De Reptilien oder Krüüpdeer sünd een Klass mang de Reeg Veerfeut in’n Ünnerstamm Warveldeer von de Chordabeester (kiek bi Deerriek).
Norddüütsche Slangen
In Norddüütschland gifft dat twee Oorten von Slangen: de Snaak (Natrix natrix) un de Adder oder Odder (Vipera berus), ok „Krüüzadder“ nöömt. Un dat gifft den Sünndrang (Anguis fragilis), de ook keen Been hett, awers keen Slang is (to’n Bispeel kann he mit de Ogen pliern, un Slangen könt dat nich). De Adder is giftig un hett richtig utklappbare Gifttään, de Snaak is nich giftig, süht eleganter ut un is veel in’t Water to Gang.
Dor is woll mal een von'n Adder beten worrn, un dat is (bi em!) nich veel leeger west as’n Bienenstich, un denn mutt he sick dacht hebben: Dat weer nich de Slang, wo mi min Öllern vör waarschaut hebbt, awers liekers mutt dor doch wat an wesen - jedenfalls gifft dat den (grundverkehrten) Riemel:
Sticht di ’n Adder, Steihst noch Vadder; Sticht di ’n Snaak, Krist ’n witte Laak; Sticht di ’n Sünndrang, Gaht de Klocken kling-klang
(ut de Kollauer Chronik von Adolph Hansen un Rudolf Sottorf, Stellingen 1922-1938)
Systemaatik
Wenn ji mehr plattdüütsche Nomen weet, man jümmers rinschrewen - besünners bi Gattungen un Oorten (mit schraag druckte latiensche Nomen). Dor denn dat Latinsche in Klammern und dat Plattdüütsche dor vör setten.
Bi de Krüüpdeerten gifft dat in'n Momang Striet üm de Systematik. Ick heff hier mal de oldfränksch Version henstellt:
Klass: „Reptilia“ („Krüüpdeer“) Anapsida Ordnung: Testudinata oder Chelonia (:nl:Schildpad, :da: Skildpadde) Ünnerordnung: Pleurodira (hochdüütsch: Halswender-Schildkröten) Ünnerordnung: Cryptodira (hochdüütsch: Halsberger-Schildkröten) Familie: Emydidae (hoch: Sumpfschildkröten) Genus: Emys, to'n Bispeel Emys orbicularis (:de:Europäische Sumpfschildkröte) Genus: Trachemys, to'n Bispeel Trachemys scripta (:nl:Roodwangschildpad) Familie: Testudinidae (:de:Landschildkröten) Familie: Cheloniidae (:de:Meeresschildkröten) Oort: Chelonia mydas (:de:Suppenschildkröte) Oort: Mocktörtel (Chelonia satyrica) Oort: Caretta caretta (:de:Unechte Karettschildkröte) Oort: Eretmochelys imbricata (:de:Echte Karettschildkröte) un anner un 'n paar anner Familien Romeriida Diapsida Sauria (Echsen) Lepidosauromorpha Ordnung: Squamata (:de:Schuppenkriechtiere, :da:Slanger og øgler) Ünnerordnung: Serpentes (Slangen, :nl:Slangen, :da:Slange) Överfamilie: Scolecophidia, Typhlopoidea (Blindslangenslag; op Hoch) Överfamilie: Boidea, Henophidia (hoch: Wühl- und Riesenschlangenartige) Överfamilie: Colubroidea, Caenophidia, Xenophidia (Snaken- un Addernslag) Familie: Colubridae (Snaken) Oorten: Snaak (Natrix natrix, :de:Ringelnatter) un männich anner Familie: Elapidae (Giftsnaken), to'n Bispeel Kobras - hebbt faststaande Gifttään Familie: Hydrophiidae (Seeslangen) Familie: Viperidae (Addern, :de:Vipern und :de:Ottern) - hebbt utklappbare Gifttään Oorten: Adder (Vipera berus, :de:Kreuzotter) un männich anner Familie: Crotalidae (Klüsenaddern) - hebbt vör elkeen Oog een Klüüs as Infrarood-Oog; dor höört de Klapperslangen to Ünnerordnung: Lacertilia (:de:Echsen, :nl:Hagedis, da:øgler) Infraordnung: Iguania (Leguanslag; op Hoch) Infraordnung: Gekkota (Geckos; op Hoch) Infraordnung: Scincomorpha (Skinkenslag) Familie: Lacertidae (:de:Eidechsen) un männich anner Infraordnung: Diploglossa (Sünndrangsslag) Familie: Anguidae (Sünndräng) Oorten: Sünndrang (Anguis fragilis, :de:Blindschleiche) un anner Infraordnung: Platynota (Waraanenslag) Ünnerordnung: Amphisbaenia (Dubbelsünndräng) Sphenodontida Rhynchocephalia (Snabelköpp; op Hoch) Archosauromorpha † Ichthyosauria, (:de:Fischsaurier) † Plesiosauria (:de:Plesiosaurier) Archosauria Crocodylomorpha (Krokodile) † Pterosauria (Fleegsauriers) † Dinosauria (Dinosauriers)
Kategorie:Reptilien