Wieringermeer () is een polder en voormalige gemeente in de kop van de Nederlandse provincie Noord-Holland. De gemeente telde 12.570 inwoners (1 april 2011, bron: CBS) en had een oppervlakte van 309,37 km² (waarvan 102,70 km² water). Het voormalige eiland Wieringen maakte geen deel uit van de gemeente. Wieringermeer was de dunstbevolkte gemeente op het Nederlandse vasteland.

De gemeente Wieringermeer is op 1 januari 2012 met de gemeenten Anna Paulowna, Niedorp en Wieringen gefuseerd tot de gemeente Hollands Kroon.

Plaatsen binnen de polder Kreileroord Slootdorp Middenmeer Wieringerwerf

Geschiedenis thumb|Bioscoopjournaal uit 1930 over de drooglegging van een deel van de Zuiderzee ten behoeve van de Wieringermeerpolder. (zonder geluid) Het gebied was rond het jaar 1000 nog gewoon land, en had zelfs een grotere oppervlakte dan de huidige polder. Niet geheel duidelijk is of het behoorde bij de gouw Texla, of dat Wiron een afzonderlijke gouw was. Door de stormen van onder andere de 12e eeuw was het gebied onder water gelopen en onderdeel van de zee geworden. De stroomgeulen van het Ulkediep en Amsteldiep liepen door het gebied. thumb|Bioscoopjournaal uit 1944. Film over de Zuiderzeepolders. Aan de hand van een autorit van de rentmeester van de Wieringermeer wordt getoond hoe gecultiveerd het landschap, met bruggen, wegen, woningen, dijken en kanalen, tien jaar na het droogvallen van de Wieringermeer is. (zonder geluid) Deze stroomgeulen werden in 1924 afgesloten met een dijk die het eiland Wieringen verbond met het vasteland. Met de aanleg van de Wieringermeerpolder werd in 1927 begonnen. Bij het droogmaken werd gebruikgemaakt van gemaal Lely, een elektrisch gemaal, nabij Medemblik. De start van de bouwwerkzaamheden voor dit gemaal was in februari 1928. Ten zuiden van Den Oever op Wieringen werd gemaal Leemans gebouwd, een dieselgemaal met een tweetal pompen met een debiet van 250 kubieke meter per minuut. Gemaal Lely had drie pompen van elk 400 kubieke meter per minuut. Op 10 februari 1930 werden de pompen in gebruik gesteld. Droogmaking thumb|270px|Bioscoopjournaal uit 1934. Feestelijke opening van het werkdorp voor Joodse vluchtelingen in Nieuwesluis. thumb|270px|Bioscoopjournaal uit 1946. In de Wieringermeerpolder zijn nog niet voldoende schuren aanwezig om de graanoogst in zijn geheel te kunnen bergen. Daarom moet het graan, bij droog weer, na het oogsten, ter plekke meteen op het land gedorst worden. Volgens het oorspronkelijke plan zou de polder pas worden aangelegd als de Afsluitdijk zou zijn voltooid. Maar omdat Nederland grote behoefte had aan landbouwgrond werd de aanleg versneld. De dijk moest nu in de Zuiderzee worden aangelegd, en moest daarom ook zwaarder worden uitgevoerd. De polder was feitelijk geen IJsselmeerpolder, maar een Zuiderzeepolder (de zogenaamde Noordwestpolder). Op 21 augustus 1930 viel de polder droog. Vanaf 1934 werd het nieuwe land in cultuur genomen. De uitgifte van land gebeurde hierbij voor het eerst via de overheid. Deze wilde de problemen zoals ontstaan in de eerste jaren na de drooglegging van de Haarlemmermeer voorkomen (vooral particulier initiatief, waarbij veel armoede bestond en zelfs malaria uitbrak). De kavelgroottes voor nieuwe boeren werden door de machtige Directie Wieringermeer van de Dienst Zuiderzeewerken bepaald op 20 hectare en uitgegeven middels een pachtsysteem. Zo werd hier in hetzelfde jaar onder meer land gevonden voor het Joodse Werkdorp NieuwesluisGeschiedenis Joods Werkdorp waarvan Abel Herzberg later directeur was.Dit wordt vermeld in de film Bijna nooit in de reeks Het uur van de wolf over Judith Herzberg. Zie externe link aldaar. Het genootschapshuis heeft foto's van dit vroegere werkdorp (→ externe link, 2de link in het kader links).

