De stad Brussel (Frans: Ville de Bruxelles of Bruxelles-Ville) is de hoofdstad van België, van de Vlaamse Gemeenschap, het Vlaams Gewest, de Franse Gemeenschap en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Brussel telt ruim 198.000 inwoners, waarmee het naar inwoneraantal de op vier na grootste gemeente in België is. Het hele Brussels Hoofdstedelijk Gewest, dat via een pars pro toto ook vaak als Brussel wordt aangeduid, omvat in totaal 19 gemeenten met ruim 1,2 miljoen inwoners. Het stedelijk gebied, inclusief de voorsteden, telt ruim 1,8 miljoen inwoners en is daarmee de grootste agglomeratie van het land.
Ongeveer een derde van de inwoners woont in de Vijfhoek, het historische hart van de stad. Ongeveer de helft woont in de noordelijke uitbreiding en in de voormalige gemeenten Laken, Neder-Over-Heembeek en Haren en de rest in de buurten rond de Louizalaan, het Ter Kamerenbos (samen de zuidelijke uitbreiding) en in de Europese Wijk (de oostelijke uitbreiding).
Etymologie De plaatsnaam "Brussel" komt van "Bruocsella" (in het Frankisch: bruoc + sella), wat evolueerde tot "Broekzele", wat betekent "nederzetting (zele) bij het moeras (broek)".Gids voor Vlaanderen onder hoofdredactie van Omer Vandeputte; uitgeverij Lannoo, Tielt, 2007,
Geschiedenis
Brussel ontstond rond een burcht op een eiland in de Zenne. Toen de stad uitdeinde bouwde men een eerste stadsomwalling, waarvan nog enkele delen bewaard zijn gebleven. Al snel bleek deze te klein en een tweede vijfhoekige stadsomwalling werd gebouwd. Deze omvatte zeven heuvels: de Koudenberg, de St.-Michielsberg, de Warmoesberg, de Kunstberg, de St.-Pietersberg, de Zavel en de Kruidtuin. Van deze tweede omwalling blijft bovengronds alleen de toren van de Hallepoort; tijdens het bouwen van metrostation Munthof werden ondergrondse steunmuren teruggevonden.
thumb|links|Gezicht op Brussel, 1664-65 van Jan-Baptist Bonnecroy
De stad werd achtereenvolgens de hoofdstad van het hertogdom Brabant, de Zeventien Provinciën, de Zuidelijke Nederlanden, het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden (tezamen met Amsterdam), België, de Vlaamse Gemeenschap, de Franse Gemeenschap en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en is het bestuurlijk centrum van de Europese Unie.
In 1853 werd het gebied van de Europese Wijk aangehecht met de oostelijke uitbreiding van Brussel, in 1864 volgden het Ter Kamerenbos en de erheen lopende Louizalaan met de zuidelijke uitbreiding van Brussel en in 1921 kende de gemeente zijn grootste uitbreiding met de aanhechting van Haren, Laken, Neder-Over-Heembeek en de noordelijke uitbreiding.
Demografie Demografische ontwikkeling Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief Laken, Haren en Neder-over-Heembeek.
Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantal Evolutie: 1992=index 100 1992 135.435 100,0 1993 134.243 99,1 1994 134.824 99,5 1995 135.647 100,2 1996 133.103 98,3 1997 133.845 98,8 1998 134.046 99,0 1999 134.243 99,1 2000 133.859 98,8 2001 134.395 99,2 2002 136.730 101,0 2003 139.501 103,0 2004 141.312 104,3 2005 142.853 105,5 2006 144.784 106,9 2007 145.917 107,7 2008 148.283 109,5 2009 153.377 113,2 2010 157.673 116,4 2011 163.210 120,5 2012 166.497 122,9 2013 168.576 124,5 2014 170.407 125,8 2015 175.534 129,6 2016 178.552 131,8 2017 176.545 130,4 2018 179.277 132,4 2019 181.726 134,2 2020 185.103 136,7 2021 186.916 138,0 2022 188.737 139,4 2023 194.291 143,5 2024 196.828 145,3 2025 198.314 146,4 2026 198.674 146,7
Autochtone Brusselaars Door het internationale karakter van Brussel en het grote aantal buitenlanders en bewoners uit Vlaanderen en Wallonië zijn er in Brussel nog maar weinig echte Brusselaars te vinden. Ze kregen zelfs een speciale benaming. Zo is een Ketje een oorspronkelijke inwoner van Brussel die er samen met zijn beide ouders geboren en getogen is. Een Zinneke is er eveneens geboren, doch heeft slechts één ouder die zich Ketje mag noemen. Kenmerkend is hun taalgebruik. Het oorspronkelijke Brussels is een Brabants dialect. Het kenmerkt zich taalkundig gezien door de vele leenwoorden uit het Frans en door Franse uitspraak van Nederlandse woorden. Het ontwikkelde zich uit de lokale variant van het Middelnederlands dat er in de Middeleeuwen gesproken werd. Er bestaat ook een Brusselse variant van het Frans. Daarin vindt men vele leenwoorden uit het Nederlands en door het Nederlands beïnvloede uitspraak. In het artikel over het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is meer informatie te vinden over het gebruik van de beide officiële talen in Brussel.
Politiek Structuur Brussel Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente AdministratiefNiveau Brussel-Hoofdstad Brussel BestuurEuropese Commissie Belgische regering College v.d. VlaamseGemeenschapscommissieCollege v.d. FranseGemeenschapscommissieCollege v.d. GemeenschappelijkeGemeenschapscommissie Brusselse Hoofdstedelijke Regering Deputatie Gemeentebestuur RaadEuropees Parlement Kamer vanvolksvertegenwoordigers Raad v.d. VlaamseGemeenschapscommissieRaad v.d. FranseGemeenschapscommissieRaad v.d. GemeenschappelijkeGemeenschapscommissie Brussels Hoofdstedelijk Parlement Arrondissementsraad GemeenteraadKiesomschrijvingFrans KiescollegeNederlands Kiescollege Kieskring Brussel-Hoofdstad(Kieskring Vlaams-Brabant) Brussel-Hoofdstad Brussel BrusselVerkiezing Europese Federale Vlaamse, Brusselse enFranse Gemeenschapsverkiezingen Gemeenteraads-
Voormalige burgemeesters
Periode Burgemeester 1830-1838 Nikolaas Rouppe (Liberaal) 1838-1841 Guillaume Van Volxem (Liberaal) 1841-1848 François-Jean Wyns de Raucourt (Liberaal / PLP) 1848-1860 Charles de Brouckère (PLP) 1860-1863 André-Napoléon Fontainas (PLP) 1863-1879 Jules Anspach (PLP) 1879-1881 Felix Vanderstraeten (PLP) 1881-1899 Karel Buls (PLP) 1899-1909 Emile de Mot (PLP) 1909-1939 Adolphe Max (PLP) 1914-1918 Maurice Lemonnier (PLP, dienstdoend) 1939-1956 Joseph Van De Meulebroeck (PLP) 1941-1942 Jules Coelst (PLP, dienstdoend) 1942-1944 Jan Grauls (Partijloos, Oorlogsburgemeester) 1956-1975 Lucien Cooremans (PLP / PVV-PLP / PRL) 1975-1983 Pierre Van Halteren (PRL) 1983-1993 Hervé Brouhon (PS) 1993-1994 Michel Demaret (PSC) 1994-1995 Freddy Thielemans (PS) 1995-2000 François-Xavier de Donnea (PRL) 2001-2013 Freddy Thielemans (PS) 2013-2017 Yvan Mayeur (PS) 2017-heden Philippe Close (PS)
Bestuur 2025-2030 Het bestuur van de stad Brussel bestaat anno 2025 uit PS-Vooruit, MR+, Les Engagés-CD&V.
