Nobelpries för Chemie

De Nobelpries för Chemie is een vun de Nobelpriesen. He warrt elk Johr vun de Königlich Sweedsche Akademie vun de Wetenschoppen vergeven.

Bit hüüd hebbt eerst veer Fruen de Nobelpries kregen.

Johr Naam För 1901 Jacobus Henricus van ’t Hoff för dat Opdecken vun de Gesetten vun de cheemsche Dynamik un den osmootschen Druck in Lösungen 1902 Hermann Emil Fischer för de Arbeiden to de Sucker- un Purin-Synthees 1903 Svante Arrhenius för de Theorie to de elektrolytsche Dissoziatschoon 1904Sir William Ramsay för dat Opdecken vun de Inertgas-Elementen in de Lucht 1905 Johann Friedrich Wilhelm Adolf von Baeyer för de Arbeiden to orgaansche Farbstoffen un hydroaromaatsche Verbinnungen 1906 Henri Moissan för dat Ünnersöken un Isoleren vun dat Element Fluor un för den elektrischen Aven, de na em nöömt is (Moissan-Aven) 1907 Eduard Buchner för de biocheemschen Ünnersökungen un dat Opdecken vun de Fermentatschoon ahn Zellen 1908 Ernest Rutherford för dat Ünnersöken vun den Verfall vun de Elementen un de Chemie vun radioaktive Stoffen 1909 Wilhelm Ostwald för siene Arbeiden to de Katalys un de Ünnersökungen över Gliekgewichtsreakschonen un dat Tempo vun cheemsche Reakschonen 1910 Otto Wallach för de Arbeiden to de alizyklischen Verbinnen 1911 Marie Curie för dat Opdecken vun Radium un Polonium 1912 Victor Grignard för dat Opdecken vun dat Grignard-Reagenz Paul Sabatier för de Methood för dat Hydreren vun orgaansche Verbinnungen 1913 Alfred Werner för de Arbeiden to de Atombinnungen in Molekülen 1914 Theodore William Richards för dat Bestimmen vun dat Atomgewicht vun vele Elementen 1915 Richard Martin Willstätter för dat Forschen to Plantenpigmenten 1918 Fritz Haber för de Synthees vun Ammoniak 1920 Walther Hermann Nernst för de Arbeiden to de Thermochemie 1921 Frederick Soddy för de Arbeiden to de Chemie vun radioaktive Substanzen un de Ünnersöken över de Isotopen 1922 Francis William Aston för dat Opdecken vun Isotopen bi vele Elementen, de nich radioaktiv sünd, un för dat Opdecken vun de Ganztallregel 1923 Fritz Pregl för de Methood för de Mikroanalys vun orgaansche Substanzen 1925 Richard Adolf Zsigmondy för den Nawies vun de heterogenene Natur vun Kolloid-Lösungen un de dorbi bruukten Methoden 1926 Theodor Svedberg för de Arbeiden to disperse Systemen 1927 Heinrich Otto Wieland för dat Forschen to de Gallensüür un verwandte Substanzen 1928 Adolf Otto Reinhold Windaus för dat Forschen to de Sterinen un den Tosamenhang mit de Vitaminen 1929 Arthur Harden, Hans Karl August Simon von Euler-Chelpin för de Ünnersökungen to de Fermentatschoon vun Sucker un fermentative Enzymen 1930 Hans Fischer för dat Forschen to Hämin un Chlorophyll 1931 Carl Bosch, Friedrich Bergius för de Bidrääg to cheemsche Hoochdruckmethoden 1932 Irving Langmuir för de Arbeiden to de Böverflachenchemie 1934 Harold Clayton Urey för dat Opdecken vun den sworen Waterstoff 1935 Frédéric Joliot, Irene Joliot-Curie för de Synthees vun ne’e radioaktive Elementen 1936 Peter Debye för de Arbeiden to de Molekularstruktur dör dat Ünnersöken vun den Dipolmoment, dat Bögen vun Röntgenstrahlung un Elektronen in Gaas 1937 Walter Norman Haworth för de Arbeiden to Kohlenhydraten un Vitamin C Paul Karrer för de Arbeiden to Karotinoiden, Flavinen un de Vitaminen A un B2 1938 Richard Kuhn för de Arbeiden to Karotinoiden un Vitaminen 1939 Adolf Friedrich Johann Butenandt för de Arbeiden to Sexual-Hormonen Lavoslav Ružička för de Arbeiden to Polymethylenen un högere Terpenen 1943 George de Hevesy för de Arbeiden to dat Bruken vun Isotopen as Indikatoren bi dat Studeren vun cheemsche Prozessen 1944 Otto Hahn för dat Opdecken vun de Splitten vun de Karns vun Atomen 1945 Artturi Ilmari Virtanen för de Forschungen un Opdeckungen bi de Landweertschops- un Nehrmiddelchemie, besünners för dat Utfinnen vun Silaasch-Methoden 1946 James Batcheller Sumner för de Opdeckung, dat Enzymen kristalleren köönt John Howard