De dorpen werden evenals de boerderijen planeconomisch aangelegd. "Men legde eerst de kleinere plaatsen aan, waarbij de gedachte gold dat deze niet te groot mochten worden, omdat in grote dorpen de arbeiders te veel macht zouden kunnen krijgen en het daardoor broeinesten van opstandige activiteiten konden worden." Voor het besturen van het gebied werd in januari 1938 het Openbaar Lichaam De Wieringermeer ingesteld.

Op 1 januari 1941 werd Wieringermeer een zelfstandige gemeente. Op 15 augustus 1941 trad Gerrit G. Loggers, voordien burgemeester in Barsingerhorn, in functie als burgemeester.

In 1956 werd de kern Kreileroord aangelegd.

Moedwillige onderwaterzetting Aan het eind van de Tweede Wereldoorlog werd de polder door de Duitsers onder water gezet. Aangezien het front toen meer dan 100 kilometer in zuidelijke richting lag, is het militaire motief hiervoor onduidelijk.C. Keppel, N. Brugman en W. Maris-Eriks, De inundatie van de Wieringermeer op 17 april 1945. Een kroniek van verhalen over de dagen voor, tijdens en na de inundatie, de droogmaking en de belevenissen van een aantal bewoners. Een uitgave van het Genootschap voor de Geschiedenis van Wieringermeer. (1995)Het boek van Frank Westerman: De Graanrepubliek geeft in Duitse ogen wel een logisch motief. Noord-Nederland was de Duitsers al ontvallen, dus vluchten kon slechts via Den Helder. Er zijn speculaties dat dit onder water zetten diende als drukmiddel om de Duitse troepen in Nederland een vrije aftocht naar Duitsland te geven. Dat gebeurde na de bevrijding inderdaad, in afwijking van de Geallieerde praktijk in andere bevrijde West-Europese landen: daar gingen de Duitse troepen in krijgsgevangenschap. Mocht deze speculatie juist zijn, dan is de afspraak hiertoe hoogstwaarschijnlijk nooit op papier vastgelegd en dus niet meer te bewijzen.

Een andere gangbare veronderstelling: de Duitse bezetter vreesde voor een geallieerde luchtlanding in de Wieringermeerpolder, teneinde de zuidwestelijke oprit van de Afsluitdijk te veroveren.

Op 17 april 1945 bliezen zij de dijk op twee plaatsen op, waarna de polder binnen twee etmalen onder water liep. Alle gewassen en vrijwel alle bebouwing ging verloren. Verwoest werden 400 boerderijen, 1000 woningen, 7 scholen, 2 kerken en vele pakhuizen/schuren. Beschadigd (licht of zwaar): 150 woningen, 100 boerderijen, 7 kerken. Verloren gegaan: 20.000 ha te velde staande oogst, landbouwwerktuigen en huisraad.

