Gjin Shpata (1310-1399) was van 1374 tot 1399 Despoot van Arta, een Albanees vorstendom dat overeenkwam met gebieden in het huidige West-Griekenland. Shpata heerste aanvankelijk samen met Pjetër Losha, tot diens dood in 1374. Shpata werd vanaf 1399 opgevolgd door zijn nakomlingen.
Biografie Gjin Bua Shpata was een telg van de Albanese adellijke familie Bua uit zuid-Albanië. Samen met Pjetër Losha viel Shpata Epirus, Acarnanië en Aetolië binnen. Samen met Pjetër Losha maakte Gjin Shpata gebruik van de politieke instabiliteit die in Epirus ontstond na de dood van de Servische keizer Stefan Dušan in 1355. Albanese krijgers trokken vanuit het noorden de Griekse regio's binnen en veroverden grote delen van het gebied. De verzwakking van de Servische macht en de interne verdeeldheid binnen de Byzantijnse machtsstructuren maakten deze Albanese expansie mogelijk. Aanvankelijk verdeelden Losha en Shpata de veroverde gebieden onder elkaar. Pjetër Losha vestigde zijn machtsbasis in Arta, terwijl Gjin Shpata vanuit Angelokastro over gebieden in westelijk Griekenland regeerde. De Servische heerser Simeon Uroš koos ervoor de Albanese machthebbers niet rechtstreeks te bestrijden en erkende hun positie in de regio.
Na de dood van Pjetër Losha in 1374 kwam Arta eveneens onder het gezag van Gjin Shpata. Hierdoor ontstond een groot aaneengesloten Albanese machtsgebied in Epirus en West-Griekenland. Shpata werd daarmee een van de machtigste Albanese vorsten van zijn tijd. Een van zijn vooraanstaande tegenstanders was Thomas II Preljubović, de Servische heerser van Ioannina.
Gjin Shpata probeerde de stad verschillende malen te veroveren, maar de sterke verdedigingswerken van Ioannina en de militaire steun van de Ottomanen maakten een verovering onmogelijk. De strijd om Ioannina vormde een belangrijk onderdeel van de rivaliteit tussen de Albanese en Servische machthebbers in Epirus. De conflicten brachten de Ottomanen steeds verder bij de politiek van Epirus betrokken. Gjin Shpata wist echter zijn machtsgebied gedurende een groot deel van zijn regering te behouden. Hij versloeg in 1385 bij Skoutari een Ottomaans leger, waarmee hij tijdelijk de Ottomaanse expansie in zijn gebied wist tegen te houden. Ondanks deze overwinning nam de Ottomaanse druk in de daaropvolgende jaren toe. De Albanese machtsgebieden in Epirus raakten bovendien verdeeld door conflicten tussen lokale heersers. Gjin Shpata overleed in 1390. Na zijn dood nam de macht van zijn opvolgers af en verloren de Albanese heersers geleidelijk gebied aan de Ottomanen en andere regionale machthebbers.
Gjin Shpata had meerdere echtgenotes, onder wie Helena Preljubović, en liet onder anderen een dochter, Irena Shpata, na. Zijn familienaam is verbonden met het Albanese woord shpatë, dat "zwaard" betekent. In latere geschiedschrijving wordt hij daarom ook aangeduid als Gjin "het Zwaard".
Categorie:Persoon in de 14e eeuw Spata, J Categorie:Albanese adel