Northrop, Wendell Meredith Stanley för dat Gewinnen vun Enzymen un Virus-Proteinen in pure Form 1947 Robert Robinson för dat Ünnersöken vun Plantenprodukten, besünners de Alkaloiden 1948 Arne Wilhelm Kaurin Tiselius för dat Forschen to de Elektrophorees un Adsorpschoon 1949 William Francis Giauque för de Bidrääg to de Thermodynamik 1950 Otto Diels, Kurt Alder för dat Opdecken un Entwickeln vun de Dien-Synthees 1951 Edwin Mattison McMillan, Glenn Theodore Seaborg för de Opdeckungen bi de Chemie vun de Transuranen 1952 Archer John Porter Martin, Richard Laurence Millington Synge för dat Utfinnen vun de Verdelungs-Chromatografie 1953 Hermann Staudinger för de Opdeckungen bi de Makromolekularchemie 1954 Linus Pauling för dat Forschen to de Natur vun de cheemsch Binnen 1955 Vincent du Vigneaud för de Arbeiden to Swefelverbinnungen, besünners de eerste Synthees vun en Polypeptid-Hormoon 1956 Cyril Norman Hinshelwood, Nikolai Nikolajewitsch Semjonow för dat Forschen to de Mechanismen vun cheemsche Reakschonen 1957 Alexander Todd för de Arbeiden to Nukleotiden un Nukleotid-Koenzymen 1958 Frederick Sanger för de Arbeiden to de Struktur vun Proteinen, besünners Insulin 1959 Jaroslav Heyrovský för dat Opdecken un Entwickeln vun de polarograafschen Methoden vun de Analyys 1960 Willard Libby för de Radikarbonmethood 1961 Melvin Calvin för dat Forschen to de Kohlendioxid-Assimilatschoon bi Planten 1962 Max Ferdinand Perutz, John Kendrew för de Arbeiden to de Strukturen vun Globulinproteinen 1963 Karl Ziegler, Giulio Natta för de Opdeckungen to de Hoochpolymeren 1964 Dorothy Crowfoot Hodgkin för dat Bestimmen vun de Strukturen vun wichtige biocheemsche Substanzen dör Röntgenstrahlen 1965 Robert Burns Woodward för de Leistungen bi de Naturstoffsynthees 1966 Robert S. Mulliken för de Arbeiden to cheemsche Binnungen un de Elektronenstruktur vun Molekülen 1967 Manfred Eigen, Ronald George Wreyford Norrish, George Porter för de Arbeiden to de extrem gauen cheemschen Reakschonen 1968 Lars Onsager för dat Opdecken vun de reziproken Relatschonen, de na em nöömt sünd 1969 Derek Harold Richard Barton, Odd Hassel för de Bidrääg to dat Entwickeln vun dat Konzept vun de Konformatschoon 1970 Luis F. Leloir för dat Opdecken vun Sucker-Nukleotiden un jemehr Rull in de Biosynthees vun Kohlenhydraten 1971 Gerhard Herzberg för de Bidrääg to de Elektronenstruktur un de Geometrie vun Molekülen, besünners fre’e Radikale 1972 Christian B. Anfinsen för de Arbeiden to Ribonukleas Stanford Moore, William Howard Stein för de Bidrääg to dat Verstahn vun de Verbinnung twischen cheemsche Struktur un katalyytsche Aktivität vun dat Ribonukleas-Molekül 1973 Ernst Otto Fischer, Geoffrey Wilkinson för de Arbeiden to de Chemie vun organometallsche Verbinnungen 1974 Paul Flory för de theoreetschen un experimentellen Arbeiden to de physikaalsche Chemie vun Makromolekülen 1975 John Warcup Cornforth för de Arbeiden to de Stereochemie vun enzymkatalyseert Reakschonen Vladimir Prelog för dat Forschen to de Stereochemie vun orgaansche Molekülen un Reakschonen 1976 William Nunn Lipscomb för de Arbeiden to de Struktur vun Boranen 1977 Ilya Prigogine för de Bidrääg to de dissipative Thermodynamik 1978 Peter D. Mitchell för de chemiosmootsche Theorie 1979 Herbert Charles Brown, Georg Wittig för dat Entwickeln un dat Bruken vun Bor- un Phosphor-Verbinnungen bi Reagenzien in orgaansche Synthees 1980 Paul Berg för de Arbeiden to de Biochemie vun Nukleinsüren, besünners bi Hybrid-DNA Walter Gilbert, Frederick Sanger för de Bidrääg to dat Bestimmen vun DNA-Sequenzen 1981 Kenichi Fukui, Roald Hoffmann för de Theorien to den Afloop vun cheemsche Reakschonen 1982 Aaron Klug för dat Entwickeln vun kristallograafsche Elektronenmikroskopie un dat Opdecken vun bioloogsche wichtige Nukleinsüür-Protein-Komplexen 1983 Henry Taube för de Arbeide to de Mechanismen vun Elektronentransferreakschonen 1984 Robert Bruce Merrifield för dat