Herman Sorgeloos (1952) is een Belgisch licht- en decorontwerper, scenograaf en fotograaf.Pagina over Herman Sorgeloos op de website van deSingel. Gearchiveerd op 30 oktober 2018. Door zijn werk in de jaren 80 en 90 in samenwerking met o.a. theatermaker Jan Decorte en choreografe Anne Teresa De Keersmaeker / Rosas leverde hij een bijdrage aan de vernieuwing van de podiumkunsten in Vlaanderen en Brussel.
Opleiding Herman Sorgeloos studeerde fotografie aan Sint-Lukas Brussel.
Ontmoeting met Jan Decorte en Anne Teresa De Keersmaeker Hij debuteerde in 1981 als theaterfotograaf op het Kaaitheaterfestival, het festival dat aan de basis lag van het huidige Kaaitheater. Zijn ontmoeting met Jan Decorte, op het moment dat die Maria Magdalena voorbereidde, was cruciaal. Alhoewel hij al vanaf Fase, Four Movements to the Music of Steve Reich (1982) de producties van Anne Teresa De Keersmaeker / Rosas begon te fotograferen, startte zijn samenwerking met haar pas officieel in 1984 met Elena’s Aria.Wouter Hillaert en Inge Henneman, Hoe beter de dans, hoe moeilijker te fotograferen, in: Rekto:Verso, 25/08/2011. Gearchiveerd op 31 oktober 2018.
Werk als fotograaf Als fotograaf maakt Herman Sorgeloos geen onderscheid tussen dans en theater. Hij fotografeert ze principieel frontaal, vanuit het standpunt van de zaal - zoals ook het publiek de voorstelling te zien krijgt. Van opzij fotograferen heeft voor hem weinig zin. Wel wil hij op die frontale lijn heen en weer kunnen bewegen. Het is de architectuur, de geometrie van de choreografie die hem ook zelf tot bewegen dwingt. Zelf omschrijft Herman Sorgeloos zich niet als fotograaf. In een interview met Rekto Verso - tijdschrift voor kunst en kritiek stelt hij dat hij geen fotograaf is, en dat hij louter foto’s maakt. Hij ziet zich daarbij als dienaar van de acteurs en dansers op het podium. Volgens zijn bescheiden mening doen zij het werk, en niet hij. Ook primeert de architectuur van de voorstelling op zijn eigen inbreng of interpretatie. Ondanks die keuze voor een documenterende benadering, de architectuur van de choreografie vangen zonder er zelf deel van te willen uitmaken, stralen zijn foto’s toch een sterke sensibiliteit uit.
De bescheiden houding van Herman Sorgeloos doet geen afbreuk aan zijn belang als fotograaf. Zijn foto’s bepalen sinds het begin van de jaren 80 mee het beeld dat bij het publiek blijft hangen nadat de vluchtige opvoeringen van Anne Teresa De Keersmaeker / Rosas (en andere choreografen en theatermakers) die hij vastlegde zijn afgelopen, als een blijvend spoor van wat geweest is. Voor Anne Teresa De Keersmaeker vormt de grote bescheidenheid van Herman Sorgeloos precies de kracht van zijn foto’s. Volgens haar spreekt er een soort van objectieve framing uit. Toen Rekto Verso in 2011 een themanummer wijdde aan theaterfotografie was hij een van de vier behandelde fotografen, naast Koen Broos, Stef Stessel en Maarten Vanden Abeele.Theaterfotografie, in: Rekto:Verso, 28/01/2013. Gearchiveerd op 31 oktober 2018.
Werk als licht- en decorontwerper en scenograaf De reden waarom Herman Sorgeloos zichzelf niet beschouwt als fotograaf is dat fotograferen voor hem geen voltijdse bezigheid is. Hij verzorgt bij podiumkunstenaars immers ook het licht of het decor, en geeft zo visueel mee vorm aan hun voorstellingen. Hij ontwierp zijn eerste decor in 1983. Sindsdien heeft als licht- en decorontwerper en scenograaf gewerkt voor o.a. Jan Decorte, Anne Teresa De Keersmaeker / Rosas, Jan Ritsema, Josse De Pauw, An de Donder, Fumiyo Ikeda, Sidi Larbi Cherkaoui en Pieter De Buysser. Bij Anne Teresa De Keersmaeker / Rosas was hij verantwoordelijk voor het decorontwerp van Erts (1992), Mozart / Concert Arias. Un moto di gioia. (1992) Toccata (1993), Kinok (1994) en Amor constante, más allá de la muerte (1994), en voor het set- en lichtontwerp van 3 Solos for Vincent Dunoyer (1997), Quartett (1999) en With / for / by (1999).
