Santiago Calatrava Valls (Valencia, 28 juli 1951), kortweg Calatrava, is een Spaanse architect en civiel ingenieur. Hij is bekend vanwege het ontwerp van vele oriëntatiepunten wereldwijd, in het bijzonder bruggen, waarin op innovatieve wijze constructief ontwerp met architectuur gecombineerd wordt.

Loopbaan Calatrava studeerde af aan het Instituut voor architectuur in Valencia (1974) en als ingenieur aan het Instituut voor Technologie (ETH) in Zürich (1981). In datzelfde jaar vestigde hij zijn eerste kantoor in Zürich. In 1989 opende hij een kantoor in Parijs, in 1991 in Valencia en in 2004 in New York.

Door de combinatie van constructieleer en architectuur kan Calatrava in beide richtingen gemakkelijk zijn weg vinden. Hij creëert veel vernieuwende werken met oog voor zowel de vormgeving als de constructie. Aan de andere kant krijgt hij veel kritiek vanwege ontsporende budgetten en bouwtermijnen en een lage functionaliteit en lage klanttevredenheid. Zijn architectuurstijl zou als neofuturisme omschreven kunnen worden.

In 1979 won hij de Auguste Perret Award omdat hij de kwaliteit van Perrets werk op het gebied van constructies opnieuw leven inblies, en omdat hij opnieuw de nadruk legde op het belang van het hebben van een basisconstructie om een uiteindelijke vorm te creëren.

Kritiek De projecten van Calatrava zijn controversieel. De vier voornaamste redenen zijn: de hoge budgetten (die doorgaans verdrie- of verviervoudigd worden tijdens de bouw), de hoge onderhoudskosten, de gelijkenissen tussen zijn projecten en de constructieve en functionele gebreken. Voorbeelden zijn legio: de glazen tegels van de voetgangersbrug Zubizuri in Bilbao breken regelmatig (600 in tien jaar; kosten voor de gemeente: 300.000 euro) en worden glad bij regen. De luchthaven van Bilbao heeft geen overdekte wachtruimte, wat met het plaatselijke, regenachtige weer problemen oplevert. Ook in Spanje kostte het Paleis van de Kunsten in Valencia meer dan vier keer het oorspronkelijk gebudgetteerde bedrag van 100 miljoen euro. In datzelfde Valencia kostte de Stad van de Kunst en de Wetenschap 1,3 miljard euro. In 2013 had Calatrava ruzie met de regering van de regio Valencia: verschillende ernstige constructieve gebreken zijn geconstateerd aan het Paleis der Kunsten.

Calatrava werd in 1996 uitgekozen om een brug over de Canal Grande van Venetië te ontwerpen. Tijdens de bouw werden verscheidene constructieve veranderingen doorgevoerd wegens de mechanische instabiliteit en het hoge gewicht van de brug, waardoor de oevers van het kanaal konden inzakken. Dit project werd in tien jaar tijd acht keer doorgelicht door verschillende auditbureaus en de kostprijs van het project viel driemaal hoger uit dan het oorspronkelijke budget. In 2008 werd de brug uiteindelijk voltooid; de burgemeester besloot deze niet feestelijk in te wijden wegens de vele discussies rond het bouwwerk. In 2013 werd Calatrava door het Italiaanse Rekenhof aansprakelijk gehouden voor het toebrengen van "schade" aan de openbare schatkist. De kosten voor het onderhoud van de brug zijn disproportioneel en het Rekenhof spreekt daarom van een structurele en chronische disfunctie van de brug.

De algemene kritiek op het werk van Calatrava werd in 2009 weergegeven in de Amerikaanse krant The New York Times, in een artikel over zijn project voor het vervoersknooppunt op Ground Zero. De krant schreef over de "opvallende discrepantie tussen de extravagantie van de architectuur en de bescheiden functie ervan". Na vier jaar, in 2013, kwam dezelfde krant tot de conclusie dat het project al dubbel zoveel heeft gekost, na zes jaar vertraging nog niet af was en vele constructieve en functionele problemen kende. Het station Luik-Guillemins kreeg soortgelijke kritiek wegens ontspoorde budgetten en het "megalomane karakter" van het bouwwerk. Ook in Spanje kreeg Calatrava veel kritiek om dezelfde redenen.Zie ook deze website : https://web.archive.org/web/20180710000702/http://www.calatravatelaclava.com/

Ten slotte krijgt hij ook kritiek om de fiscale 'constructies' die hij opzet: zijn bedrijf werkt vanuit Zwitserland waardoor het belastingvrij kan opereren in de landen waar de bouwwerken worden gerealiseerd.

