De Oscar (richtige Naam: Academy Award of Merit) is de bedüdenste Filmpries un warrt jedet Johr vun de US-amerikansche Academy of Motion Picture Arts and Sciences (AMPAS) an de besten Filmen vun vörherig Johr verleht. Man dör dat Tolatensverfohren is de Pries bit op wenige Utnahmen op Produkschonen ut de USA begrenzt.
Överblick De Utteken weer an’n 12. Februar 1929 vun den fröheren Präsidenten vun de MGM Studios Louis B. Mayer in’t Leven ropen, man jüst negen Johr na de Verlehen vun den Photoplay Award, wat as de eerste Filmpries överhööft gellt. Jedet Johr warrt de Oscar in en gemeensam fierlich Zeremonie in opstunns dörtig Kategorien in de Form vun en lütte goldene Statuette övergeven. De Statuette stellt en Ridder mit en Swert dor, de op en Filmrull steiht.
In de Utwahl kommt tomeist amerikaansch Speelfilmen, wobi en Film ok mehrere Oscars in verscheeden Kategorien kriegen kann. In eegene Kategorien warrt ok Dokumentar-, Kort-, Animatschoons- un utlännisch Filmen uttekend. Dormit en amerikaansch Film överhööft för de Utwahl tolaten warrn kann, mutt he in’n Vörjohr tomindst söven Daag lang in en apentlich Kino in’t Rebeet vun Los Angeles County – dat is de Heimatbezirk vun Hollywood – gegen Geld wiest worrn wesen.
De Statuette is 34,3 cm hooch un wiggt ungefähr 3,85 kg. Mit Utnahmen, de to Kriegstieden vörkomen sünd, bestünn de Bavenflach vun de Statuette ut echtet reinen Gold. De Vörlaag dorto keem vun den dormalig Filmarchitekt (Art Director) vun de Metro-Goldwyn-Mayer (MGM) Studios, Cedric Gibbons.
Historie De US-amerikaansch Filmindustrie weer End vun de 1920er Johren in en Kries. Nee’e Utfinnen as dat Radio hebbt dorto föhrt, dat de Minschen nich mehr so faken in’t Kino güngen. För de Basen vun de groten Studios weer dat swore Tieten: Nee’ billte Gewerkschaften hebbt ok in de Filmindustrie dorto föhrt, dat se nich mehr jemehr Arbeiters mit wenig Geld afspiesen künnen, wieldem se sik sülvst de groten Bedrääg in de Tasch schüffeln deen. Regelte Arbeitsverhollen weern föddert, un butendem seeten jem ok noch de Zensers in’n Nacken.
Louis B. Mayer, de to de Tiet dat Seggen bi de Metro-Goldwyn-Mayer-Studios harr, de dormals veel Influss un Spood harrn, drööp sik mit twee Frünnen, üm över de Problemem to beraden. Tohopen mit Conrad Nagel un Fred Niblo dacht he sik wat ut, wat de Intressen vun de Filmemakers sekern un ok de Kunst vun’t Filmemaken peäsenteeren schüll. Dorut keem en Akademie tostannen.
An’n 11. Januar 1927 drööpen sik bi en festlich Abendeten de 33 beüdensten Filmgrötten, üm de „Academy of Motion Picture Arts and Sciences“ to grünnen. Dorünner weern beropen Lüüd as Douglas Fairbanks, Mary Pickford, Cecil B. DeMille oder de Warner Brothers. Bi’t eerste offizielle Bankett an’n 11. Mai 1927 weern al 250 Filmemakers dorbi. De Idee schien goot ankamen to wesen: De 250 Inladen Filmemakers hebbt nich tögert un sünd glieks Liddmaten worrn. Kott later hett man sik Statuten geven un överleggt, welk Opgaven de Akademie hebben schüll. An en Pries weer dormals noch gor nicht dacht. Vun Utteken weer blots in en lütten Nevensatz snackt.
Anfang 1928 güng man doran, dissen Punkt ümtosetten. Woneem de Utteken utsehn schüll, dat wüss noch nümms, man bit to’n End vun’t Johr nehm de Pries langsom Gestalt an, bit de Ridder op de Filmrull dorbi rutkeem.
