thumb|Generaal nVeldmaarschalk Friedrich Paulus geeft zich over te Stalingrad Dit is een lijst van gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog tijdens het jaar 1943.

Opmerking: Bij het opzoeken van gebeurtenissen naar datum gebeurt het soms dat verschillende officiële bronnen elkaar qua datum tegenspreken. Vrijwel altijd zijn deze verschillen zeer klein, meestal één dag verschil. De oorzaak hiervan is te vinden in het feit dat bepaalde militaire acties tijdens de nacht starten en nog doorlopen in de vroege uren van de volgende dag. Ook gebeurt het dat een auteur de situatie beschrijft wanneer de actie volledig afgelopen is, met andere woorden de dag na de overgave, de dag na de vredesonderhandeling, enz. Ook zij opgemerkt dat het einde van een militair offensief of campagne niet steeds eenduidig te bepalen is. De bepaling van de datum is afhankelijk van de referentie die door de auteur werd gebruikt. Er is getracht in deze lijst zo veel mogelijk de exacte referentie van de datum aan te duiden via een omschrijving van wat er gebeurd is of bedoeld werd.

Januari 1 januari Het Rode Leger lanceert een offensief naar de kust van de Zwarte Zee. Onder zware Russische druk beginnen de Duitsers aan de terugtocht in de Kaukasus, een dag eerder dan gepland. Ze trekken zich al vechtend terug richting Pjatigorsk. De Japanners besluiten Guadalcanal geleidelijk te ontruimen.

2 januari De Australiërs en Amerikanen veroveren Buna (Nieuw Guinea).

3 januari De Sovjets boeken grote terreinwinst in de Kaukasus.

4 januari Begin van Operatie Totilia, een Duitse poging de afgesneden troepen in Velikieje Loeki te ontzetten.

5 januari De Russen heroveren Naltsjik.

9 januari De in Stalingrad gelegerde Duitse divisies volgen het bevel van Hitler op en weigeren te capituleren.

10 januari De Russen vallen vanuit diverse richtingen aan om het Duitse gebied rond Stalingrad te verkleinen. Bij een geallieerd bombardement op het Hoogovens-complex in Velsen vallen tien doden.

12 januari Fezzan wordt door de Fransen veroverd. De Russen weten een corridor naar Leningrad te openen.

13 januari RAF-groep nr. 8 (Pathfinder) wordt hernoemd tot 8 (PFF) Group, waarbij hun hoofdkwartier verhuist naar Castle Hill House, Huntingdonshire. De laatste Duitse poging Velikieje Loeki te ontzetten mislukt. De Duitsers in de stad krijgen opdracht zich zelf naar buiten te vechten.

14 januari Begin van de Conferentie van Casablanca. Een geplande aanval in Tunesië richting Sfax wordt afgeblazen. De Duitse verdediging rond Stalingrad heeft alle centrale regeling verloren, en bestaat nog slechts uit zelfstandig opererende groepen. Japan begint Operatie Ke, de ontruiming van Guadalcanal.

15 januari Concentratiekamp Vught wordt in gebruik genomen.

16 januari Zware bombardementen op Berlijn. De laatste Duitse troepen in Velikieje Loeki geven zich over. Irak verklaart de Asmogendheden de oorlog.

17 januari Zware bombardementen op Berlijn.

18 januari De Duitsers in Tunesië gaan in de tegenaanval. De deportaties van Joden van het ghetto van Warschau naar vernietigingskamp Treblinka worden hervat.

19 januari De Sovjets nemen Valoejki en Oerazovo in. De Sovjets heroveren Tsjerkessk. De Japanners geven Sanananda (Nieuw-Guinea) op.

20 januari Chili breekt met de asmogendheden. De Sovjets winnen terrein over heel het front. Begin van Operatie Weiss, een grootschalig offensief van de asmogendheden tegen de partizanen in Joegoslavië.

21 januari De Russen nemen Vorosjilovsk in.

22 januari 1181 patiënten en 50 personeelsleden van de Joodse psychiatrische inrichting Het Apeldoornsche Bosch worden vanuit Apeldoorn naar Auschwitz gedeporteerd.

23 januari De Britten maken zich meester van Tripoli. Zeventien Nederlanders ter dood veroordeeld wegens het verspreiden van illegale lectuur. De Russen heroveren Armavir.

24 januari De Duitsers vernielen de haven van Marseille. De Duitse pers maakt voor het eerst melding van de aankomende nederlaag in de Slag om Stalingrad. Op de Conferentie van Casablanca wordt de Verklaring van Casablanca getekend: Niets anders dan onvoorwaardelijke overgave door de asmogendheden is een acceptabele uitkomst van de oorlog. Starobilsk valt in Russische handen.