Duitse motieven Angst voor luchtlandingen door de Geallieerden (op 7 april waren 700 Franse para's geland in Drenthe); De Geallieerden (met name de Canadezen) komen steeds dichter bij de vesting Holland; de overschrijding van de IJssel bij Brummen (tussen Zutphen en Arnhem) was mogelijk de aanleiding; De angst van Seyss-Inquart (de hoogste Duitse baas in Nederland) voor een afwijzende reactie van de Geallieerden in de onderhandelingen en voor muiterij van de Duitse manschappen wegens voedselgebrek; Een vorm van chantage van Seyss-Inquart om bij de onderhandelingen zijn zin te krijgen; De twee vertrouwensmannen die, met instemming van Seyss-Inquart, de zaak in Londen bespreken, komen later dan afgesproken terug.Tweede Wereldoorlog: onderwaterzetting Wieringermeer 17 april 1945 Na 1945 Direct na de bevrijding begon een grootschalige hersteloperatie. De dijk werd gedicht en vanaf augustus 1945 pompten de gemalen Lely en Leemans het water opnieuw uit de polder. Op 11 december 1945 lag de Wieringermeer voor de tweede maal in haar geschiedenis droog. Het raadhuis van de gemeente was verzwolgen door het water en er werd in Lutjekolhorn een tijdelijk raadhuis gebouwd. Dit werd de Arke Noach genoemd, omdat dit bijna het enige plekje was waar men droog bleef. De wederopbouw duurde echter veel langer. Gedurende de late jaren veertig en de jaren vijftig werden honderden boerderijen, woningen, bruggen, scholen en bedrijfsgebouwen hersteld of geheel opnieuw gebouwd. Daarbij werd gebruikgemaakt van de ervaringen die men sinds de eerste drooglegging in 1930 had opgedaan. De landbouw bleef de economische basis van de polder. Dankzij de vruchtbare zeeklei ontwikkelde de Wieringermeer zich tot een van de belangrijkste akkerbouwgebieden van Nederland, met de teelt van onder meer graan, aardappelen, suikerbieten en zaadgewassen. In de decennia na de wederopbouw groeiden de dorpen Wieringerwerf, Middenmeer en Slootdorp verder uit. In 1957 werd Kreileroord gesticht als vierde dorp van de polder, bedoeld om de oostelijke landbouwgebieden beter te bedienen en huisvesting te bieden aan landarbeiders. Aan het begin van de 21e eeuw veranderde het karakter van de polder opnieuw door de aanleg van grootschalige windparken en datacenters. De Wieringermeer werd daarmee niet alleen een landbouwgebied, maar ook een belangrijk centrum voor duurzame energieopwekking en digitale infrastructuur.

Economie Wieringermeer kent voornamelijk akkerbouw (aardappelen, graan, en suikerbieten), tuinbouw, en veeteelt. In het noordoosten het Robbenoordbos en het Dijkgatbos. Verder is er enige lichte industrie. Sinds 2013 kent de Wieringermeer grootschalige datacenters, de bekendste zijn een datacenter van Google en de Microsoft Datecenter Campus.

Voormalige gemeente Gemeenteraad thumb|270px|Voormalig gemeentehuis aan het Logersplein in Wieringerwerf (1955 Berghoef & Klarenbeek). De gemeenteraad van Wieringermeer bestond uit 15 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1994:

GemeenteraadszetelsPartij19941998200220062010CDA55443VVD33423PvdA23232Gemeente Belangen Wieringermeer33222Progressief Wieringermeer21222ChristenUnie--111Onafhankelijk Wieringermeer---12Totaal1515151515

College van B&W Het laatste college van burgemeester en wethouders van Wieringermeer bestond uit: Burgemeester: P.F. Leegwater Wethouders: P.J.F. Ruijter (CDA) J.H. van den Bos (GemeenteBelangen Wieringermeer) J.P. de Groot (ChristenUnie) Gemeentesecretaris J.G. de Jager

Geboren in Wieringermeer Tony Feitsma (Anthonia, 1928-2009), geboren in Brantgum, vanaf 1932 in Wieringermeer. Taalwetenschapper, bijzonder hoogleraar Fries aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Rudi ter Haar (1940-2026), dichter Pieter Baas (1944-2024), botanicus en hoogleraar Marjan Schwegman (1951), historicus, biograaf, oud-directeur NIOD Marjoke de Bakker (1959), voetbalinternational Joke J. Hermsen (1961), filosoof, schrijver

Zie ook Lijst van burgemeesters van Wieringermeer Lijst van rijksmonumenten in Wieringermeer

thumb|600px|left|Zicht op de Wieringermeer vanaf de Wieringermeerdijk

Categorie:Geografie van Hollands Kroon Categorie:Geschiedenis van Hollands Kroon Categorie:Polder in Noord-Holland Categorie:Polder in de voormalige Zuiderzee Categorie:Voormalige gemeente in Noord-Holland