Audrey Kathleen van Heemstra Hepburn-Ruston (Elsene, 4 mei 1929 – Tolochenaz, 20 januari 1993) was een in België geboren half Nederlandse-half Britse actrice, danseres (zoals zij zichzelf liever dan actrice noemde) en speciaal VN-ambassadeur van het United Nations Children's Fund (Unicef). In de jaren vijftig en zestig van de twintigste eeuw was ze een stijlicoon. Zij won één Oscar en werd daarna nog vier keer genomineerd. Ook zong zij enkele nummers in films, waarin zij speelde.
Ze won in 1953 voor haar vrouwelijke hoofdrol in Roman Holiday een Oscar, een BAFTA Award en een Golden Globe. Hepburn is daarmee de eerste actrice die deze drie filmprijzen kreeg voor dezelfde vertolking. In totaal werden haar drie BAFTA's toegekend, een record voor vrouwen, en werd ze vijf keer genomineerd voor een Oscar. Ze is een van de weinigen die een Oscar, een BAFTA, een Emmy en een Tony Award kregen. Daarnaast ontving ze de Cecil B. DeMille Award, de Screen Actors Guild Life Achievement Award, de Special Tony Award en in 1992 een BAFTA Lifetime Achievement Award. Bekende hoofdrollen had ze in de films Sabrina (1954), The Nun's Story (1959), Breakfast at Tiffany's (1961), Charade (1963), My Fair Lady (1964), Wait Until Dark (1967) en andere.
Biografie Afkomst De vader van Audrey Hepburn, de Britse Joseph Victor Anthony Ruston, was een in 1889 in Bohemen (Tsjechië) geboren zoon van een Engelse vader en een Duitse moeder. Ruston was van 1923 tot 1924 de Britse ereconsul in Semarang, een stad in voormalig Nederlands-Indië. Daar leerde hij in 1926 de Nederlandse Ella barones van Heemstra kennen, de dochter van Aarnoud van Heemstra, voormalig burgemeester van Arnhem en gouverneur van Suriname, en afkomstig uit het adellijk Fries geslacht 'van Heemstra'.
Vader Joseph Ruston, die zichzelf als een aristocraat zag, beweerde onterecht een afstammeling te zijn van James Hepburn, de derde echtgenoot van de zestiende-eeuwse koningin Maria I van Schotland.Donald, Spoto. Enchantment: The Life of Audrey Hepburn, Harmony Books, 2006, p. 3-4 Daarom veranderde Ruston, wellicht op aandringen van zijn eega, na hun huwelijk in Batavia in september 1926 zijn geslachtsnaam Ruston in de hoogstaander klinkende, samengestelde geslachtsnaam Hepburn-Ruston. Hierbij kregen de kinderen uit het gezin ook de naam Hepburn toegevoegd.
Audrey Hepburn had twee halfbroers, Alexander en Ian Quarles van Ufford, uit het eerste huwelijk van haar moeder met de Nederlandse aristocraat Hendrik Gustaaf Adolf Quarles van Ufford.
Vertrek naar Europa Bevreesd voor een communistische machtsovername in Nederlands-Indië, verhuisde het echtpaar met hun twee kinderen in december 1928 naar Londen, waar ze een appartement huurden in de residentiële wijk Mayfair.
Jeugd in België (1929-1935) In februari 1929 kreeg de werkschuwe Ruston door zijn schoonvader een baan aangeboden bij een verzekeringsmaatschappij in Brussel. Spoto, Donald, Enchantment: The Life of Audrey Hepburn, Crown, 9 oktober 2007 Vervolgens vestigde het gezin zich in buurgemeente Elsene waar Audrey Hepburn op 4 mei 1929 werd geboren als Audrey Kathleen van Heemstra Ruston. Ze kreeg de Britse nationaliteit.ThatFace.org. Gearchiveerd op 6 maart 2016.
Adriaantje, zoals ze thuis werd genoemd, bracht haar eerste levensjaren door in de Keienveldstraat 48 te Elsene. Toen ze bijna twee was, verhuisde het gezin kortstondig naar de Elsensesteenweg 311 en naar de Bronstraat 99 in Sint-Gillis.De wonderjaren van Audrey Hepburn, brusselnieuws.be, 7 mei 2009 (bezocht op 5 mei 2015) Vanaf januari 1932 woonde het gezin in een villa in het landelijke Linkebeek (nu Beukenstraat 129).
Tijdens deze Brusselse kinderjaren ging ze soms met haar moeder naar balletten en concerten.
