1914

1914 (MCMXIV).

Wat passeert is

Eerste Weltkrieg 28. Juni: Franz Ferdinand, Arzhertog vun Österriek un den öösterrieksch-ungaarschen Thron sien Arv, warrt in Sarajewo ümbröcht vun Gavrilo Princip, en Bosnisch- serbschen Studenten. 23. Juli: Öösterriek- Ungarn stellt en Ultimatum an Serbien 28. Juli: Öösterriek-Ungarn verklaart Serbien den Krieg, de Eerste Weltkrieg geiht dor mit los 30. Juli: Russland maakt all sien Truppen mobil 1. August: Dat Düütsche Riek verklaart den Krieg an Russland. De düütschen Truppen maakt mobil. Ok Frankriek geiht bi un maakt sien Truppen mobil 3. August: De Düütschen marscheert in Belgien in. Dat Düütsche Riek verklaart Krieg an Frankriek 4. August: Grootbritannien verklaart Krieg an Düütschland. Dor sünd all Grootmächten in Europa mit in den Kriegstostand, bloß Italien nich. De düütsche Rieksdag seggt Ja to de Kriegskrediten 7. August: Öösterriek-Ungarn verklaart Krieg an Russland. Serbien verklaart Krieg an dat Düütsche Riek un Montenegro verklaart Krieg an Öösterriek-Ungarn 11. August: Frankriek verklaart Krieg an Öösterriek-Ungarn 26. August: De düütsche Kolonie Togo warrt vun franzöösche un engelsche Truppen innahmen 28. August: Bi de Seeslacht vör Helgoland versenkt de Briten dree lüttje düütsche Krüzer un een Torpedoboot un verleert süms nich een Schipp 29. August: De düütsche Kolonie Samoa warrt vun britisch Truppen innahmen 31. August: Ünner jem ehren Feldmarschall Hindenburg slaht de düütschen Truppen de russisch Armee in de Slacht bi Tannenberg 11. September: Australien marscheert in Neepommern in dat Bismarck-Archipel in un kriggt de düütschen Truppen ünner 22. September: De düütsche Seeheld Otto Weddigen versenkt mit sien U-Boot U9 in de Noordsee dree engelsche Panzerkrüzer 1. November: Russland verklaart Krieg an dat Osmaansche Riek 2. November: Serbien verklaart Krieg an dat Osmaansche Riek 5. November: Grootbritannien annekteert in’n Eersten Weltkrieg de Insel Zypern. 7. November: japaansche Truppen nehmt in China den düütschen Stützpunkt Tsingtao in 11. November: In de Slacht vun Langemarck fallt bi 80.000 düütsche Suldaten 8. Dezember: De düütsche Oostasienflott warrt in de Slacht bi de Falklandinseln toschannen maakt 18. Dezember: De Briten nehmt de Herrschup in Ägypten öber

Wat sunst noch passeert is 15. August: De Panamakanaal warrt openmaakt 3. September: Benedikt XV. warrt Paapst 10. Oktober: Ferdinand I. warrt nee König vun Rumänien 4. Dezember: Pancho Villa, Baas vun de upsternaatschen Mexikaners treckt mit sien Truppen in de Hööftstadt Mexiko-Stadt in. 5. Dezember: Start vun de Endurance-Expeditschoon ünner Ernest Shackleton in Süüdgeorgien.

