thumb|Bernard Montgomery overwint Erwin Rommel in Afrika Dit is een lijst van gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog tijdens het jaar 1942.
Opmerking: Bij het opzoeken van gebeurtenissen naar datum gebeurt het soms dat verschillende officiële bronnen elkaar qua datum tegenspreken. Vrijwel altijd zijn deze verschillen zeer klein, meestal één dag verschil. De oorzaak hiervan is te vinden in het feit dat bepaalde militaire acties tijdens de nacht starten en nog doorlopen in de vroege uren van de volgende dag. Ook gebeurt het dat een auteur de situatie beschrijft wanneer de actie volledig afgelopen is, met andere woorden de dag na de overgave, de dag na de vredesonderhandeling, enz. Ook zij opgemerkt dat het einde van een militair offensief of campagne niet steeds eenduidig te bepalen is. De bepaling van de datum is afhankelijk van de referentie die door de auteur werd gebruikt. Er is getracht in deze lijst zo veel mogelijk de exacte referentie van de datum aan te duiden via een omschrijving van wat er gebeurd is of bedoeld werd.
Januari 1 januari Nazificatie van de Nederlandsche Omroep. De Russen nemen Staritsa in. Erwin Rommel en de Duitsers in Libië trekken zich verder terug van Agedabia naar El Agheila
2 januari Japanse troepen bezetten Manilla. De Amerikaanse troepen trekken zich terug tot het eiland Bataan. 26 landen (het Verenigd Koninkrijk, de Sovjet-Unie, de Verenigde Staten, China, diverse leden van het Brits Gemenebest, een aantal Amerikaanse staten en een aantal Europese regeringen-in-ballingschap) tekenen de 'Verklaring van de Verenigde Naties' en vormen nu samen de geallieerden. De Russen heroveren Maloyaroslave De Duitsers heroveren Benghazi. De Duitsers in Bardia geven zich over.
3 januari De Britse veldmaarschalk Archibald Wavell benoemd tot opperbevelhebber van de geallieerde strijdkrachten in de Stille Oceaan.
4 januari De Japanners trekken zich terug uit Changsha. Ze lijden verliezen door zware Chinese aanvallen op de zich terugtrekkende troepen.
5 januari Airey Neave en Tony Luteijn ontsnappen uit het krijgsgevangenenkamp Colditz.
7 januari De Russische tegenaanval wordt uitgebouwd tot een groot offensief. Belangrijkste doel is een tweeledige aanval op Vjazma vanuit het noorden en het zuidoosten, om zo de Duitse legermacht ten westen van Moskou af te snijden. Daarnaast zijn er aanvallen ten zuiden van Leningrad en richting Brjansk en Orel. Begin van de Slag om Bataan: De Japanners belegeren Bataan, waarheen de Amerikaanse troepen op Luzon zich hebben teruggetrokken. Slag bij Slim River: De Japanners nemen een Britse verdedigingslinie bij Slim River in, waardoor de weg naar Kuala Lumpur nu voor ze open ligt.
10 januari In Nederland worden munten van zink in omloop gebracht met een waarde van 1, 2½, 5, 10 en 25 cent. Die werden door de bevolking wel Rost van Tonningen munten genoemd naar de toenmalige NSB-president van De Nederlandsche Bank.
11 januari Japan verklaart Nederland de oorlog en landt troepen op Borneo en Celebes. Japanse troepen veroveren Kuala Lumpur. Het Afrikakorps moet terugtrekken tot El Agheila.
12 januari Japanse troepen rukken Birma binnen. Japanse troepen veroveren Tarakan op Borneo.
13 januari In Londen tekenen afgevaardigden van 9 door Duitsland bezette landen een verklaring dat Duitse oorlogsmisdadigers na de oorlog zullen worden berecht. Begin van Operatie Paukenschlag: Duitse U-boten voeren aanvallen uit op schepen dicht bij de kust van de Verenigde Staten.
14 januari De Russen heroveren Medyn.
15 januari De Japanners trekken zuid-Birma binnen ten noorden van Mergui.
16 januari President Roosevelt creëert het War Production Board, een overheidsinstelling die toeziet op de productie van oorlogsmaterieel. Wilhelm von Leeb wordt als commandant van de Legergroep Noord vervangen door Georg von Küchler.
17 januari De Duitsers bij de Halfayapas, aan de grens van Egypte en Libië, onder leiding van Wilhelm Bach, geven zich over aan de Britten. Ze hebben twee maanden lang standgehouden terwijl ze afgesneden waren van de rest van het leger.