Dat eerste mol vergeven weer de Akademiepries an’n 16. Mai 1929. Dormals hett dor noch kuum en Hahn na kreiht: Bi en lütt Abendeten in slaten Sellschopp weern de twölf Statuen övergeven, un wokeen de kriegen schull, stünn ok al en Week vörher in en Daagblatt to lesen. De eerste Winnersche in de Kategorie Best Schauspelerin vun de Akademie, Janet Gaynor, hett dat en poor Johr later so op’n Punkt brocht: „Mi dat dat veel mehr freit, mit Douglas Fairbanks tosamentodrapen, as disse abasige Pries.“
De düütsche Schauspeler Emil Jannings wer de eerste Best Schauspeler de mit den Academy Award of Merit uttekend worrn is neemlich as Hööftdorsteller in den Film The Way of All Flesh (dt.: Der Weg allen Fleisches) vun 1927. Nich vun den Film un ok nich vun de Övergaav sünd vundaag noch Opnahmen to finnen. De Pries weer em dormals vörtietig övergeven, as he op’n Weg torüch na Düütschland weer. Mit de Utteken weer Jannigs de eerste un bitlang eenzige Düütsche, de in disse Kategorie wunnen hett.
Dat Intresse an de lütte Verlehen is woll en beten wossen, as se 1930 to’n eersten mol in’n Radio överdragen weer. Man liekers weer de Akademiepries eerst blots an Naricht an’n Rand, so lang bit sik de Industrie wat infallen leet: En Film is blots half so intressant, wenn een al weet, wi he utgeiht. Un dorüm weern de Winners vun 1941 an nich vörher al bekannt un de Naams nu jümmer in en slaten Ümslag as en Schatz bewohrt. Neven de Notaren vun de Weertschopsproovsellschop Price Waterhouse (hüüt: PricewaterhouseCoopers) wüs bit to dat Apenmaken vun de Ümslääg nümms, wokeen de Pries kriegen de
De Plan hett funkschoneert un dat Intresse steeg nu jümmers mehr. Dorto keem, dat nu ok nich mehr blots en poor Lüüd över de Utteken to bestimmen harrn, as dat toeerst de Fall weer. Nu harrn all Liddmaten en Stimm, wat den Oscar jümmers mehr Bedüden inbrocht hett.
1953 keem en wieteren Mielensteen för de Oscar-Verlehen: To’n eersten mol weer de Zeremonie in’n Kiekschapp to sehn. Dat Fernsehen hett wat maakt, wat dat Radio nich kunn: De Tokiekers kunnen sik to’n eersten mol sülvst en Bild maken över de Saak. Un neven dat Snacken vun de Priesdregers to’n Dank, kunnen nu ok Utsnitten ut de Filmen wiest warrn, wat den ok wiesen de, woför de Priesen denn överhööft vergeven weern. Dormit weer ut dat lütt Avendeten en antrekkend Show worrn.
Dör Geschichten un Schandolen kreeg de Oscar jümmer mehr Acht. Vundaag geevt mehr as 5.000 Liddmaten vun de Akademie jemehr Stimmen af un befinnt över de Winners in de enkelten Kategorien. De Verlehen warrt op de ganzen Welt wiest un hebbt jedet Johr üm un bi 800 Millionen Tokiekers. En Oscar to winnen, bedüd tosätzlichen Ümsatz för den Film un is för en Priesdreger nih blots en Utteken, man tomeist ok mit grötteret Ansehn un högeret Honorar verbunnen.
De Oscar-Statuette Conrad Nagel weer vun de Grünners vun de Academy of Motion Picture Arts and Sciences beopdraagt worrn, sik över den Pries Gedanken to maken. Dorför stünnen 500 US-Dollar praat. En eenfache Oorkunnen is as to wenig ansehn worrn, un so keem de Idee op, den Pries dör ein Statue to symboliseeren. De Opdraag güng an Cedric Gibbons, sik dat Utsehn vun de Statue to överleggen. He schüll den Pries en würdig Form tokamen laten un de Form vun den Swertdreger op de Filmrull weer boren. Dat reduzeerte un fletend Utsehn vun den Ridder hett de Statue to en klassisch un tietlos Figur maakt.
De beropen Filmpries warrt ut massiv en Nickel-Kopper-Sülver-Körper maakt, de mit en fiene 24-karatige Goldhuut övertogen is. De massive Karn sorgt ok för dat Gewicht vun jümmerhen 3,85 kg, bi en Grött vun 34,29 cm. Vun dat Material her is en Statue ungefäähr 300 US$ weert. Maakt warrt se siet 1983 in Chicago bi de R. S. Owen Company. In den Sockel vun de Statue warrt eerst na’t Enn vun de Vergaav de Naam vun den Priesdreger, de Oscar-Kategorie un de Titel vun den Film ingraveert.
