

6 maart Kiesgerechtigden 3.095 Opkomst 2.833 Geldige stemmen 2.820 Blanco stemmen 9 Kandidaten U.H. Huber 1.420 W.J. van Welderen RengersAftredend en herkiesbaar Tweede Kamerlid voor Dokkum. 1.328 J.A. Nieuwenhuis 64

9 juni 1891 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

9 juni Kiesgerechtigden 3.068 Opkomst 2.693 Geldige stemmen 2.685 Blanco stemmen 8 Kandidaten U.H. Huber 1.363 A. Kerdijk 1.174 J. Stoffel 143

10 april 1894 De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.De Tweede Kamer was ontbonden nadat een conflict was ontstaan tussen de Kamer en de regering.

10 april 24 aprilOmdat geen van de kandidaten in de eerste ronde de absolute meerderheid van de uitgebrachte geldige stemmen behaalde, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de twee kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 3.030 3.030 Opkomst 2.440 2.519 Geldige stemmen 2.422 2.486 Blanco stemmen 15 24 Kandidaten E. Schaafsma 1.027 1.329 P. van Vliet 1.008 1.157 U.H. Huber 380

15 juni 1897 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

15 juni 25 juni Kiesgerechtigden 5.279 5.279 Opkomst 4.094 4.745 Geldige stemmen 4.047 4.722 Blanco stemmen 47 23 Kandidaten E. Schaafsma 1.650 2.418 H. Pollema 1.969 2.304 O.Q. van Swinderen 225 J. Doornbosch 203

14 juni 1901 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

14 juni Kiesgerechtigden 5.872 Opkomst 4.963 Geldige stemmen 4.913 Blanco stemmen 50 Kandidaten R. van Veen 2.836 E. Schaafsma 1.420 G.W. Melchers 657

16 juni 1905 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

16 juni Kiesgerechtigden 7.199 Opkomst 6.548 Geldige stemmen 6.507 Blanco stemmen 41 Kandidaten R. van Veen 3.556 E. Schaafsma 2.362 A. van der Heide 589

11 juni 1909 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

11 juni Kiesgerechtigden 7.597 Opkomst 6.523 Geldige stemmen 6.461 Blanco stemmen 62 Kandidaten R. van Veen 3.676 K.de Vries Szn. 2.265 A. van der Heide 520

17 juni 1913 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

17 juni Kiesgerechtigden 8.144 Opkomst 7.676 Geldige stemmen 7.624 Blanco stemmen 52 Kandidaten R. van Veen 4.096 J. Sibinga Mulder 2.937 P.J. Troelstra 591

15 juni 1917 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

15 juni Kiesgerechtigden 8.650 Kandidaten R. van Veen

De zeven in de vorige Tweede Kamer vertegenwoordigde partijen hadden afgesproken in elkaars kiesdistricten geen tegenkandidaten te stellen.Na de verkiezingen in 1917 zou een grondwetsherziening van kracht worden waarbij het stelsel van evenredige vertegenwoordiging werd ingevoerd ter vervanging van het districtenstelsel. Het was daarom te verwachten dat er op korte termijn nieuwe verkiezingen zouden worden gehouden. Zie ook het artikel over de Pacificatie van 1917. Van Veen was derhalve de enige kandidaat; hij werd zonder nadere stemming gekozen verklaard.

Opheffing De verkiezing van 1917 was de laatste verkiezing voor het kiesdistrict Dokkum. In 1918 werd voor verkiezingen voor de Tweede Kamer overgegaan op een systeem van evenredige vertegenwoordiging met kandidatenlijsten van politieke partijen.

Categorie:Geschiedenis van Noardeast-Fryslân Dokkum 1888