De 8. August is de 220. Dag in’n Gregoriaanschen Klenner, man de 221. Dag in’n Schaltjohren.
Wat passeert is Politik un Sellschop 870: Dat „Mittelriek“ Lotharingien warrt na den Dood vun Lothar II., de keen Kinner harr, in den Verdrag vun Mersen twüschen dat Westfrankenriek un dat Oostfrankenriek opdeelt. 1570: De Hugenotten kriegt vun den franzööschen König Karl IX. in’n Freden vun Saint Germain veer Städer, woneem se jümmer Religion utöven künnen ahn stört to warrn. 1588: In de Seeslacht vun Gravelines sleiht de engelsche Flott de spaansch Armada un beent dormit jemehr Seeherrschap. 1869: In Iesenack grünnt August Bebel un Wilhelm Liebknecht de Sozialdemokraatsch Arbeiderpartei (SDAP). 1918: In de Panzerslacht vun Amiens breekt de Allieerten dör de düütsche Front dör (Dat düütsche Heer sien swarten Dag) 1919: De vörmalig Kolonialmacht Grootbritannien acht Afghanistan as free’n un unafhangigen Staat. 1941: In’n Tweeten Weltkrieg endt de Ketelslacht vun Uman vun’n Russlandfeldtog mit de Kapitulatschoon vun de sowjetschen Armee. 1945: Tweete Weltkrieg: De Sowjetunion verklort Japan den Krieg un marscheert in Mandschuko, de japaansch besette Mandschurei in. 1963: Bi den Groten Posttogroov överfallt Bruce Reynolds, Ronald Biggs un tomindst 13 wietere Lüüd en Posttog vun Glasgow na London un roovt ungefähr £ 2,63 Mio. (ümrekend vundaag ruchweg 50 Millionen Euro). 1967: Thailand, Indonesien, Singapur, Malaysia un de Philippinen grünnt de Association of Southeast Asian Nations (ASEAN). 1974: De US-Präsident Richard Nixon kündt sien Torüchtreed vunwegen de Watergate-Affär an. 1988: Ungefähr 3.000 Minschen starvt, as dat Militär in Birma en Studentenunroh daalslaht. 1990: De Irak besett un annekteert dat Staatsrebeed vun Kuwait un löst dormit den Tweeten Golfkrieg ut. 1998: De Taliban nimmt in Afghanistan mit Mazar-e-Sharif de letzte grote Fasten vun de Noordallianz in.
Weertschap 1924: De eerste elektrische S-Bahn vun Berlin nimmt den Bedriev op. 1929: Dat düütsche Luftschipp Graf Zeppelin flüggt los, eenmol de Welt to ümrunnen. 1945: In Baden-Baden kriggt dat Badische Tagblatt as eerstet Lizenzdaagblatt in de franzöösch besettet Zoon de Genehmigung to’n Rutkamen.
Kunst, Kultur un Bowark 1828: De Oper Gabriella di Vergy vun Saverio Mercadante warrt in Lissabon ooropföhrt. 1840: De Oper Bátori Mária vun Ferenc Erkel warrt in Budapest ooropföhrt. 1856: De Operette Deux Vieilles Gardes vun Léo Delibes warrt in Paris ooropföhrt. 1942: In London hett de Tekentrickfilm Bambi vun Walt Disney Premiere.
Wetenschoppen un Technik 1709: De brasiliaansch Jesuitenpastor Bartholomeu Lourenco de Gusmão finnt en Vörlöper vun den Hittluftballon ut. 1877: Henry Morton Stanley kummt halfverhungert mit en poor Lüüd in Boma an de Kongo-Münnen an un beendt dormit sien dreejohrige Afrikaexpeditschoon. 1884: George Eastman un sien Assistent William H. Walker meldt jemehrn Stripping Film, en Rullfilm ut Papeer to’n Patent an. 1900: David Hilbert wiest op’n Weltmathematikerkongress en List mit de mathematschen Problemen, de noch nicht löst weern. 2003: In Perl-Nenning in’t Saarland warrt mit 40,3 °C de bit vundaag hööchste Temperatur in Düütschland meten.
Katastrophen 1975: Bi de gresigsten Daalsparrenkatastrooph vun all Tieten breekt in de Volksrepubliek China 62 Staudämm, dorünner de Banqiao-Staudamm. Dorbi kommt 231.000 Minschen to Dood. 1991: De 648 m hoge Sennenmast Radio Warschau, bit hüüt dat hööchste jemols boote Bowark stört tohopen. 2005: In Berlin blievt 8 Minschen Dood, as in Moabit en Mehrfamilienhuus brennt.
