Heinz Kloss (Pseudonym: Klaus Brobst, * 30. Oktober 1904 in Halle (Saale); † 13. Juni 1987 in Groß-Gerau) was een düütschen Spraakwetenschopper, de as enen Fackmann för Minnerheidenspraken, för de Begrepe Afstandsspraak, Uutbuspraak un Dackspraak so as ook plurizentrische Spraken bekannt worrn is. He was man ook een van de wichtigsten Verteders van de natschonaalsotschalistsche Volksdoomspoltik, Liddmaat in de Natschonalsozialistische Düütsche Arbeiderpartei un verfaat vele rassitsche un antisemitsche Schriften.
Leven Kloss is den 30. Oktober 1904 in Halle an de Saale up de Welt komen. He het in Halle un Berlin Jura un Volksweerdschop studeert un 1926 dat Diploom as Volksweert kregen. 1929 het he in Innsbruck mit dat Thema () siene Promotschoon kregen. Van 1927 bet 1945 was Heinz Kloss bi’n () in Stuttgart. Läter was Kloss de Baas för de in Kiel un was wat läter ook in Marborg togange. De Steed is läter in in Mannheim ingledert worrn, wo Kloss bet 1976 arbeide.
Werk To’n Enne van’n 1920-er Jaren hen wenne sik Kloss besunners Historie, Kultuur un Volksdoom to. De Sprake was hier noch keen groot Thema.
Up dat Up siene Positschoon in dat Deutsche Auslandsinstitut werk Kloss van 1936 af, daar düchtig mit an de natschonaalsotschalistsche Volksdoomspolitik vöärantobringen. Se was so een Wärktüüg van de natschonaalsotschalistsche Weltsicht, de bewusst natschonale Geföle un Bruukdoom nütte un missbruke. Na 1936 nam een groten Deel van Kloss sienen Arbeid den Charakter van enen Narichtendeenst an. De Leidsmann van dat deutsche Auslandsinstiuut, Karl Strölin, födder enne daarbi. 1941is Kloss in de NSDAP intreden. He soll besunners versöken de Düütschen in de Verenigten Staten för dat natschonaalsotschalistsche Düütschland to winnen. As dat nich so klappe, as sik de NS-Diktatuur dat dachte, is Kloss in den Kiregsdeenst intogen worrn. In de Wehrmacht was he een Sanitäter un Dolmetscher in dat besett Frankriek un Italien. In den letzen Kriegsjaren sind siene Schriften jümmerto rassitscher un antisemitscher worrn.
Kloss was een van den wichtigsten Spraak- un Volksdoompolitikers in de NS-Tied.Clemens Knobloch: „Volkhafte Sprachforschung“: Studien zum Umbau der Sprachwissenschaft in Deutschland zwischen 1918 und 1945. Tübingen 2005, S. 377. Ook noch lange na dat Enne van de natschonaalsotschalistschen Diktatuur bestund he up de Blood-un-Boden-Ideologie; he wull volksdüütsche Gruppen spraakideoloogsch starken.Ulf-Thomas Lesle: Identitätsprojekt Niederdeutsch. Die Definition von Sprache als Politikum. In: Robert Langhanke (Ruutgever): Sprache, Literatur, Raum. Fs. für Willy Diercks. Builefeld 2015, S. 703. He nütte un missbruke besunners dat Interesse vun welk düütschen Minnderheiden för Plaans eer Gebeed to verövern un in dat düütsche Riek intogledern. Düütsche Minnerheiden buten dat Riek politsch up de Siede van de Natschonaalsotschalisten to kriegen was lange Tied een wichtige Upgave van Kloss bi siene Arbeed up dat Auslandsinstitut.Katja Gesche: Kultur als Instrument der Außenpolitik totalitärer Staaten. Das Deutsche Auslands-Institut 1933–1945, Dissertatschoon an de Universität Stuttgart, 2006. 1940 schreev he to’n Bispeel de Broschüre Brüder vor den Toren des Reiches.Vom volksdeutschen Schicksal un 1944 een 137 Sieden lang Handbook över Statistik, Presse und Organisationen des Judentums in den Vereinigten Staaten und Kanada, dat he tohoop mit siene Assistentische Katharina Reimann ruutgav. (PDF 25kB)