Jaren in Engeland / Nederland (1935-1940) Audrey's ouders verhuisden opnieuw naar Londen en verbonden zich daar aan de British Union of Fascists (BUF) van Oswald Mosley. Audrey en haar broers werden bij hun grootouders achtergelaten, die in Velp woonden in villa De Beukenhof (Rozendaalselaan 32). Haar vader zamelde in Londen geld voor de BUF in en haar moeder was redactrice voor The Blackshirt, het partijorgaan van de BUF. Via Mosley raakte van Heemstra goed bevriend met de roemruchte, aristocratische en nazistisch-gezinde 'Mitford Sisters' Diana en Unity Mitford die erg nauwe banden hadden met Adolf Hitler en Joseph Goebbels. Met hen woonde Ella van Heemstra in 1935 in Neurenberg de Reichsparteitag bij.Matzen, Robert, The untold story of Audrey Hepburn: Hollywood actress whose parents flirted with Hitler, Express, 7 november 2020 Of Ellen van Heemstra toen ook persoonlijk Adolf Hitler heeft ontmoet word betwist.
Na vele ruzies tussen haar ouders, waarbij Audrey astma ontwikkelde en last kreeg van angstaanvallen, scheidden zij in 1939. Haar moeder woonde toen al enkele jaren in Nederland, terwijl Audrey bij haar vader in Londen verbleef en in 1937 door haar vader met instemming van haar moeder op een privéschool in Elham in Kent werd geplaatst. Daar kreeg zij door haar begeleidster belangstelling voor dansen. Balletlessen volgde zij in Folkestone.
Verblijf in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog (1940-1945)
Na de inval in Polen in september 1939 en de daaropvolgende Britse oorlogsverklaring aan Duitsland werd Audrey op verzoek van haar moeder door haar vader naar Amsterdam gerepatrieerd in de verwachting dat het neutrale Nederland buiten de oorlog zou blijven. Haar moeder zorgde ervoor dat zij de Nederlandse nationaliteit kreeg. Haar vader, inmiddels een volleerd Duits geheim agent, werd door de Britse geheime dienst MI5 in de gaten gehouden en verdween uit het zicht.
Audrey, die nu door haar moeder op school werd ingeschreven als Edda van Heemstra ging in Arnhem naar de 5e klas van de Openbare Lagere School nr. 21 en kon zich moeilijk aanpassen aan de Nederlandse taal en gewoonten, maar kreeg deze uiteindelijk redelijk onder de knie.
miniatuur|Standbeeld voor Hepburn in Velp
Het gezin woonde in Arnhem eerst in een eengezinswoning aan Sickeszlaan 7, maar verhuisde al snel naar een ruime bovenwoning aan de Jansbinnensingel 8a. Uiteindelijk woonde Audrey vanaf 1942 bij haar grootouders tot aan het eind van de oorlog in Velp op villa De Beukenhof aan de Rozendaalselaan 32. Audrey maakte in Velp de hongerwinter mee en hielp de lokale huisarts Visser 't Hooft met de gewonden. Zo kwam ze ook in aanraking met het Rode Kruis waar ze later naar refereerde toen ze ambassadeur werd van UNICEF.
In die tijd gaf ze ook danslessen aan Velpse meisjes en huiskameroptredens. De opbrengst was voor 'het verzet' waarin Velpse huisartsen (o.l.v. Visser 't Hooft) en het Ziekenhuis Velp een belangrijke rol speelden.
Zij zat op de Arnhemse Muziekschool aan de Boulevard Heuvelink 2 van 1939 tot 1945, waar ze balletlessen bij Winja Marova volgde. Tijdens de Tweede Wereldoorlog gaf ze meerdere malen met haar school openbare balletuitvoeringen. Zij weigerde zich aan te sluiten bij de Nederlandsche Kultuurkamer, waardoor zij uitgesloten was van deelname aan openbare balletuitvoeringen.
Haar moeder achtte het niet langer nodig om haar dochter achter de naam Edda te verbergen, waardoor zij vanaf toen de zeer Engels klinkende naam Audrey Hepburn-Ruston mocht dragen.
Over de oorlogsperiode schreef een van haar biografen, Barry Paris, dat zij koerierstaken zou hebben vervuld en heimelijk hebben gedanst voor publiek om geld voor het verzet in te zamelen.Barry Paris, Audrey Hepburn (1996). Anthos: Amsterdam, blz. 38 Het Airborne Museum in Oosterbeek concludeerde in 2016 dat er geen enkel bewijs was voor de bewering dat Hepburn voor het verzet actief was geweest.