Boren 1079: Horikawa, 73. Kaiser vun Japan. 1689: Wenzel Lorenz Reiner, Bildhauer in Tschechien. 1709: Johann Georg Gmelin, düütsch Sibirenforscher. 1748: Johann Friedrich Gmelin, düütsch Zooloog, Botaniker un Chemiker. 1762: Giovanni Battista Monteggia, italiensch Chirurg. 1797: Joseph Nicolas Robert-Fleury, franzöösch Maler. 1802: Wilhelm Wieprecht, düütsch Komponist un Professer. 1807: Emilie Flygare-Carlén, sweedsch Schrieversche. 1819: Christian Heinrich Tramm, düütsch Architekt. 1824: Marie vun Hessen-Darmstadt, Zarin vun Russland. 1832: Georg, König vun Sassen. 1861: William Bateson, englisch Genetiker. 1866: Matthew Henson, US-amerikaansch Polarforscher 1879: Emiliano Zapata, mexikaansch Revolutschonär 1888: Walther Neumann, düütschen Historiker, Persepter un plattdüütschen Schriever († 1951) 1901: Ernest O. Lawrence, US-amerikaansch Physiker un Nobelpriesdräger 1902: Paul Dirac, britsch Physiker un Nobelpriesdräger († 1984) 1907: Benny Carter, US-amerikaansch Jazzmusiker, Arrangeur un Komponist († 2003) 1909: Cleo Patra Brown, US-amerikaansch Jazzpianistin un Singerin († 1995) 1910: Sylvia Sidney, US-amerikaansch Schauspelerin († 1999) 1923: Jimmy Witherspoon, US-amerikaansch Blues- un Jazzsinger 1925: Alija Izetbegović, bosnisch Politiker un Staatspräsident 1928: François Remetter, franzöösch Footballnatschonalspeler († 2022) 1931: Roger Penrose, britsch Mathematiker, theoretsch Physiker un Nobelpriesdräger 1932: Gaudenzio Bernasconi, italieensch Footballnatschonalspeler († 2023) 1937: Dustin Hoffman, US-amerikaansch Schauspeeler 1937: Kurt Weidmann, düütsch Politiker un Landdagsafordneter vun Hessen († 2014) 1941: Renate Blank, düütsch Politikerin un Bundsdagsafordnete († 2021) 1947: Ben Sombogaart, nedderlandsch Speelbaas 1948: Richard Tuggle, US-amerikaansch Dreibookschriever un Speelbaas 1948: Anders Wejryd, sweedsch Arzbischop 1953: Nigel Mansell, britsch Formel-1-Weltmeester 1955: Herbert Prohaska, Footballspeler. 1961: The Edge, irisch Rockmusiker. 1963: Jon Turteltaub, US-amerikaansch Speelbaas un Filmproduzent. 1964: Uwe Schünemann, düütsch Politiker 1966: Jimmy Wales, Grünner van Wikipedia 1977: Tommy Ingebrigtsen, norweegsch Skispringer 1981: Roger Federer, Swiezer Tennisspeler 1981: Vanessa Amorosi, australsch Popsingerin 1987: Katie Leung, britsch Schauspelerin
Storven 117: Marcus Ulpius Traianus, röömsch Kaiser. 498: Ninken, 24. Kaiser vun Japan (* 449) 869: Lothar II., franksch König. 1356: Giovanni Gradenigo, Doge vun Venedig. 1668: Salomon Koninck, nedderlännsch Maler. 1694: Antoine Arnauld, franzöösch Philosoph, Linguist, Logiker, Theoloog un Mathematiker. 1797: Franz Alexander von Kleist, Dichter. 1872: Eduard Magnus, düütsch Maler 1897: Victor Meyer, düütsch Chemiker 1898: Eugène Boudin, franzöösch Maler (* 1824) 1902: John Henry Twachtman, US-amerikaansch Maler un Radeerer (* 1853) 1912: Richard Vahsel, düütsch Kapitän un Polarforscher (* 1868) 1936: Otto Bremer, düütschen Germanist un Phonetiker (* 1862) 1940: Johnny Dodds, US-amerikaansch Jazzmusiker (* 1892) 1944: Erwin von Witzleben, düütsch Generalfeldmarschall un Wedderstandskämper (* 1881) 1944: Paul von Hase, düütsch Offizier un Wedderstandskämper (* 1885) 1944: Erich Hoepner, düütsch Heeresoffizier un Wedderstandskämper (* 1886) 1944: Hellmuth Stieff, düütsch Generalmajor un Wedderstandskämper (* 1901) 1944: Robert Bernardis, öösterrieksch Wedderstandskämper (* 1908) 1952: Adolph Alexander Weinman, US-amerikaansch Bildhauer. 1970: Ernst Behrens, plattdüütsch Dichter un Schriever (* 1878) 1973: Vilhelm Moberg, sweedsch Schriever 1975: Cannonball Adderley, US-amerikaansch Jazzmusiker (* 1928) 1984: Walter Tevis, US-amerikaansch Schriever 1991: James Benson Irwin, US-amerikaansch Astronaut 1993: Krischan Holschen, plattdüütsch Schriever (* 1922) 1996: Nevill F. Mott, britsch Physiker un Nobelpriesdräger 1998: László Szabó, ungarisch Schachspeler 2000: Rita Trapanese, italieensch Ieskunstlöperin (* 1951) 2002: Reiner Geye, düütsch Footballnatschonalspeler (* 1949) 2003: Geert Kocks, nedderlannsch Spraakwetenschapler (* 1936) 2005: Barbara Bel Geddes, US-amerikaansch Schauspelerin 2005: Ilse Werner, düütsch Schauspelerin. 2009: Rolf Bohnsack, düütsch un plattdütsch Schauspeler (* 1937) 2013: Igor Kurnossow, russisch Schachgrootmeester (* 1985) 2021: Rainer Schepper, plattdüütschen Schriever (* 1927) 2022: Max Bollwage, düütsch Grafikdesigner, Schriftsetter, Kalligraf, Lehrer un Schriever (* 1927)
August 08