Up dat Nadem dat niege sienen Dören upmaket het, was Kloss daar twischen 1953 un 1959 wedder Baas. Van 27. März bet to den 19. Juni 1956 is he dör de Verenigten Staten reist. He was daar mit dat Exchange of Leaders’ Program van dat US-Butenministerium. Dat US-amerikaanscheAmerican Council on Education (ACE) för enne sorgt. Siene Upgave was up den Frömdsprakenunnerricht in den US-amerikaanschen Grundscholen to kieken. In de Tied reise he dör New York, Detroit, Madison, St. Louis, Los Angeles, Santa Fe, Lubbock, Holland un North Newton un gav Vördräge över Historie van’n Frömdsprakenunnerricht up amerikaanschen Grundscholen.Lit.: Institut für Auslandsbeziehungen. Mitteilungen 6,5, Mai / Juni 1956, 183 K
Rezeptschoon Eerst laat is Kloss in allgemeen Spraakwetenschop un Spraaksotschologie bekannt worrn. He het de Begrepe Uutbusprake, Afstandssprake un Dacksprake präägt, dialektale Vairetäten intodelen un to beschrieven. Snježana Kordić: Plurizentrische Sprachen, Ausbausprachen, Abstandsprachen und die Serbokroatistik In: Zeitschrift für Balkanologie . Band 45, Nr. 2, 2009, ISSN 0044-2356, S. 210–215 (online) Ook de Begreep plurizentrische Sprake geet up Kloss torügge.Michael G. Clyne: . In: .. Mouton, Berlin 1992, S. 1–10, 3, doi:10.1515/9783110888140.1 (engelsch): “The term pluricentric was employed by Kloss (1978 II: 66-67) to describe languages with several interacting centres, each providing a national variety with at least some of its own (codified) norms.” Vandage sind düsse Begrepen enen fasten Bestanddeel in de Sotscholinguistik un Spraaksotscholgie.
Werke
Abstand languages and ausbau languages. In: Anthropological Linguistics 35(1), 1983, S. 158–170. Bilingualism and nationalism. In: Journal of Social Issues 23(2), 1967, S. 39–47. Abstand languages and Ausbau languages. In: Anthropological Linguistics 9(7), 1967, S. 29–41.
1. Auflage von 1952.
Abstandsprachen und Ausbausprachen. In: Joachim Göschel, Norbert Nail, Gaston Van der Elst (Ruutgever): Zur Theorie des Dialekts. Aufsätze aus 100 Jahren Forschung. Mit biographischen Angaben zu den Autoren. Wiesbaden 1976 (ZDL, Beihefte, Neue Folge, 16), S. 301–322. Statistik, Presse und Organisation des Judentums in den Vereinigten Staaten und Kanada. Publikationsstelle Stuttgart 1944. Statistisches Handbuch der Volksdeutschen in Übersee. Publikationsstelle Stuttgart 1943. Vorschläge für die sippenkundliche Erfassung der reichsdeutschen Amerikaeinwanderer des 19. Jahrhunderts. Deutsches Auslands Institut Stuttgart, 1940. Das Volksgruppenrecht in den Vereinigten Staaten von Amerika. Zweibändige Ausgabe. Essener Verlagsanstalt 1940. Deutsche vor den Toren des Reiches. Ruutgeven van dat Oberkommando van de Wehrmacht, Abteilung Inland, Berlin 1940. Über die mittelbare kartographische Erfassung der jüngsten deutschen Volksinsel in den Vereinigten Staaten. Deutsches Archiv für Landes- und Volksforschung 1939. Um die Einigung des Deutschamerikanertums. Volk und Reich Verlag Berlin 1937.
Literatuur
Cornelia Wilhelm: Nazi Propaganda and the Uses of the Past: Heinz Kloss and the Making of a “German America”. In: Amerikastudien / American Studies. Bd. 47, 2002, No. 1: European American Studies, S. 55–83.
Nettverwiesen
Biographie bi Kulturimpuls.org
Footnoten
Kategorie:Mann Kategorie:Boren 1904 Kategorie:Storven 1987 Kategorie:Börger von Düütschland Kategorie:NSDAP-Liddmaat Kategorie:Spraakwetenschop