Charles Louis Ambroise Thomas (Metz, 5 augustus 1811 – Parijs, 12 februari 1896) was een Frans componist.
Levensloop Als zoon van een musicus, raakte hij als kind al snel vertrouwd met de viool en de piano. Zijn muzikale opleiding begon hij in 1828 aan het Conservatoire de Paris bij Jean-François Lesueur. Ook studeerde hij nog enige jaren in Italië (de beloning voor het winnen van de Franse Prix de Rome met zijn cantate Hermann et Ketty in 1832) en Duitsland. Weer terug in Parijs in 1835 wijdde hij zich volledig aan het componeren. In 1837 vond de première plaats van zijn eerste opera La Double Echelle in de Opera-Comique te Parijs.
Omdat zijn werk redelijk ontvangen werd in the Opéra-Comique, wilde hij zich nu richten op de Opéra de Paris, maar vanwege de zwaargewichten in de concurrentie, onder wie Jacques Fromental Halévy, Daniel Auber en Giacomo Meyerbeer, was dat niet haalbaar, waardoor hij zich moest beperken tot de Opéra-Comique en andere werkzaamheden op compositiegebied.
In 1849 had hij weer succes met zijn werk Le Caïd, en in 1850 met Le Songe d'une nuit d'été waardoor hij zich een eervolle plaats verwierf als Franse operacomponist. In 1851 werd hij binnengehaald als lid van de Académie des beaux-arts, terwijl Hector Berlioz, die bij de verkiezing maar één stem had behaald, werd afgewezen.
In 1856 werd hij docent compositie aan het Conservatoire de Paris, waar onder anderen Jules Massenet, Francis Thomé, Teobaldo Power y Lugo-Viña, Charles Édouard Lefèbvre, Raoul Pugno en later ook George Enescu zijn studenten waren.
Zijn grote doorbraak bereikte in hij 1866 en 1868 met zijn werken Mignon en Hamlet, waarmee zijn naam als groot operacomponist gevestigd was.
Na als vrijwilliger in de Frans-Pruisische Oorlog van 1870 meegevochten te hebben, volgde hij in 1871 Daniel Auber op als directeur van het Conservatoire de Paris. Deze post bekleedde hij tot zijn dood in 1896. Onder zijn leiding richtte het instituut zich sterk op de opera.
Composities Werken voor orkest 1865 Marche religieuse Fantaisie brillante, voor piano en orkest
Werken voor harmonieorkest Ouverture tot de opera «Mignon» Ouverture tot de opera «Raymond» (of: «Le secret de la reine»)
Missen, cantates en gewijde muziek 1832 Hermann et Ketty, {Prix de Rome-cantate) 1840 Requiem, voor gemengd koor en orkest Messe solennelle
Muziektheater Opera's Voltooid in titel aktes première libretto 1837 La double Échelle 1 akte 23 augustus 1837, Parijs, Opéra Comique - Salle des Nouveautés François-Antoine-Eugène Planard 1838 Le Perruquier de la régence 3 aktes 30 maart 1838, Parijs, Opéra Comique François-Antoine-Eugène de Planard en Paul Dupont 1839 Le Panier fleuri 1 akte 6 mei 1839, Parijs, Opéra Comique Adolphe de Leuven (eigenlijk: Adolphe de Ribbing) en Léon Lhérie (eigenlijk: Léon Levy Brunswick) 1840 Carline 3 aktes 24 februari 1840, Parijs, Opéra Comique Adolphe de Leuven en Léon Levy Brunswick 1841 Le Comte de Carmagnola 2 aktes 19 april 1841, Parijs, Opéra Garnier Augustin Eugène Scribe 1842 Le Guérillero 2 aktes 22 juni 1842, Parijs, Opéra Garnier Théodore Anne 1843 Angélique et Médor 1 akte 10 mei 1843 Parijs, Opéra Comique - Salle Favart Thomas Marie François Sauvage 1843 Mina ou Le Ménage à trois 3 aktes 10 oktober 1843, Parijs, Opéra Comique François-Antoine-Eugène de Planard 1848-1849 Le Caïd; oorspronkelijke geplande titel: Les Boudjous 2 aktes 3 januari 1849, Parijs, Opéra Comique Thomas Marie François Sauvage 1850 Le Songe d'une nuit d'été 3 aktes 20 april 1850, Parijs, Opéra Comique - Salle de Nouveautés Joseph Bernard Rosier en Adolphe de Leuven 1851 Raymond of: Le