Zij heeft een aantal op het dorp in de buurt neerstortende V1's meegemaakt, die relatief veel slachtoffers en zware schade veroorzaakten. Ook alle troepenverplaatsingen via de Hoofdweg, en in de tweede helft van de oorlog de vestiging van verschillende diensten vanuit Den Haag in geconfisqueerde villa's rondom haar woning, de bommen- en granaatregens over het dorp, de continue dreiging van inbeslagname van de woning, het veelvuldig moeten vluchten naar de schuilkelder. Ook was zij, volgens eigen zeggen, ervan getuige dat een aantal willekeurige burgers 'tegen de muur werden gezet' (gefusilleerd), terwijl zij en medeburgers op een afgesloten deel van de straat moesten toekijken. Zij was in 1944 slachtoffer van een razzia, waarbij meisjes door de Grüne Polizei werden opgepakt voor werk in de Duitse keukens, maar wist te ontsnappen, waardoor zij doodsbang een maand in de kelder van haar woning doorbracht. Hepburns halfbroer Ian Quarles van Ufford was eveneens na een razzia opgepakt en in Berlijn tewerkgesteld in een Duits werkkamp.
Na de landing van de geallieerden in Normandië op D-Day werden de levensomstandigheden moeilijker, doordat Arnhem zwaar werd getroffen door de gevechten tijdens Operatie Market Garden. Zij maakte mee dat Velp regelmatig zwaar onder vuur kwam te liggen door beschietingen vanuit de lucht op alles wat door de Britse vliegers als doel werd gezien, waarbij geen onderscheid werd gemaakt tussen Duitsers of gewone burgers, en waarbij zij, volgens eigen zeggen, een keer onder een Duitse tank werd geduwd en daardoor aan een kogelregen, en de dood, ontkwam.
De oorlog was zwaar en voor vele Nederlanders waren voedsel en levensmiddelen tijdens de oorlog schaars, daarbovenop vond in bezet-Nederland de desastreuze hongerwinter van 1944/45 plaats.
Gedurende het laatste jaar van de oorlog kwam in Velp voedselhulp, via distributie, op gang dat door het neutrale Zweden werd geleverd en met Zweedse schepen was aangevoerd. Audrey Hepburn was echter toen al zo verzwakt, dat zij niet meer kon dansen of danslessen kon geven. Naar eigen zeggen kreeg zij in de Tweede Wereldoorlog last van acute bloedarmoede, ademhalingsproblemen en oedeem.Lesley Garner, "Lesley Garner meets the legendary actress as she prepares for this week's Unicef gala performance", ahepburn.com, 26 mei, 1991 Tegen het eind van de oorlog was zij echter, mede door haar familie die haar meer te eten gaf dan zichzelf, weer wat opgeknapt.
Na de Bevrijding kwamen de vrachtwagens met hulpgoederen. Hepburn vertelde in een interview dat ze een heel blikje gecondenseerde melk leeg at en misselijk werd van haar eerste maaltijd van hulpvoedsel doordat ze te veel suiker in haar havermoutpap had gedaan. Deze ervaring inspireerde haar later voor UNICEF te gaan werken.CBSsundaymorning nytimesobit
Hepburn bracht haar oorlogsjaren onder meer door met het maken van tekeningen, waarvan een aantal is gepubliceerd.
‘Verzetsactiviteiten’ Over Hepburn werd veelvuldig beweerd dat ze, evenals haar moeder Ella van Heemstra, tijdens de Tweede Wereldoorlog actief zou zijn geweest in het verzet. Een voorbeeld is dat Hepburn tijdens de Slag om Arnhem zou hebben geholpen bij de evacuatie van Britse militairen naar bevrijd gebied. Biograaf Barry Paris verwerkte dit soort niet onderzochte en hardnekkig rondgaande berichten in zijn boek ‘Audrey Hepburn’.Paris, Barry; Audrey Hepburn, uitgeverij Anthos, Amsterdam, 1998; .
Na grondig onderzoek in 2016 door het Airborne Museum in Arnhem naar de verzetsactiviteiten van moeder Van Heemstra en dochter Hepburn, is uit niets gebleken dat zij in het verzet actief waren.Wel is bekend: dat Hepburn in opdracht van de arts Hendrik Visser ’t Hooft (spil in het verzet in Velp en omgeving) de Oranjekrant (verzetskrant, die uit flinterdunne blaadjes bestond) rondbracht. Zij verstopte die tijdens het rondbrengen in haar sokken en klompen; dat Hepburn briefjes met boodschappen vanuit het verzet naar onderduikadressen en in de bossen rond Velp gestrande Britse militairen bracht; dat Hepburn samen met Van Heemstra verbanden maakte van oude kleding en gebruikte verbanden uitkookte voor hergebruik in tot hospitaal ingerichte scholen;