Johan Ballegeer (Lissewege, 9 maart 1927 – aldaar, 1 januari 2006) was een Vlaams historicus en jeugdschrijver.
Biografie Johan Ballegeer werd als zoon van een fabrieksarbeider geboren en trouwde met Anna Van Hulle. Hij kreeg drie dochters, vijf kleindochters en één kleinzoon. Hij studeerde eind 1949 af aan de Normaalschool (toen nog het Sint-Jozefsgesticht) te Torhout en kon, na een jaar militaire dienst, in 1950 beginnen als leraar aan het Sint-Lodewijkscollege in Brugge. Hij stichtte het Heemkundig Museum Sincfala te Knokke-Heist en werd er conservator en ereconservator van. Dankzij zijn belangstelling voor geschiedenis en volkskunde ging hij verhalen schrijven met historische en heemkundige inslag. Vooral de studie van zijn eigen streek (het West-Vlaamse polderland aan de zee) hield zijn belangstelling gaande. Zo werd hij hoofdredacteur van het heemkundig tijdschrift Rond de Poldertorens, uitgegeven door de Geschied- en Heemkundige Kring Sint-Guthago. Ook zijn jeugdboeken zijn vaak op de plaatselijke geschiedenis van zijn streek geënt. Heel wat van zijn boeken vertellen over het harde leven op zee.
"Geschiedenis is een leerschool voor het leven", vond Ballegeer. "Door het verleden is het heden beter te begrijpen." Het schrijven van historische verhalen vraagt heel wat opzoekingswerk, maar dat had hij er graag voor over. Meestal schreef hij over gewone mensen, vissers en arme, noeste werkers uit de West-Vlaamse kuststreek. Niet zelden is de hoofdfiguur een meisje (Marjanne, Céline, Barbe …). Maar ook beroemde figuren die ons door hun manier van leven wat te leren hebben, werden door hem in beeld gebracht (Colombus, Damiaan, Memling …). Ballegeer maakt hen tot gewone mensen van vlees en bloed door het inlassen van bekende en minder bekende anekdotes uit hun leven.
Hij publiceerde bijna honderd jeugdboeken, romans, heemkundige en toeristische bijdragen. Voor zijn jeugdboek Geen meiden aan boord, een verhaal over een meisje dat als jongen verkleed aanmonstert op een IJslandvaarder, kreeg hij in 1989 de Staatsprijs voor Jeugdliteratuur. Zijn meest recente werken, De tocht van Bette Reis en Vlucht naar Perzië kenden niet meer het succes van voorheen.
Vrijmetselarij Ballegeer werd in de jaren negentien tachtig lid van de vrijmetselaarsloge 'Acacia' (Kortrijk) bij de Reguliere Grootloge van België. Na enkele jaren vertrok hij naar een loge van de Grootloge van België en nog wat later naar een loge van het Belgisch Grootoosten, beide in Brugge.
Hij publiceerde een paar boeken over de vrijmetselarij in Brugge. Het waren: Stadhuis Brugge. Vrijmetselaarsmotieven, schoonheid en mysterie in de Brugse gotiek (1987) Het Oosten Brugge (2000)
Publicaties jeugdliteratuur 1966 - Van een wonder beeld (Verbeke) 1968 - Allen die het zwaard grijpen. Historisch verhaal om en rond Willem van Saaftinge (Van In) 1967 - De scheepsjongens van de Keyserinne (Standaard Uitgeverij) 1969 - Het geheim van de gescheurde frietzak (Van In) 1969 - De scheepsjongens van "De Keyserinne". Zijnde het waerachtig verhael van de reis van het Keyserlijk compagnieschip genaempt De Keyserinne gemonteerd met 30 stucken canon en 108 zielen equipatie gecommandeerd per capteyn Johan de Clerck. Gedestineerd naer Canton in China, uytgevaeren van Oostende op den 20 janury 1725 (Standaard Uitgeverij) 1969 - Carausius. Hij die de zee beheerst ... (Standaard Uitgeverij) 1970 - De ridders van de groene tente (Nederlandse Boekhandel) 1972 - Barbele slaet den trommele (Standaard Uitgeverij) 1972 - Beertje van de Loge (Raaklijn) 1973 - De Marulle van Kris de Langhe (Standaard Uitgeverij), 1974 - Judith (Standaard Uitgeverij), 1975 - Jan zonder Vrees. In het graf van de hertog (Opdebeeck), 1977 - De kinderen van de regenboog (Altiora Averbode) 1977 - Immortellen voor Blanquina (C. de Vries - Brouwers) Roman over Juan Luis Vives, 1978 - David (Standaard Uitgeverij), 1978 - Borke uit de Tajga (Altiora Averbode) 1980 - Mompeltje (Standaard Uitgeverij), 1981 - Sjalom, zei Columbus (Standaard Uitgeverij), 1981 - De H77 is gebleven (Standaard Uitgeverij), 1984 - Honderd Brugsche legenden (Raaklijn) 1986 - Geen meiden aan boord. Een IJslandvaardersepos (Altiora Averbode), 1987 - Om het land te beschermen (Altiora