Boekpublicaties Veel foto’s van Herman Sorgeloos werden afgedrukt in boeken, o.a. in: Rosas Album (Herman Sorgeloos, Theater Instituut Nederland, 1993, )Pieter Kottman, 'Rosas Album' is knap eerbetoon en ontkent vluchtigheid van dans, Theater Instituut Nederland/International Theatre & Film Books Amsterdam, 1993, 138 p.Pieter T’Jonck, Foto-album van Herman Sorgeloos over Rosas, in: De Standaard, 15/06/1993 Fase, four movements to the music of Steve Reich (Anne Teresa De Keersmaeker en Guy Gypens, Rosas, 2007, )Pagina over Fase, four movements to the music of Steve Reich (Anne Teresa De Keersmaeker en Guy Gypens, Rosas, 2007, ) op de website van RosasPagina over Fase, four movements to the music of Steve Reich (Anne Teresa De Keersmaeker en Guy Gypens, Rosas, 2007, ) op WorldCat. Gearchiveerd op 31 oktober 2018. A Choreographer’s Score: Fase, Rosas danst Rosas, Elena’s Aria, Bartók (Anne Teresa De Keersmaeker en Bojana Cvejić, Mercatorfonds / Rosas, 2012, )Pagina over A Choreographer’s Score: Fase, Rosas danst Rosas, Elena’s Aria, Bartók (Anne Teresa De Keersmaeker en Bojana Cvejić, Mercatorfonds / Rosas, 2012, ) op de website van RosasPagina over A Choreographer’s Score: Fase, Rosas danst Rosas, Elena’s Aria, Bartók (Anne Teresa De Keersmaeker en Bojana Cvejić, Mercatorfonds, Mercatorfonds / Rosas, 2012, ) op WorldCat En Atendant & Cesena: A Choreographer’s Score (Anne Teresa De Keersmaeker en Bojana Cvejić, Mercatorfonds / Rosas, 2013, )Pagina over En Atendant & Cesena: A Choreographer’s Score (Anne Teresa De Keersmaeker en Bojana Cvejić, Mercatorfonds, 2013, ) op de website van RosasPagina over En Atendant & Cesena: A Choreographer’s Score (Anne Teresa De Keersmaeker en Bojana Cvejić, Mercatorfonds / Rosas, 2013, ) op WorldCat Vortex Temporum (Bojana Cvejić, Jean-Luc Plouvier en Gérard Grisey, Rosas, 2014, )Pagina over Vortex Temporum (Bojana Cvejić, Jean-Luc Plouvier en Gérard Grisey, Rosas, 2014, ) op de website van Rosas Drumming & Rain: A Choreographer’s Score (Anne Teresa De Keersmaeker en Bojana Cvejić, Mercatorfonds / Rosas, 2014, )Pagina over Drumming & Rain: A Choreographer’s Score (Anne Teresa De Keersmaeker en Bojana Cvejić, Mercatorfonds / Rosas, 2014, ) op de website van RosasPagina over Drumming & Rain: A Choreographer’s Score (Anne Teresa De Keersmaeker en Bojana Cvejić, Mercatorfonds / Rosas, 2014, ) op WorldCat Work/Travail/Arbeid catalogue (Elena Filipovic, Mercatorfonds, 2015, )Pagina over Work/Travail/Arbeid catalogue (Elena Filipovic, Mercatorfonds, 2015, ) op de website van RosasPagina over Work/Travail/Arbeid catalogue (Elena Filipovic, Mercatorfonds, 2015, ) op WorldCat Anne Teresa De Keersmaeker / Rosas 2007–2017 (Christian Lvowski, Mercatorfonds / Rosas / Actes Sud, 2018, )Pagina over Anne Teresa De Keersmaeker / Rosas 2007–2017 (Christian Lvowski, Mercatorfonds / Rosas / Actes Sud, 2018, ) op de website van Rosas
Tentoonstellingen De foto's van Herman Sorgeloos waren te zien in verschillende tentoonstellingen, o.a. in: Holland Festival 1993 (Amsterdam), juni 1993Sellars regisseert opening, retrospectief De Keersmaeker; Holland Festival 1993 groter, in: NRC, 24/03/1993 Cultuurcentrum De Velinx (Tongeren), februari-maart 1998Advertentie van De Velinx, in: Etcetera, nr. 62, december 1997 RosasXX, Paleis voor Schone Kunsten (Brussel), oktober 2002 – januari 2003Jeroen Peeters, RosasXX, in: De Witte Raaf, nr. 100, november-december 2002Pieter T'Jonck, Het universum van Rosas, in: De Tijd, 23/10/2002
Samenwerking met Anne Teresa De Keersmaeker / Rosas Omdat Herman Sorgeloos sinds Fase de meeste producties Anne Teresa De Keersmaeker / Rosas heeft gefotografeerd, wordt hij vaak beschouwd als de huisfotograaf van Anne Teresa De Keersmaeker / Rosas – alhoewel sinds En Atendant (2010) het gezelschap ook regelmatig foto’s gebruikt van Rosas-medewerkster Anne Van Aerschot.Johan De Vos, Drie keer Rosas: Dansfoto's van Herman Sorgeloos, in: De Standaard, 27/04/2002http://cobra.canvas.be/cm/cobra/foto/1.2020149. Gearchiveerd op 31 oktober 2018. Van de meeste (pers)foto’s die Herman Sorgeloos voor Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas maakte, worden exemplaren bewaard in het archief van De Munt. Verschillende van zijn foto’s werden ook afgedrukt op affiches.
