Dit is een lijst van voormalige Utrechtse gemeenten.
Als het grondgebied van een opgeheven gemeente over meerdere gemeenten is verdeeld, is het grootste deel bij de eerstgenoemde ontvangende gemeente gevoegd. Grenscorrecties tussen gehandhaafde gemeenten zijn niet in de lijst opgenomen. Vóór 1830 kan de informatie onvolledig zijn.
Naamgeving bestuurlijke entiteiten *: nieuw gevormde gemeentelijke entiteit die een naam gekozen heeft, die nog niet eerder is gebruikt door een andere gemeentelijke entiteit (naamswijziging): een gemeentelijke entiteit die, zonder wijzigingen aan het grondgebied, gekozen heeft voor een nieuwe naam
Bij een herindeling ontstaat altijd een nieuwe bestuurlijke entiteit, de nieuwe entiteit kan ervoor kiezen een oude naam te handhaven. Echter er is juridisch sprake van "samenvoeging met" van de oude entiteit (en geen toevoeging aan), deze informatie is voor de leesbaarheid en herkenbaarheid wellicht hier weggelaten. Bijvoorbeeld De Ronde Venen is samengevoegd met Abcoude tot de nieuwe bestuursentiteit De Ronde Venen.
2019 Vianen > Vijfheerenlanden* 2011 Abcoude > De Ronde Venen Breukelen > Stichtse Vecht* Loenen > Stichtse Vecht* Maarssen > Stichtse Vecht*
2006 Amerongen > Utrechtse Heuvelrug* Doorn > Utrechtse Heuvelrug* Driebergen-Rijsenburg > Utrechtse Heuvelrug* Leersum > Utrechtse Heuvelrug* Maarn > Utrechtse Heuvelrug*
2002 Loosdrecht > Wijdemeren* (provincie Noord-Holland) Vianen (provincie Zuid-Holland) > Vianen (provincie Utrecht)
2001 Harmelen > Woerden Maartensdijk > De Bilt Vleuten-De Meern > Utrecht
1996 Cothen > Wijk bij Duurstede Langbroek > Wijk bij Duurstede
1989 Benschop > Lopik en IJsselstein Kamerik > Woerden (provincie Zuid-Holland > provincie Utrecht) Kockengen > Breukelen Linschoten > Montfoort, Woerden en Harmelen Mijdrecht > De Ronde Venen* en Nieuwveen (provincie Zuid-Holland) Nigtevecht > Loenen en Abcoude Polsbroek > Lopik Snelrewaard > Oudewater en Montfoort Vinkeveen en Waverveen > De Ronde Venen* Willeskop > Montfoort en Oudewater Wilnis > De Ronde Venen* en Nieuwkoop (provincie Zuid-Holland) Zegveld > Woerden (provincie Zuid-Holland > provincie Utrecht) en Bodegraven (provincie Zuid-Holland)
1974 Hoogland > Amersfoort en Bunschoten
1971 Jutphaas > Nieuwegein* Vreeswijk > Nieuwegein*
1970 Hoenkoop > Oudewater (provincie Zuid-Holland > provincie Utrecht)
1969 Stoutenburg > Leusden
1964 Loenersloot > Loenen en Breukelen Odijk > Bunnik Rietveld > Woerden (provincie Zuid-Holland) en Bodegraven (provincie Zuid-Holland) Ruwiel > Breukelen en Kockengen Vreeland > Loenen Werkhoven > Bunnik
1962 Schalkwijk > Houten Tull en 't Waal > Houten
1957 Tienhoven > Maarssen en Maartensdijk Westbroek > Maartensdijk en Maarssen
1954 Achttienhoven > Utrecht en Westbroek Haarzuilens > Vleuten-De Meern* Oudenrijn > Vleuten-De Meern*, Utrecht en Jutphaas Veldhuizen > Vleuten-De Meern* en Harmelen Vleuten > Vleuten-De Meern* en Harmelen Zuilen > Utrecht en Maarssen