18 januari De Duitsers nekmen Feodosija op de Krim in.
19 januari De Russen heroveren Vereja.
20 januari De Duitsers vervangen de encryptiecode voor de weerberichten (korte weerberichtcode) die gebruikt wordt door de U-boten, door een nieuwe versie. Hierdoor kunnen de cryptografen uit Bletchley Park de oude versie (waarvan de codeboeken in mei 1941 uit het weerschip München en U-boot U-110 werden gekaapt) niet meer gebruiken. Nu kunnen de geallieerden de encryptie van Shark, de code van de Duitse marine in de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee, niet meer decoderen, wat zal resulteren in het grote zwarte gat vanaf 1 februari 1942. Wannseeconferentie in de gelijknamige villawijk Berlin-Wannsee, over de Endlösung der Judenfrage. Secretaris is Adolf Eichmann. Er wordt besloten alle Joden van Europa naar vernietigingskampen te voeren. De Japanners voeren een luchtaanval uit op Rabaul. De Russen veroveren een grote Duitse bevoorradingspost in Toropets. De Russen nemen Mozhaisk in. Bij een razzia in Novi Sad vermoorden de Hongaarse bezetters bijna 4000 personen, voornamelijk Serven en Joden.
21 januari Het Afrikakorps lanceert zijn tweede offensief in Libië. De geallieerden in Maleisië trekken zich terug ten zuiden van de Sungai Muar. In het getto van Vilna wordt Fareynikte Partizaner Organizatsye opgericht, een Joodse verzetsbeweging tegen de Nazi's.
22 januari Einde van de slag om Moskou. Alle legers van de Duitsers ten westen van de stad moeten zich terugtrekken. Japanse landing in de Bismarckarchipel. Al om 11:00 op de tweede dag van hun offensief herovert het Afrikakorps Agedabia. Ongeveer 110 Australiërs en 40 Indiërs, te gewond om zich met hun troepen terug te trekken, willen zich overgeven aan de Japanners, doch worden door hen bruut vermoord. De Duitsers gaan in de tegenaanval ten westen van Rzhev en splitsen het Russische front.
23 januari De Japanners landen bij Rabaul (Papua Nieuw-Guinea). Ze nemen na enige gevechten het vliegveld in en de Australiërs moeten zich terugtrekken naar het binnenland.
24 januari De Amerikaanse en Filipino troepen op het schiereiland Bataan trekken zich terug naar een volgende, meer zuidelijke verdedigingslinie. Amerikaanse versterkingstroepen landen op Samoa. De Amerikanen brengen 4 Japanse transportschepen tot zinken nabij Balikpapan.
25 januari Japanse troepenontscheping op de Salomonseilanden. De Japanners landen op Bataan in de rug van de Amerikaanse troepen. Alle Britse troepen in Malaya worden teruggetrokken naar het eiland Singapore. De Duitsers hervatten hun aanval in Libië, en bereiken Msus. Thailand verklaart de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk de oorlog.
27 januari Russische parachutisten landen ten westen van Vjazma. De Russen heroveren Lozova.
29 januari De Duitsers heroveren Benghazi. Iran tekent een alliantie met het Verenigd Koninkrijk en de Sovjet-Unie.
30 januari De Japanners landen op Ambon. In een toespraak verklaart Adolf Hitler dat hij de Joden zal uitroeien.
31 januari Het schiereiland Malakka wordt door de Japanners bezet. Begin van de belegering van Singapore. De Japanners veroveren Moulmein in Burma. De terugtrekking van Britse, Indische en Australische troepen van Malaya naar Singapore is compleet.
Februari 1 februari De cryptografen uit Bletchley Park kunnen "Shark", de code van de Duitse marine in de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee, niet meer decoderen wat resulteert in het grote zwarte gat. De reden was dat de Duitse marine de Enigma codeermachines die in gebruik waren op de U-boten in de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee van een vierde rotor en een nieuw reflectorwiel voorzagen. Het zwarte gat zal meer dan tien maanden duren. De eerste groep Nederlandse Joden gaan naar de zogenaamde "werkverruiming". Nadat alle Britse troepen naar het eiland zijn overgestoken, wordt de dam tussen Singapore en het vasteland met dynamiet onklaar gemaakt. De hoeveelheid gebruikte dynamiet blijkt echter te klein te zijn, en de resterende dam ligt slechts 4 voet (ruim 1 meter) onder de waterspiegel. De Amerikanen voeren diverse luchtaanvallen uit in de Marshalleilanden. Drie oorlogsschepen en 18 vliegtuigen worden vernietigd. De Amerikaanse auto-industrie stapt voor een periode van 12 maanden volledig over op de productie van oorlogsmaterieel. In Noorwegen wordt een collaboratieregering gevormd onder leiding van Vidkun Quisling.