Boren 6. Januar: Heinrich Book, plattdüütsch Schriever († 2012) 9. Januar: Kenny Clarke, US-amerikaansch Jazzmusiker († 1985) 30. Januar: John Ireland, kanaadsch Schauspeler († 1992) 6. Februar: Jean Majerus, luxemborgsch Radrennfohrer († 1983) 12. Februar: Tex Beneke, US-amerikaansch Jazzmusiker († 2000) 20. Februar: Arnold Denker, US-amerikaansch Schachspeler († 2005) 22. Februar: Renato Dulbecco, italieensch-US-amerikaansch Bioloog un Nobelpriesdräger († 2012) 6. März: Herbert Panse, düütsch Footballnatschonalspeler un -trainer († 1980) 12. März: Jan Kapr, tschechisch Komponist († 1988) 20. März: Wendell Corey, US-amerikaansch Schauspeler un Politiker († 1968) 22. März: Sonny Burke, US-amerikaansch Jazz-Pianist, Keyboarder, Bandleader, Arrangeur un Komponist († 1980) 25. März: Norman Ernest Borlaug, US-amerikaansch Agrarwetenschapler un Freedensnobelpriesdräger († 2009) 28. März: Edmund Muskie, US-amerikaansch Politiker un Butenminister († 1996) 31. März: Octavio Paz, mexikaansch Schriever, Diplomat un Nobelpriesdräger († 1998) 3. April: Mary Kerridge, britisch Schauspelerin († 1999) 12. April: Adriaan Blaauw, nedderlannsch Astronom († 2010) 15. Mai: Tenzing Norgay, nepalesisch Bargstieger († 1986) 22. Mai: Sun Ra, US-amerikaansch Jazzmusiker, -komponist, Poet un Philosoph († 1993) 10. Juni: Hans Klodt, düütsch Footballnatschonalspeler († 1996) 21. Juni: William Spencer Vickrey, kanaadsch-US-amerikaansch Ökonom († 1996) 8. Juli: Billy Eckstine, US-amerikaansch Jazzsinger un -musiker († 1993) 24. Juli: Jens Exler, plattdüütsch Schriever († 1987) 27. Juli: Giuseppe Baldo, italieensch Footballnatschonalspeler († 2007) 13. August: Gudrun Genest, düütsch Schauspelerin un Synchroonsnackerin († 2013) 27. August: Heidi Kabel, düütsch Volksschauspelerin († 2010) 10. September: Robert Wise, US-amerikaansch Speelbaas un Filmproduzent († 2005) 12. September: Desmond Llewelyn, britisch Schauspeler († 1999) 20. September: Marcel Kint, belgisch Radrennfohrer († 2002) 25. September: Helen Johns, US-amerikaansch Swemmsportlerin († 2014) 26. September: Achille Compagnoni, italieensch Bargstieger († 2009) 14. Oktober: Raymond Davis, US-amerikaansch Chemiker un Nobelpriesdräger († 2006) 22. Oktober: Delbert Lamb, US-amerikaansch Iesflinklöper († 2010) 28. Oktober: Richard Laurence Millington Synge, engelsch Chemiker un Nobelpriesdräger († 1994) 13. November: Paul Lücke, düütsch Politiker un Bundsminister († 1976) 3. Dezember: Corky Cornelius, US-amerikaansch Jazzmusiker († 1943) 5. Dezember: Hans Hellmut Kirst, düütsch Schriever († 1989) 7. Dezember: Fermo Camellini, italieensch Radrennfohrer († 2010) 7. Dezember: Hans Rohde, düütsch Footballnatschonalspeler († 1979) 12. Dezember: Hedwig Jungblut-Bergenthal, plattdüütsch Schrieverin († 1987) 14. Dezember: Karl Carstens, düütsch Politiker un Bundspräsident († 1992) 26. Dezember: Richard Widmark, US-amerikaansch Schauspeler († 2008)

Boren ahn bekannt Datum Makhosini Dlamini, Politiker vun Swasiland († 1978)

Storven 31. März: Christian Morgenstern, düütsch Schriever un Dichter (* 1871) 28. Juni: Franz Ferdinand vun Öösterriek-Este, Thronfolger vun Öösterriek-Ungarn (* 1863) 12. September: Victor Fastré, belgisch Radrennfohrer (* 1890) 21. September: Georg Hinrich Bruns, plattdüütsch un hoochdüütsch Schriever (* 1889) 26. September: Hermann Löns, düütsch Schriever (* 1866) 26. September: August Macke, düütsch Maler vun den Expressionismus (* 1887) 21. Oktober: Adam Massinger, düütsch Astronom (* 1888) 8. Dezember: Melchior Anderegg, Swiezer Bargstieger (* 1828)

Kategorie:Johr 14