1949 Breukelen-Nijenrode > Breukelen* Breukelen-Sint Pieters > Breukelen* Maarsseveen > Maarssen
1943 Jaarsveld > Lopik Willige-Langerak > Lopik
1942 Laag Nieuwkoop > Kockengen
1941 Abcoude-Baambrugge > Abcoude* Abcoude-Proosdij > Abcoude*
1931 Driebergen > Driebergen-Rijsenburg* Rijsenburg > Driebergen-Rijsenburg*
1857 Achthoven > Linschoten Cabauw > Willige-Langerak Darthuizen > Leersum Duist > Hoogland Gerverscop > Harmelen 's-Gravesloot > Kamerik* Kamerik-Houtdijken > Kamerik* Kamerik-Mijzijde > Kamerik* Maarssenbroek > Maarssen Noord-Polsbroek > Polsbroek* Oudhuizen > Wilnis Oud-Wulven > Houten Portengen > Breukelen en Ruwiel Rhijnauwen > Bunnik Schonauwen > Houten Sterkenburg > Driebergen Teckop > Kamerik* De Vuursche > Baarn Wulverhorst > Linschoten Zevender > Willige-Langerak Zuid-Polsbroek > Polsbroek*
1846 Vliet > Haastrecht
1841 Vinkeveen > Vinkeveen en Waverveen* Waverveen > Vinkeveen en Waverveen*
1823 Abstede > Utrecht Catharijne > Utrecht Lauwerecht > Utrecht Tolsteeg > Utrecht
1821 Cabauw (provincie Holland) > Cabauw (provincie Utrecht) Zevender (provincie Holland) > Zevender (provincie Utrecht) Zuid-Polsbroek (provincie Holland) > Zuid-Polsbroek (provincie Utrecht) Oukoop (provincie Utrecht) > Oukoop (provincie Holland) Papekop (provincie Utrecht) > Papekop (provincie Holland)
1820 Indijk > Harmelen Stichts Loenen > Loenen
1818 Breukelen > Breukelen-Nijenrode* en Breukelen-Sint Pieters* Polsbroek > Noord-Polsbroek, Hoenkoop Uithoorn > Uithoorn en Thamen* Waarder (provincie Utrecht / Holland) > Waarder (provincie Holland), Lange Ruige Weide, Papekop, Oukoop (provincie Utrecht) (splitsing)
1817 Abcoude > Abcoude-Baambrugge* en Abcoude-Proosdij* (splitsing) Polsbroek (provincie Utrecht) > Cabauw, Vliet, Vlist, Zevender, Zuid-Polsbroek (provincie Holland), Polsbroek (provincie Utrecht) (splitsing) Waarder (provincie Utrecht / Holland) > Barwoutswaarder, Hekendorp (provincie Holland), Waarder (provincie Utrecht / Holland) (splitsing)
1814 Cabauw (gemeente Polsbroek) > van provincie Utrecht naar Holland Vliet (gemeente Polsbroek) > van provincie Utrecht naar Holland Vlist (gemeente Polsbroek) > van provincie Utrecht naar Holland Zevender (gemeente Polsbroek) > van provincie Utrecht naar Holland Zuid-Polsbroek (gemeente Polsbroek) > van provincie Utrecht naar Holland N.B. Gemeente Polsbroek ligt hiermee in twee provincies tegelijk. Barwoutswaarder (gemeente Waarder) > van provincie Utrecht naar Holland Hekendorp (gemeente Waarder) > van provincie Utrecht naar Holland Waarder (gemeente Waarder) > van provincie Utrecht naar Holland N.B. Gemeente Waarder ligt hiermee in twee provincies tegelijk.
1811 Oostveen > Maartensdijk (naamsverandering)
Zie ook Gemeentelijke herindelingen in Nederland
Externe links en "Repertorium van Nederlandse gemeenten" 1812–2011, KNAW, 2006/2011 Online download (archive.org) Gemeentelijke en provinciale samenvoegingen, herindelingen en naamswijzigingen sinds 1988 Overzicht van gemeentelijke herindelingen sinds 1991 (CBS)
Utrecht