2 februari Het Britse 8e Leger weet het front in Noord-Afrika te stabiliseren op de linie Gazala-Bir Hakeim.
3 februari De Japanners bombarderen steden op Java. Japanse luchtaanval op Port Moresby.
4 februari Japan eist onvoorwaardelijke overgave van Singapore. De eis wordt door de Britten verworpen. Het Afrikakorps verovert Derna. Ambon is geheel in Japanse handen. De geallieerde vloot onder Karel Doorman probeert een Japanse landing op Sulawesi tegen te houden, maar is gedwongen zich terug te trekken.
7 februari De grondwet in Noorwegen wordt buiten werking gesteld. Nasjonal Samling wordt de enige toegestande politieke partij.
8 februari Fritz Todt, Rijksminister voor bewapening en munitie in Duitsland komt om het leven bij een vliegtuigongeluk nabij het Duitse hoofdkwartier Wolfsschanze (Rastenburg). Hij wordt opgevolgd door Albert Speer. In het gebied rondom Demjansk worden ruim negentigduizend Duitsers omsingeld. De Filipijnse president Manuel Quezon vraagt de Amerikaanse president Franklin Delano Roosevelt om onmiddellijke onafhankelijkheid, waarna de Filipijnen zich neutraal kunnen verklaren in het conflict. De Japanners beginnen de oversteek van de zeestraat tussen Singapore en Johor.
9 februari Japanse troepen vallen Makassar (op Celebes) aan. Japan verovert Martaban in Birma.
14 februari De Gneisenau, Scharnhorst en Prinz Eugen forceren een doorbraak in het Nauw van Calais en bereiken Kiel. Japanse luchtlandingstroepen slagen erin een olieraffinaderij nabij Palembang intact in te nemen.
15 februari Capitulatie van Singapore. Aan geallieerde zijde vallen 9000 doden en worden 130.000 man gevangengenomen. Het Rode Leger dropt parachutisten in het gebied rondom Demjansk, waar het ruim negentigduizend Duitsers heeft omsingeld. De aanval is een mislukking.
18 februari Alle mannelijke Chinezen in Singapore worden door de Japanners beoordeeld, en iedereen die van een anti-Japanse houding wordt verdacht (zoals communisten, intellectuelen en ambtenaren, 50.000 man in Singapore plus 20.000 elders in Malaya) wordt 'geëlimineerd'.
16 februari Japanse troepen bezetten Palembang en Djambi. Operatie Neuland: Duitse onderzeeboten bombarderen tankers en de olieraffinaderijen van Aruba en Curaçao.
17 februari De Nederlandse torpedobootjager Hr. Ms. Van Nes wordt door Japanse bommenwerpers ten zuiden van Banka tot zinken gebracht.
18 februari De Nederlandse onderzeeboot Hr.Ms. K VII (1922) wordt door een Japanse bom tot zinken gebracht op het Marine Etablissement van Soerabaja.
19 februari Japanse troepen landen op Bali. Een Japans bombardement op Darwin brengt grote schade toe aan haven en schepen. In Vichy-Frankrijk worden Maurice Gamelin, Paul Reynaud en Léon Blum berecht op verdenking van verantwoordelijkheid voor de Franse nederlaag in 1940. De rechtszaak zal nooit voltooid worden. Franklin Delano Roosevelt tekent een bevel dat de instelling van militaire zones in de Verenigde Staten mogelijk maakt. Militaire bevelhebbers kunnen bevelen dat Duitse, Italiaanse of Japanse personen uit deze zones verwijderd of opgesloten worden.
20 februari Japanse troepen landen op Timor, zowel in Nederlands als Portugees-Timor, ondanks de neutraliteit van Portugal in het conflict.
22 februari Douglas MacArthur wordt aangesteld als opperbevelhebber van de geallieerde troepen in Australië.
23 februari Alle Nederlanders worden verplicht voor de Duitsers te gaan werken.