Averbode), 1988 - Natte sporen op de trap (Altiora Averbode), 1988 - Celines grote oorlog (Altiora Averbode), 1989 - Damiaan. Kamiano is liefde (Altiora Averbode), 1989 - Maria van Brabant (De Sikkel), 1990 - Lien gaat naar Amerika (Altiora Averbode), 1990 - We trouwen als de keizer komt (Altiora Averbode), 1991 - Een eiland zoeken (Altiora Averbode), 1991 - Princesa (Altiora Averbode), 1992 - De vijf jaargetijden (Mango) 1992 - Een vrouw is een bos (Mango) 1992 - Het eerste litteken (Altiora Averbode), 1993 - Op een wit paard (Altiora Averbode), 1994 - Prinses van de wind (Holland-Harlem), 1994 - Geen tijd te verliezen. Jeugdboek (De Koofschep), 1995 - Anne in de theepot (De Koofschep), 1995 - Het meisje Woeps. Jeugdroman (De Koofschep), 1996 - Tingis en haar witte wolf (Deltas), 1997 - Het spook van dinsdagavond (Houtekiet), 1997 - Het geheim van de drenkeling (Deltas), 1999 - Barbe wil geen rapier (Facet) 2001 - Vlucht naar Perzië (Aqua/Fortis) 2001 - Tamarah wil ook mee (Bakermat) 2001 - De tocht van Bette Reis (Aqua/Fortis)
Vertaalde Publicaties 1990 - Kein Mädchen an Bord! (Anrich) 1993 - Kaperkapitän Jan Bart (Anrich)
Andere publicaties De visserij langs Vlaanderens kust in oude prentkaarten (1976) Langs Brugse beelden (1976) De Zwinstreek in oude prentkaarten. Waarin opgenomen afbeeldingen van Damme, Dudzele, Hoeke, Koolkerke, Lapscheure, Lissewege, Middelburg, Moerkerke, Oostkerke, Ramskapelle en Westkapelle deel 2 (1977) Knokke in oude prentkaarten deel 2 (1977) Heist in oude prentkaarten deel 2 (1977) Dorpen achter de Gentele in oude prentkaarten. Waarin opgenomen afbeeldingen van Blankenberge, Houtave, Klemskerke, Lissewege, Meetkerke, Nieuwmunster, Sint Pieters-op-den-Dijk, Stalhille, Uitkerke, Vlissegem, Zuienkerke en Zwankendamme (1977) Kastelen in het Brugse in oude prentkaarten. Met Jean-Pierre Braems (1977) Melkmeisjes en hondekarren in oude prentkaarten, 1977, Vlas, kant en spellewerksters in oude prentkaarten, 1977, Binnenscheepvaart in Vlaanderen in oude prentkaarten (1978) Lissewege in oude prentkaarten (1978) Tussen Noord-Ee en Noordzee in oude prentkaarten (1978) Zeebrugge in oude prentkaarten (1978) Spokerijen in het Brugse Vrije. Sagen, legenden en volksverhalen, 1979, De visserij langs de Frans-Vlaamse kust in oude prentkaarten = La pêche maritime de la Flandre française en cartes postales anciennes. Franse en Nederlandse tekst. Met Jean-Pierre Braems, 1979, Dudzele in oude prentkaarten. Met Pol Danneels, 1981, De Haan in oude prentkaarten. Waarin afbeeldingen van De Haan, Klemskerke, Heide-Vosseslag en Vlissegem. Met Edwin Vandenberghe, 1982, Gids voor oud Brugge, 1983, Gids voor de Zwinstreek, 1984, De kerk van Lissewege, de Tempeliers, de Compagnons. 'N alternatieve hypotese (1985) Zoals alle water keert weer naar de bron. Semi-roman, 1985, Stadhuis Brugge. Vrijmetselaarsmotieven, schoonheid en mysterie in de Brugse gotiek, 1987, Archiefbeelde Knokke-Heist (2003) Kroniek van Lissewege of Teloorgang van een agrarisch dorp (2004)
Prijzen en onderscheidingen 1967 - Prijs van de provincie West-Vlaanderen 1975 - Prijs van de provincie West-Vlaanderen 1981 - Prijs van de provincie West-Vlaanderen 1987 - Kinder- en Jeugdjury Vlaanderen voor Geen meiden aan boord 1987 - Jacob van Maerlantprijs voor Geen meiden aan boord 1987 - Boekenleeuw voor Geen meiden aan boord 1988 - Kinder- en Jeugdjury Limburg voor Geen meiden aan boord 1989 - Kinder- en Jeugdjury Vlaanderen voor Celines grote oorlog 1989 - Staatsprijs voor Jeugdliteratuur voor Geen meiden aan boord 1991 - Kinder- en Jeugdjury Vlaanderen voor Lien gaat naar Amerika 1997 - Ridder in de Leopoldsorde
Literatuur Fernand BONNEURE: Johan Ballegeer, in: Brugge Beschreven. Hoe een stad in teksten verschijnt, Brussel, Elsevier, 1984. Fernand BONNEURE, Johan Ballegeer, in: Lexicon van West-Vlaamse schrijvers, Deel I, Torhout, 1984. Elie E. BALDUCK, Johan Ballegeer, VWS-cahiers nr. 136, 1989. Lissewege neemt afscheid van auteur Johan Ballegeer, in: Het Nieuwsblad, 3 januari 2006.
Externe links
Bio-bibliografie van Johan Ballegeer Johan Ballegeer op de webstek Digitale Bibliotheek Nederland Lijst van overlijdensberichten Johan Ballegeer
Categorie:Vlaams kinderboekenschrijver