Naam In de eersten johren weer de Filmpries blots mit sien offiziell Beteken Academy Award of Merit nöömt. Wokeen nu toletzt de Naamsgever för den hüütigen Begreep Oscar weer, lett sik nich mehr nipp un nau seggen. Seker is aver woll, dat de köttere Naam al siet 1931 begäng weer un ok al faken bruukt weer. Veer Lüüd warrt dorbi jümmer wedder seggt, wokeen jemehr’n Naam dorför geven hebben künnt. De eerste dorvun is de Bibliothekarsche vun de Akademie, de seggt hebben schall: „De sütt jo ut as mien Onkel Oscar!“ In de Böker vun de Akademie warrt se faken as Naamsgeverin nöömt. De tweete is Bette Davis, de fakener mol dorop henwiest hebben schall, dat de Statue ehr an ehrn eersten Mann Harmon „Oscar“ Nelson denken helpt.
De drütte is de Filmkolumnist Sidney Sklosky, de vun sik sülvst seggt, dat he de eerste weer, de dissen Naam bruukt un utfunnen harr. Un as veerte warrt de Filmemaker Walter Disney nöömt. Wiel de Akademie in’n Gehemen na en Naam socht hett, schall en Mann vörslahn hebben, de Statue Oscar to nömen. Walt Disney schall dat opsnappt un glöövt hebben, dat dat nu de Naam vun den Pries weer. Un as he sik bi en Verlehen in de 1950er Johren bedanken wull, de he dat för sien „Oscar“.
Kategorien Die Akademie leggt de Regeln fast för jede enkelte Verlehen un behollt sik vör, Kategorien ruttosmieten oder nee’e Kategorien intoföhren. Neven de regulären Oscars gifft dat ok Sünnerpriesen.
Reguläär Kategorien In disse Kategorien warrt jedet Johr Oscars vergeven:
Kategorie Originalbeteken Wannehr vergeven Best Film Best Picture siet 1929 Best Speelbaas Best Director siet 1929 Best Hööftdorsteller Best Actor in a Leading Role siet 1929 Best Hööftdorstellerin Best Actress in a Leading Role siet 1929 Best Nevendorsteller Best Actor in a Supporting Role siet 1937 Best Nevendorstellerin Best Actress in a Supporting Role siet 1937 Best Originaldreihbook Best Writing, Original ScreenplayBest Writing, Screenplay Written Directly for the Screen siet 1941 Best Dreihbook na Vörlaag Best Writing, AdaptationBest Writing, ScreenplayBest Writing, Screenplay Based on Material from Another MediumBest Writing, Screenplay Based on Material Previously Produced or PublishedBest Adapted Screenplay siet 1929 Best Kamera Best CinematographyBest Cinematography, Black-and-White / Color siet 1929 Best Szenenbild Best Art DirectionBest Art Direction – Interior Decoration, Black-and-White / ColorBest Art Direction – Set Decoration, Black-and-White / ColorBest Art Direction – Set Decoration siet 1929 Best Kledaasch Best Costume Design siet 1949 Best Toon Best Sound, RecordingBest SoundBest Sound Mixing siet 1930 Best Snitt Best Film Editing siet 1935 Best Tooneffekt Best Effects, Sound Effects EditingBest Sound Editing siet 1964 Best Trickeffekt Best Effects, Visual EffectsBest Visual Effects siet 1940 Best Make-up un Frisuren Makeup and HairstylingBest Makeup siet 1982 Best Leed Best Music, Original Song siet 1935 Best Filmmusik Best Music, ScoreBest Music, Scoring of a Dramatic Picture / Scoring of a Musical PictureBest Music, Score – Substantially Original / Scoring of Music, Adaptation or TreatmentBest Music, Original Dramatic Score / Scoring Original Song Score and/or AdaptationBest Music, Original Score siet 1935 Best Animatschoonsfilm Best Animated Feature siet 2002 Best animeert Kortfilm Best Short Subject, CartoonsBest Short Subject, Animated siet 1932 Best Kortfilm Best Short Subject, Comedy / NoveltyBest Short Subject, Two-reel / One-reelBest Short Subject, Live Action SubjectsBest Short Subject, Live Action siet 1932 Best Dokumentarfilm Best Documentary, Features siet 1943 Best Dokumentar-Kortfilm Best Documentary, Short Subjects siet 1942 Best frömdsprakig Film Best Foreign Language Film siet 1947
Ehmolig Kategorien In disse Kategorien sünd fröher mol Oscars vergeven worrn, nu aver nich mehr to de Utteken höört:
Kategorie Originalbeteken Wannehr vergeven Artistische Produkschoonsgööd Artistic Quality of Production 1929 Best technische Effekten Best Engineering Effects 1929 Best Twüschentitels Best Title Writing 1929 Best Helpsmann vun’n Speelbaas Best Assistant Director 1934–1938 Best Originalgeschicht Best Writing, Original StoryBest Writing, Motion Picture Story 1929–1957 Best Dansspeelbaas Best Dance Direction 1936–1938
Sünnere Utteken Disse Kategorien sünd sünnere Utteken, de nich jedet Johr vergeven warrn mööt