26 januari Ook de Fransen bereiken Tripoli. Aldaar voegen ze zich bij het Britse achtste leger. Het Russische offensief tegen het Duitse leger in Stalingrad maakt contact met de verdedigers langs de Wolga, waarmee de resterende Duitse troepen in de stad dus in twee delen zijn gesplitst. De Russen nemen Voronezj in.

27 januari Eerste Amerikaanse luchtaanval op Duitsland. Wilhelmshaven wordt gebombardeerd.

28 januari Duitse troepen ontruimen de Kaukasus. Mobilisatie van alle Duitse mannen van 16 tot 65 jaar.

29 januari Het achtste leger bereikt de Tunesische grens. De Russen nemen Kropotkin in.

30 januari Op de herdenkingsdag van Hitlers machtsovername bombardeert de RAF Berlijn. Himmler en Göring moeten tijdens het gebeuren hun redevoeringen onderbreken en een schuilkelder in vluchten. De Russen nemen Tichoretsk in. In Tunesië vallen de Duitsers de Fransen aan bij de strategisch belangrijke Faid-pas.

31 januari Hitler bevordert Friedrich Paulus tot generaal-veldmaarschalk, omdat een generaal-veldmaarschalk zich nog nooit in de Duitse geschiedenis had overgegeven. Paulus geeft zich kort na zijn bevordering over aan het Rode Leger. Admiraal Karl Dönitz wordt bevorderd tot opperbevelhebber van de Duitse vloot. Adolf Hitler geeft na lang aandringen toestemming tot terugtrekking van de troepen uit Demjansk en Rzjev, twee kwetsbare en kostbare vooruitgeschoven posities. Een kleine Amerikaanse tankeenheid die is gestuurd om de Fransen bij de Faid-pas te ondersteunen wordt vernietigd. De pas valt in Duitse handen. De Amerikanen in Tunesië voeren een aanval uit op Maknassy. Hevige Duitse tegenstand belet hen de plaats in handen te krijgen.

Februari 1 februari Sovjetoffensief bij de Zee van Azov en in Oekraïne. Anton Mussert vormt een collaboratiekabinet dat rijkscommissaris Arthur Seyss-Inquart zal bijstaan. De Japanners beginnen Operatie KE, de evacuatie van Guadalcanal.

2 februari Het zuidelijke deel van het ingesloten 6e Duitse Leger, bij Stalingrad, capituleert, daarmee is de slag om Stalingrad ten einde. Tripoli, tien dagen eerder door de Duitsers verlaten, wordt voor het eerst als aanvoerhaven voor de geallieerde troepen gebruikt.

3 februari De Russen heroveren Koepjansk.

4 februari De Russische Zwarte-Zeevloot maakt landingen nabij Novorossiejsk om de herovering van die stad te ondersteunen.

5 februari Mussolini wijzigt zijn regering, zijn schoonzoon Ciano treedt af als minister van Buitenlandse Zaken. Generaal Hendrik Seyffardt, de leider van het Vrijwilligerslegioen Nederland, wordt door een verzetsman neergeschoten. De Russen nemen Izium in. Russische troepen bereiken de Zee van Azov, en verbreken daarmee de communicatie tussen de Duitse troepen rond Novorossiejsk en Krasnodar en die rond Rostov.

6 februari Generaal Seyffardt overlijdt aan zijn verwondingen. Als vergelding voor de moord op Seyffardt, die zijn moordenaar identificeert als 'een student', worden 600 Nederlandse studenten als gijzelaars gevangen gezet in concentratiekamp Vught. De Duitsers geven Lysytsjansk op. De oprukkende Russen steken de Donets over bij Izjoem en bereiken Barvinkove. De Russen nemen Batajsk in. De Sovjets veroveren Jejsk.

7 februari Het Nederlandse verzet vermoordt Hermannus Reydon, de minister voor propaganda in het kabinet-Mussert, en zijn vrouw. De Russen veroveren Kramatorsk. De Sovjets nemen Azov in. Slowakije kondigt deportatie aan van de laatste 25000 Joden in het land.

8 februari De Sovjets veroveren Koersk.

9 februari De laatste Japanners verlaten Guadalcanal. Einde van de Slag om Guadalcanal. De Russen nemen Belgorod in.