Entwickeln vun Methoden för de Synthees vun Peptiden un Proteinen 1985 Herbert Aaaron Hauptman, Jerome Karle för dat Entwickeln vun direkte Methoden för dat Bestimmen vun Kristallstrukturen 1986 Dudley R. Herschbach, Yuan T. Lee, John C. Polanyi för de Bidrääg bi de Dynamik vun cheemsche Elementarprozessen 1987 Donald James Cram, Jean-Marie Lehn, Charles John Pedersen för dat Entwickeln un Bruken vun Molekülen mit strukturspezifische Interakschonen vun hooch Selektivität 1988 Johann Deisenhofer, Robert Huber, Hartmut Michel för dat Bestimmen vun de dreedimensionale Struktur vun en fotosyntheetsch Reakschoonszentrum bi en Purpurbakterium 1989 Sidney Altman, Thomas R. Cech för dat Opdecken vun katalyytsche Egenschoppen vun de Ribonukleinsüür 1990 Elias James Corey för dat Entwickeln vun de Theorie un de Methodologie för de orgaansche Synthees 1991 Richard R. Ernst för de Bidrääg to dat Entwickeln vun hoochoplösen Karnspinresonanz-Spektroskopie 1992 Rudolph A. Marcus för de Bidrääg to de Theorie vun Elektronentransferreakschonen in cheemsche Systemen 1993 Kary Mullis, Michael Smith för de Bidrääg to dat Entwickeln vun de Polymerase-Kedenreakschoon 1994 George Andrew Olah för de Bidrääg to de Chemie vun Karbokationen 1995 Paul Josef Crutzen, Mario José Molina, Frank Sherwood Rowland för de Arbeiden to de Chemie vun de Atmosphäär, besünners to dat Ozonlock 1996 Robert Floyd Curl, Harold Walter Kroto, Richard Errett Smalley för dat Opdecken vun Fullerenen 1997 Paul Delos Boyer, John Ernest Walker för dat Opkloren vun de enzymaatschen Mechanismen bi de Synthees vun Adenosintriphosphat Jens Christian Skou för dat Opdecken vun en Enzym, dat Ionen transporteert, de Natrium-Kalium-ATPase 1998 Walter Kohn för dat Entwickeln vun de Dichtefunkschonaltheorie John Anthony Pople för dat Entwickeln vun Rekenmethoden in de Quantenchemie 1999 Ahmed Hassan Zewail för de Arbeiden to de Övergangstostänn vun cheemsche Reakschonen dör Femtosekunnen-Spektroskopie 2000 Alan Jay Heeger, Alan Graham MacDiarmid, Hideki Shirakawa för dat Opdecken un Entwickeln vun Polymeren, de leiden doot 2001 William Standish Knowles, Ryōji Noyori för de Arbeiden to chiral katalyseert Hydreerreakschonen Karl Barry Sharpless för de Arbeiden to chiral katalyseert Oxidatschoonsreaktschonen 2002 Kurt Wüthrich, John Bennett Fenn, Kōichi Tanaka för dat Entwickeln vun Methoden för dat Identifizeern un de Strukturanalyys vun bioloogsche Makromolekülen 2003 Peter Courtland Agre, Roderick MacKinnon för dat Forschen to Ionen-Kanaals in Zellmembranen 2004 Aaron Ciechanover, Avram Hershko un Irwin Allan Rose för dat Opdecken vun Ubiquitin-stüürten Protein-Afbo 2005 Robert Howard Grubbs, Richard Royce Schrock un Yves Chauvin för dat Entwickeln vun de Metathees-Methood in de orgaansche Chemie 2006 Roger David Kornberg för de Arbeiden to de molekularen Grundlagen vun de Gentranskripschoon bi Eukaryoten 2007 Gerhard Ertl för siene Studien vun cheemsche Verfohrens op faste Böverflachen 2008 Osamu Shimomura, Martin Chalfie un Roger Yonchien Tsien för dat Opdecken un Wieterentwickeln vun dat gröne fluoreszeeren Protein 2009 Venkatraman Ramakrishnan, Ada Yonath un Thomas Arthur Steitz för jemehr Arbeiten an de Struktur un Funkschoonen vun Ribosomen 2010 Richard Fred Heck, Ei-ichi Negishi un Akira Suzuki för de Entwicklung vun Palladium-katalyseert Krüüzkupplungen 2011 Daniel Shechtman för dat Opdecken vun de Quasikristalle 2012 Robert Joseph Lefkowitz un Brian Kent Kobilka för hör Studien to G-Protein-koppelt Rezeptoren 2013 Martin Karplus, Michael Levitt un Arieh Warshel för de Entwicklung vun Multiskalenmodellen för komplexe chemische Systeme 2014 Robert Eric Betzig, Stefan Hell un William Esco Moerner för de Entwicklung vun superuplösen Fluoreszenzmikroskopie 2015 Tomas Robert Lindahl, Paul Lawrence Modrich un Aziz Sancar för de mechanistischen Studien to de DNA-Reparatur

Kategorie:Utteknung Kategorie:Chemie Kategorie:Nobelpries