thumb|Overzicht van de twaalf belangrijkste meridianen thumb|Acupunctuurkaart uit de Ming-dynastie Meridiaan is een begrip dat onder andere in de traditionele Chinese en Japanse geneeskunde gehanteerd wordt. Meridianen worden opgevat als banen waardoor de levenskracht Qi (Chinees, spreek uit: Chi) of Ki (Japans) zou stromen.
Stimulatie van bepaalde punten – bijvoorbeeld door acupunctuur of acupressuur – zou genezend werken, maar de tradities verschillen van mening over de ligging en de kenmerken van de banen en punten. Er is geen geneeskundige waarde bekend van dit begrippenkader.
Stelsel De Chinese term voor het meridiaanstelsel is 'Jing Luo' (vrij vertaald als: netwerk van vaten of meridianen en collateralen). De Jing Luo zijn op te verdelen in: Shi Er Zheng Jing Mai (de twaalf hoofdmeridianen) longmeridiaan dikkedarmmeridiaan dunnedarmmeridiaan maagmeridiaan miltmeridiaan hartmeridiaan blaasmeridiaan niermeridiaan pericardiummeridiaan drievoudige verwarmermeridiaan galblaasmeridiaan levermeridiaan Shi Er Jing Bie (de twaalf divergente meridianen) Shi Er Pi Bu (de twaalf huidzones) Shi Er Jing Jin (de twaalf tendino musculaire meridianen) Shi Wu Jing Luo (de vijftien Luo-vaten) Qi Jing Ba Mai (de acht extra meridianen)
Toepassing Op de meridianen worden acupunctuurpunten aangewezen, in de Japanse geneeskunst aangeduid als tsubo. Stimulering van deze punten zou lichamelijke en geestelijke problemen verhelpen. Dit kan op verschillende manieren, onder andere met naalden (acupunctuur), druk (acupressuur en shiatsu) of meridiaankogels.
Publicaties Er is geen bewijs voor het bestaan van meridianen of qi. De plaats van meridianen en acupunctuurpunten verschilt per cultuur, wat duidt op een cultuurhistorische overlevering. Geneeskundige werking die uitstijgt boven het placebo-effect is niet bewezen.
In 1984 heeft de Wereldgezondheidsorganisatie een terminologielijst gepubliceerd, de Standard acupuncture nomenclature. Deze laat zich niet uit over de waarde van het systeem maar wil de aanduidingen standaardiseren. In 1993 verscheen een meer gedetailleerde versie. Beide versies noemen 361 acupunctuurpunten op veertien meridianen, waaronder de twaalf die hierboven genoemd zijn, maar noemen de term hoofdmeridiaan niet en maken geen onderscheid tussen soorten meridianen.