10 februari Brandstichting in het Gewestelijk Arbeidsbureau te Amsterdam door Gerrit van der Veen. Deportatie van alle Joodse wezen. De asmogendheden nemen de berg Grmeč in, een in de afgelopen weken geïsoleerd bolwerk van de Joegoslavische partizanen. In hun opmars richting Charkov nemen de Russen Voltsjansk in.

12 februari De Russen nemen Krasnodar in.

14 februari De Sovjets heroveren Rostov en Vorosjilovgrad. Het Afrikakorps valt aan in Tunesië en maakt zich meester van Gafsa.

16 februari Het Rode Leger herovert Charkov. Instelling van de verplichte arbeidsdienst in Duitsland door Vichy-Frankrijk. Griekse guerrillastrijders doden 9 Italiaanse soldaten en een generaal nabij de Olympus. Als vergelding vermoorden de Italianen alle burgers die ze kunnen vinden in het nabijgelegen dorp Domeniko, naar schatting 160 personen.

17 februari Het Afrikakorps neemt Fériana in. Tunesië is weer vrijwel geheel in Italiaanse en Duitse handen.

18 februari Het Russische Zuidelijke Front, nabij Rostov, beëindigt zijn opmars en gaat over tot de verdediging. In Burma breken de Britten de spoorlijn tussen Mandalay en Myitkyina, waarmee deze onbruikbaar wordt voor de Japanners. In Shanghai vormen de Japanse bezetters een Joods getto. Alle Joden worden gedwongen hierheen te verhuizen, en hebben een speciale permissie nodig om het te verlaten.

19 februari De Sovjets bereiken Synelnykove, waarmee de spoorlijn tussen Dnepropetrovsk en Stalino voor de Duitsers wordt onderbroken. De Duitsers vallen Kasserine-pas tussen Tunesië en Algerije aan. Begin van de Slag op de Kasserine-pas.

20 februari Duitsers boeken vorderingen in Tunesië.

21 februari Herderlijke brief van de Nederlandse bisschoppen, die de Jodenvervolgingen en de deportatie van arbeiders naar Duitsland veroordeelt. De Duitsers nemen de Kasserine-pas in. De Amerikanen geven bereiden zich voor op overgave van Tébessa. De Amerikanen nemen de eilanden Mbanika en Pavuvu op de Salomonseilanden in.

22 februari Sophie en Hans Scholl en Christoph Probst van de verzetsbeweging Weiße Rose worden in München ter dood veroordeeld en nog dezelfde dag geëxecuteerd. Erwin Rommel geeft zijn aanval op en trekt zich terug door de recentelijk gewonnen Kasserine-pas.

25 februari Begin van Operatie Ochsenkopf, een Duitse aanval onder Hans-Jürgen von Arnim in Tunesië, gericht op Béja.

27 februari Een Noors commando legt de productie van zwaar water in de fabriek van Norsk Hydro lam.

28 februari De geallieerden voeren een grootschalig bombardement uit op Saint-Nazaire. Doel van de raid is de haven, die een belangrijke uitvalsbasis van onderzeeboten vormt, maar ook de rest van de stad wordt ernstig getroffen.

februari De OePA (het Oekraïens Opstandelingenleger), een nationalistische militaire groep in Oekraïne begint een etnische zuivering in Wolynië en oostelijk Galicië, waarbij grote hoeveelheden Polen vermoord worden om de regio zuiver Oekraïens te maken.

Maart 1 maart Zware geallieerde luchtaanval op Berlijn. De Duitsers beginnen de terugtrekking uit het gebied rond Rzjev. Bloedbad van Koriukivka: In vergelding voor een actie van Partizanen de vorige maand wordt de volledige bevolking van het dorp Koriukivka in Oekraïne (circa 6700 personen) uitgemoord. De Wit-Russische Centrale Raad, een collaboratie-organisatie van Wit-Russische nationalisten, wordt officieel gevormd.

2 maart Amerikaanse vliegtuigen vallen een Japans troepenkonvooi aan in de Bismarckzee, onderweg naar Nieuw-Guinea. Begin van de Slag in de Bismarckzee. De Joegoslavische partizanen vernietigen alle bruggen over de Neretva. Dit lijkt aanvankelijk een actie om te voorkomen dat de Četniks vanuit het zuiden zich aansluiten bij de strijd tussen de Partizanen en de Duitsers en Italianen in het noorden. In werkelijkheid wordt op een goed verdedigbare plaats een tijdelijke brug gebouwd, zodat de Partizanen zelf naar het zuiden kunnen ontsnappen.

3 maart De Italiaanse troepen worden van het oostfront teruggeroepen. De Russen bevrijden Rzjev.

4 maart