secret de la reine 3 aktes 5 juni 1851, Parijs, Opéra Comique - Salle Favart Joseph Bernard Rosier en Adolphe de Leuven 1853 La Tonelli 2 aktes 30 maart 1853, Parijs, Opéra Comique Thomas Marie François Sauvage 1855 La Cour de Célimène 2 aktes 11 april 1855, Parijs, Opéra Comique Joseph Bernard Rosier 1856-1857 Psyché 3 aktes 26 januari 1857, Parijs, Opéra Comique Jules Barbier en Michel Florentin Carré 1857 Le Carnaval de Venise 3 aktes 9 december 1857, Parijs, Opéra Comique Thomas Marie François Sauvage 1859 Gille et Gillotin; oorspronkelijke titel: Gillotin et son père 1 akte 22 april 1874, Parijs, Opéra Comique - Salle Favart Thomas Marie François Sauvage 1860 Le roman d'Elvire 3 aktes 4 februari 1860, Parijs, Opéra Comique Alexandre Dumas en Adolphe de Leuven naar 1863 Mignon 3 aktes 17 november 1866, Parijs, Opéra Comique Jules Barbier en Michel Florentin Carré, naar Johann Wolfgang von Goethe, Wilhelm Meisters Lehrjahre (1795-1796) naar 1863 rev. Mignon 3 aktes einde november 1866 Parijs, Opéra Comique Jules Barbier en Michel Florentin Carré, naar Johann Wolfgang von Goethe, Wilhelm Meisters Lehrjahre (1795-1796) 1866-1868 Hamlet 5 aktes 9 maart 1868, Parijs, Opéra Garnier Jules Barbier en Michel Florentin Carré, naar het drama van William Shakespeare 1878 Psyché 2e doorgecomponeerde versie 3 aktes 21 mei 1878, Parijs, Opéra Comique Jules Barbier en Michel Florentin Carré 1870-1877 Françoise de Rimini 5 aktes 14 april 1882, Parijs, Opéra Garnier Jules Barbier en Michel Florentin Carré, naar Dante Alighieri, La divina commedia: Inferno (1309) 1886 Le Songe d'une nuit d'été 2e versie met recitatieven 3 aktes 19 april 1886, Parijs, Opéra Comique - Salle Favart Joseph Bernard Rosier en Adolphe de Leuven
Balletten Voltooid in titel aktes première libretto choreografie 1839 La Gypsy 3 aktes Jules-Henri Vernoy de Saint-Georges, naar Miguel de Cervantes Saavedra, Novelas ejemplares: La gitanilla (1613) Joseph Mazilier 1846 Betty 2 aktes niet bekend, naar de komedie van Alexandre Duval, La Jeunesse d'Henri V (1806) Joseph Mazilier 1889 La Tempête 3 aktes Jules Barbier, naar het drama van William Shakespeare Joseph Hansen
Kamermuziek Strijkkwartet in e-klein, op. 1
Bibliografie Ronald Crichton: Le beau Thomas, Opera (England) 46:1038-44 sept. 1995 Guy Gosselin: L'âge d'or de la vie musicale à Douai, 1800-1850, Luik, Éditions Mardaga, 1994, 236 p., E. Hirschmann-Altzinger: Die Powerfrau und der Herzensbrecher, Bühne N6:16-19 juni 1995 Kristine Klopfenstein Fletcher: The Paris Conservatory and the contest for solo bassoon, Bloomington, Indiana, Indiana University Press, 1987, 142 p. G. Kramer: Sein oder Nichtsein für den Publikumsliebling: Hamlet von Ambroise Thomas an der Wiener Volksoper, Österreichische Musikzeitschrift 50:594+ N8-9 1995 Françoise Lesure, Marie-Noëlle Collette, Joël-Marie Fauquet, Adélaïde de Place, Anne Randier, Nicole Wild: La musique à Paris en 1830-1831, Parijs, Bibliothèque Nationale, 1983, 418 p., Georges Masson: Ambroise Thomas: Un compositeur lyrique au XIXe siècle, Serpenoise, 1996., 189 p., M. Parouty: Compiègne. Thomas le rêveur, Diapason-Harmonie (Currently Diapason (France)) N406:12 juli-augustus 1994 Vilem Pospisil: Thomasova Mignon v Ceskych Budejovicich, Hudebni Rozhledy 37:21 N1 1984 Elisabeth Rogeboz-Malfroy: Ambroise Thomas, ou, La tentation du lyrique, Besançon, Cêtre, 22 april 1994., 327 p., Elisabeth Rogeboz-Malfroy: Ambroise Thomas, témoin du siècle. 1811-1896, Besançon, Cêtre, 1999, 224 p.
Categorie:Frans componist Categorie:Frans operacomponist Categorie:19e-eeuws componist Categorie:Frans muziekpedagoog