Producties van Anne Teresa De Keersmaeker / Rosas waaraan Herman Sorgeloos meewerkte: Fase, Four Movements to the Music of Steve Reich (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 1982): fotografiehttps://www.rosas.be/en/productions/361-fase-four-movements-to-the-music-of-steve-reich. Gearchiveerd op 30 mei 2023.http://carmen.demunt.be/pls/carmen/carmen4.document?t=2&aid=441240&id=-1&sid=-1 Rosas danst Rosas (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 1983): fotografiehttps://www.rosas.be/en/productions/378-rosas-danst-rosas. Gearchiveerd op 28 juni 2023.http://carmen.demunt.be/pls/carmen/carmen4.document?t=2&aid=441294&id=-1&sid=-1 Elena's Aria (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 1984): fotografiehttps://www.rosas.be/en/productions/357-elena-s-aria. Gearchiveerd op 30 mei 2023. Bartók / Aantekeningen (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 1986): fotografie en lichtontwerphttps://www.rosas.be/en/productions/346-bartok-aantekeningen. Gearchiveerd op 30 mei 2023.http://carmen.demunt.be/pls/carmen/carmen4.document?t=2&aid=441254&id=-1&sid=-1 Verkommenes Ufer / Medeamaterial / Landschaft mit Argonauten (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 1987): fotografie, licht- en decorontwerphttps://www.rosas.be/en/productions/385-verkommenes-ufer-medeamaterial-landschaft-mit-argonauten. Gearchiveerd op 30 mei 2023. Bartók / Mikrokosmos (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 1987): fotografie en lichtontwerphttps://www.rosas.be/en/productions/348-bartok-mikrokosmos. Gearchiveerd op 27 april 2023.http://carmen.demunt.be/pls/carmen/carmen4.document?t=2&aid=441200&id=-1&sid=-1 Ottone Ottone (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 1988): fotografie, lichtontwerp, decorontwerp en kostuumshttps://www.rosas.be/en/productions/373-ottone-ottone. Gearchiveerd op 30 mei 2023. Stella (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 1990): fotografie en decorontwerphttps://www.rosas.be/en/productions/380-stella. Gearchiveerd op 30 mei 2023.http://carmen.demunt.be/pls/carmen/carmen4.document?t=2&aid=441289&id=-1&sid=-1 Achterland (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 1990): fotografie en decorontwerphttps://www.rosas.be/en/productions/343-achterland. Gearchiveerd op 30 mei 2023.http://carmen.demunt.be/pls/carmen/carmen4.document?t=2&aid=441205&id=-1&sid=-1http://carmen.demunt.be/pls/carmen/carmen4.document?t=2&aid=441210&id=-1&sid=-1 Rosa (Peter Greenaway/Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas 1992): fotografiehttps://www.rosas.be/en/publications/439-rosa. Gearchiveerd op 25 april 2023.http://carmen.demunt.be/pls/carmen/carmen4.document?t=2&aid=441304&id=-1&sid=-1 Erts (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 1992): fotografie en decorontwerphttps://www.rosas.be/en/productions/359-erts. Gearchiveerd op 7 juni 2023.http://carmen.demunt.be/pls/carmen/carmen4.document?t=2&aid=441190&id=-1&sid=-1 Mozart / Concert Arias. Un moto di gioia. (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 1992): fotografie en decorontwerphttps://www.rosas.be/en/productions/370-mozart-concert-arias-un-moto-di-gioia. Gearchiveerd op 28 april 2023.http://carmen.demunt.be/pls/carmen/carmen4.document?t=2&aid=539600&id=-1&sid=-1http://carmen.demunt.be/pls/carmen/carmen4.document?t=2&aid=441299&id=-1&sid=-1 Toccata (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 1993): fotografie en decorontwerphttps://www.rosas.be/en/productions/383-toccata. Gearchiveerd op 30 mei 2023.http://carmen.demunt.be/pls/carmen/carmen4.document?t=2&aid=441225&id=-1&sid=-1 Kinok (Anne Teresa De Keersmaeker/Rosas, 1994): fotografie en decorontwerphttps://www.rosas.be/en/productions/369-kinok. Gearchiveerd op 30 mei 2023.http://carmen.demunt.be/pls/carmen/carmen4.document?t=2&aid=441215&id=-1&sid=-1