Onna is een dorp dat ligt in de gemeente Steenwijkerland, in de Nederlandse provincie Overijssel.
De plaats ligt net ten zuidoosten van Steenwijk. In telde Onna inwoners waarvan ruim de helft in de gemeente Steenwijkerland is geboren. De dorpskapel Eben-Haëzer van de Protestantse Kerk in Nederland wordt gebruikt voor zondagse erediensten.
Geschiedenis De oudste (prehistorische) bewoning in het Land van Vollenhove vond plaats op de hogere gronden rond Steenwijk, op de uitlopers van het Drents plateau. Steenwijk dankte zijn positie aan de, vanuit het oogpunt van handel en defensie, strategische ligging aan de rand van het Drents plateau. Door het vinden van Romeinse munten is vast komen te staan dat dit gebied al heel lang bewoond is geweest.
Onna ligt dicht bij een kleine, geïsoleerde es ten zuidoosten van Steenwijk. Aan de zuidrand van de hoge gronden ontstonden de lineaire dorpen Onna en Zuidveen met de weidegronden in het aangrenzende veengebied. In de 13e eeuw hebben zich hier mensen gevestigd. De gronden behoorden aan de bisschop van Utrecht. Onna komt al voor in 1313, dan als Unne, zo blijkt uit een document dat een geschil omschrijft tussen de bisschop van Utrecht en Stellingwerven. In 1441 wordt het genoemd als Unninghe, maar vijf jaar later wordt de spelling Vnna gebruikt. Later verbasterde dit naar de huidige spelling. De plaatsnaam kent verschillende uitleggen: het zou 'weide' kunnen betekenen of 'geen water', dat zou slaan op de ligging. Een andere verklaring is dat het 'golvend landschap' zou betekenen, van het Latijnse 'Unda'.
Het gehucht was van oudsher een kleine gemeenschap van turfgravers en landbouwers. De vervening trok onder meer de Sint-Maartenslieden. Door hongersnood waren deze uit het zuiden van Europa verdreven en kwamen met behulp van de bisschop hier aan het werk. De plaatselijke bevolking en het stadsbestuur lagen nogal eens met elkaar overhoop. Zo tekenden die van Onna protest aan tegen het dichtmaken van de Onnapoort, Steenwijk wilde dit om zich beter te kunnen verdedigen. Veel Onnigers, werkzaam als landbouwer en veehouder, waren economisch en sociaal afhankelijk van de stad Steenwijk. Ze zouden voor de handel maar ook voor het ter kerke gaan een omweg moeten maken. De poort ging ten slotte weer open en de Onnapoort is nog steeds een kenmerkende toegang tot Steenwijk.
Steenwijkerkamp (de Kaampe) Veehouders van Onno maakten gebruik van naweiderechten op de Steenwijkerkamp. Na intrekking daarvan in 1627 door het stadsbestuur van Steenwijk protesteerden ze met succes: men behield de naweiderechten. De schout bepaalde wel dat alleen overdag geweid mocht worden en binnen bepaalde grenzen. Dit naweidestelsel werd in 1884 ingetrokken.
Onna lag vroeger aan de postweg Meppel – Heerenveen. Deze weg liep over de Steenwijkerkamp en de postkoets passeerde elke dag Onna. De woning Burgemeester G.W. Stroinkweg 119 was toen tolhuis. Na de aanleg van de Meppelerweg tussen 1830-1840 kwam er door Onna veel minder verkeer. De zandwegen zandwegen in de buurtschap waren in herfst en winter zo goed als onbegaanbaar. In 1884 werd de weg Onna – Zuidveen, de Hoevendijk (nu Burgemeester G.W. Stroïnkweg), verhard met klinkers voor de prijs van ƒ16.474.
Buurtschap In de loop der jaren is de oude kern verplaatst in oostelijke richting naar de nieuwe weg. Het karakter van de buurtschap bleef daarbij grotendeels gehandhaafd. Het laatste café, Van Rosmalen, werd in 1954 gesloten. In 1955 kwam er een dorpshuis. In die jaren veranderde het karakter van een agrarische gemeenschap in een klein plattelandsdorp. De uitbreidingen vanaf die tijd zijn vooral burgerwoningen. Onna heeft lang een eigen openbare lagere school gehad. In 1985 is deze gefuseerd met de openbare basisschool Zuidveen en vervolgens gesloten.
Bekende inwoners Tim de Vries, wielerjournalist
Categorie:Geografie van Steenwijkerland Categorie:Plaats in Overijssel