Bouwwerken thumb|De Turning Torso in Malmö thumb|De Snarenbrug in Jeruzalem, mei 2008

Gebouwen 1983: Bahnhof Zürich Stadelhofen, Zürich 1986: Tabourettli Theater, Bazel 1987: BCE Place, Toronto 1989: de Telecommunicatietoren van Montjuïc te Montjuic, Barcelona. Zendmast bij het Olympisch Stadion. 1989: Station Lyon-Saint-Exupéry TGV, Lyon 1989: Notfallzentrale, Sankt Gallen 1991: Opera House, Tenerife 1991: Alameda Metro Station, Valencia 1991: Ciutat de les Arts i les Ciències, Valencia 1992: YORK - Shadow Machine, New York 1993: Gare do Oriente, Lissabon 1994: Uitbreiding Milwaukee Art Museum, Milwaukee Verenigde Staten 1996: Operahuis Palau de les Arts Reina Sofia, Valencia 1998: Bodegas Ysios, Laguardia, Spanje 1999: Turning Torso (torenflat), Malmö 2000: Aeropuerto de Bilbao, Bilbao 2001: Milwaukee Art Museum, Milwaukee 2001: Olympisch Park van Athene, 2004. Onder meer: - Overkapping van het Olympisch Stadion - Overdekte wielerbaan 2003: 80th South Street Tower, New York 2003: Auditorio de Tenerife, Santa Cruz de Tenerife 2004: Bibliothekseinbau: herinrichting van de bibliotheek van de Universiteit van Zürich in Zwitserland 2008-2009: Technion Obelisk, Haifa 2009: Station Luik-Guillemins 2009: Caja Madrid Obelisk, Madrid 2011: Palacio de Congresos, Oviedo 2013: Station Mediopadana AV Reggio Emilia 2014: Florida Polytechniek Universiteit, Lakeland, Florida 2015: Museu do Amanhã, Rio de Janeiro 2016: WTC Path Terminal/ Oculus, New York 2022: St. Nicholas National Shrine at the World Trade Center, New York 2024: Station Bergen (oorspronkelijke openingsdatum 2015) In aanbouw 2025: Dubai Creek Tower (oorspronkelijke openingsdatum 2021)

Bouw stopgezet 2009: Campus Maastricht

Bruggen 1988: Lusitania Brug, Mérida 1992: Puente del Alamillo, Sevilla (gebouwd voor Expo '92) 1994: Zubizuri, Bilbao 1996: Brug van Europa, Orléans 1996: Piazzale Roma Brug, Venetië 1996: Kronprinzenbrücke, Berlijn 1998: Puente de la Mujer voetgangersbrug, Buenos Aires 1999: Calatravabruggen, Haarlemmermeer (Harp, Citer en Luit) 2003: James Joyce brug over de Liffey in Dublin 2004: Sundial Bridge, Redding (Californië) 2005: De brug die het Ovnat winkelcentrum en het Rabin medisch centrum verbindt, Petah Tikva, Israël 2007: 3 bruggen over de A1-autosnelweg en HST-spoorweg in Reggio Emilia, Italië 2007-2012: Margaret Hunt Hill Bridge, Dallas 2007: Ponte della Costituzione over het Canal Grande Venetië 2008: Snarenbrug in het westen van Jeruzalem 2009: Samuel Beckett brug over de Liffey in Dublin 2012: Vredesbrug: een voetgangersbrug over de Bow-rivier in Calgary

Prijzen 1992: London Institution of Structural Engineers Gouden Medaille 1993: August Perret Award 1993: Toronto Municipality Urban Design Award 1996: Gouden Medaille voor exelentie in de Fijne Kunsten van het Ministerie van Cultuur uit Granada 1997: Honoris Causa graad uitgereikt door de Universiteit Delft 1999: Prince of Asturias Award in Kunst 2000: Algur H. Meadows Award voor excellentie in de Kunst van de Meadows School of the Arts, Southern Methodist University 2004: James Parks Morton Interfaith Award van de Interfaith Center of New York 2005: American Institute of Architects Gold Medal 2006: Eugene McDermott Award in de Kunsten van de Raad voor de Kunsten van MIT (Massachusetts Institute of Technology) 2006: Ere-Ingenieur van het Rensselaer Polytechnic Institute Erkenning als een wereldwijde leider voor de toekomst door het Wereld Economisch Forum in 2007: Ere-Ingenieur van Columbia University 2007: Spaanse Nationale Architectuur Award 2008: Doctor Philosophiae, Honoris Causa van Tel Aviv University, Israël 2008: Gran Cruz de la Orden de Jaume, Generalitat Valenciana, Spanje 2009: Golden Building Award, prijs ter ere van 50 jaar Batibouw, België 2009: Doctor honoris causa of Lettres van de Universiteit van Oxford, Groot-Brittannië 2009: ECCS European Steel Design Award tijdens de Europese Conventie voor staal, België 2010: Ereburger van de stad Luik 2010: Doctor honoris causa van de universiteit van Luik, België

Zie ook Lijst van architecten :Categorie:Bouwwerk van Santiago Calatrava

Galerij

Externe link Website van Santiago Calatrava

Categorie:Spaans architect