2025–2030 Schepencollege Functie en bevoegdheden Naam Partij Burgemeester Veiligheid, stadsontwikkeling, nabijheid, burgerbetrekkingen, communicatie en juridische Zakenhttps://bx1.be/categories/news/ville-de-bruxelles-voici-la-composition-du-college-communal/?theme=classic Philippe Close PS Eerste schepen Sport, openbaar en historisch erfgoed, groene ruimtes en dierenwelzijn Florence Frelinx MR Tweede schepen Openbaar onderwijs, jeugd en kinderopvang Faouzia Hariche PS Derde schepen Stedenbouw, openbare ruimte, wegenwerken, mobiliteit en Nederlandstalig onderwijs Anaïs Maes Vooruit Vierde schepen Burgerlijke stand, senioren en smart city-beleid Clémentine Buggenhout MR Vijfde schepen Economie, werkgelegenheid, handel en gemeentelijke uitrusting Didier Wauters Les Engagés Zesde schepen Wonen, gelijke Kansen, toerisme en grote evenementen. Delphine Houbahttps://www.bruzz.be/brusselkiest2024/brussel-stad-kiest/delphine-houba-neemt-tijdelijk-schepenambt-nawal-ben-hamou-over PS Zevende schepen Financiën en openbare netheid Anas Ben Abdelmoumen PS Achtste Schepen Klimaat, duurzame wijkcontracten, burgerparticipatie en Nederlandstalige aangelegenheden Frederik Ceulemans Open Vld Negende schepen Voorzitter van het OCMW David Weytsman MR
Gemeenteraad PS-Vooruit: Philippe Close, Faouzia Hariche, Mohamed Ouriaghli, Karine Lalieux, Ahmed El Ktibi, Anaïs Maes, Sevket Temiz, Lydia Mutyebele Ngoi, Khalid Zian, Delphine Houba, Karim Tafranti, Anas Ben Abdelmoumen, Mamadou Cellou Satina Diallo, Nasir Mohammad, Fatima Moussaoui, Nawal Ben Hamou, Yousra Nouar, Abdelkader Satti, Achraf Haddachhttps://www.brussel.be/gemeenteraadsleden MR+: David Weytsman, Florence Frelinx, Geoffroy Coomans de Brachéne, Clémentine Buggenhout, Alain Courtois, Bertin Mampaka Mankamba, Aline Godfrin, Frederik Ceulemans, Floriane Bonnier, Olivier Eggermont, Isabelle Rigaux PTB-PVDA: Bruno Bauwens, Mathilde El Bakri, Soulaimane El Mokadem, Léa Chaufoureau, Doh Coulibaly, Sidi Mohamed Benzaouia, Fahmi Al Khayari Ecolo-Groen: Benoit Hellings, Zoubida Jellab, Bart Dhondt, Benedetta De Marte, Lotte Stoops, Jana Goyvaerts, Rajae Maouane Les Engagés-CD&V: Didier Wauters, Mathilde Vermeire, Elhadj Moussa Diallo Team Fouad Ahidar-BXL+: Mourad Maimouni, Ayse Malçikanhttps://www.vrt.be/vrtnws/nl/2025/01/30/drie-verkozenen-van-team-fouad-ahidar-in-brussel-stad-lopen-over/
Voorzitter gemeenteraad: Alain Courtois (MR)https://www.7sur7.be/belgique/alain-courtois-elu-president-du-conseil-communal-bruxellois-le-bourgmestre-et-les-echevins-installes~aacbed79/
Uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 De verkiezingen vinden alle zes jaar op de tweede zondag van oktober plaats.Zoals bepaald in het kiesdecreet.
Op 1 januari 1983 verloren de Brusselse liberalen hun burgemeesterszetel die ze al van voor de Belgische onafhankelijkheid in handen hadden en werd voor het eerst een socialist burgemeester van Brussel.
Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2012 werd het kartel PS-sp.a de grootste met 18 zetels, gevolgd door het cdH (in feite het kartel cdH-CD&V) met 10 zetels. Derde werd het kartel MR-Open Vld met eveneens 10 zetels; Ecolo-Groen werd vierde met 7 zetels. Tot slot behaalde het FDF 3 zetels en de N-VA 1 zetel. Hierop werd een paarse meerderheid gevormd tussen PS-sp.a en MR-Open Vld, goed voor 28 van de 49 zetels. Op 9 juni 2017 stapte de sp.a echter uit de coalitie wegens onregelmatigheden betreffende de toenmalige burgemeester Yvan Mayeur met betrekking tot daklozenorganisatie Samusocial. Sindsdien is Philippe Close burgemeester van Brussel-stad.