De Parthenogenese (ooldgreeksch παρθενογένεσις parthenogenesis, vun παρθένος parthenos „Jumfer“ un γένεσις Genesis „Geboort“, „Tostannkamen“), ok Jumferntügen oder Jumferngeboort nömmt, is en Form vun asexuell Vermehren. Dor weert Nakamen bi tostanne brocht ut Eizellen, de nich befrucht‘ wurrn sünd. Toeerst hett de Bioloog un Philosoph ut de Tied vun de Upklärung, Charles Bonnet, düt Phänomen beschreven.
De wecken Planten un Seken bi de Deerter, as u. a. bi de Blattlüse un Waterflöh, man ok en poor Aarden mank de Fisch un Eerdkrupers, Sniggen un de Blomenpottslang, könnt sik mit bloß een Geslecht vermehren un bruukt dor keen Heken vun desülvige Aart bi. Sunnerliche Hormone sorgt dor for, datt de Eizell sik upföhrn deit, as wenn se befrucht wurrn weer: De Zell fangt an, sik to delen un en Organissen kummt tostann.
Wo de Parthenogenese vorkamen deit So, as dat bitherto bekannt is, is Parthenogenese swaar oder unmööglich for högere Söögdeerter oder Büdeldeerter. Man bi allerhand Aarten vun Deerter is Jumferntügen al funnen wurrn un hett to Organissen föhrt, de vullstännig sünd. Dat gellt u. a. for düsse Aarden:
Raddeerter (Rotifera) Waterboren (Tardigrada, Familie Echiniscidae) Fadenwörmer (Nematoda) allerhand Insekten, u. a. Snutenkävers (Curculionidae), Wanneltwiege un Wannelblöder (Phasmatodea), Kopplüse (Pediculus humanus capitis) , Groot Saaghaupeerd (Saga pedo) un de meisten Franjenflunken un Huudflunken; bi de Honnigimme kaamt de Heken (Drohnen) tostanne, wenn de Königin haploide Eier leggt un de nich befrucht weert. bi Gallmuggen ut de Geslechter Miastor, Heteropeza un Henria, dorto ok bi den Käver Micromalthus debilis in’n Tosamenhang mit en Pädogenese (Neotenie) bannig veel Aarden mank de Mieten (Mieten weert to de Spinnen torekent) bi en Reeg vun annere Spinnen, u. a. Skorpione ut de Familie Buthidae (Tityus serrulatus, Hottentotta h. hottentotta) Kreefte, sunnerlich Cladocera, Daphnia, Marmorkreeft Sniggen, as Thiaridae (u. a. Melanoides tuberculata, Potamopyrgus antipodarum) Eerdkrupers, u. a. de austraalsche Gecko Heteronotia binoeiMännerlose Frauenpower Wissenschaft.de, de KomodowaranParthenogenese beim Komodo-Waran. In: Naturwissenschaftliche Rundschau. Stuttgart 2007 (60) 5, S. 257–258. un de Jumferngecko veer Aarden mank de Slangen: Watermokassinodder, Noordamerikaanschen KopperkoppSchlangen: Jungfernzeugung passiert auch in freier Wildbahn Spiegel Online, Blomenpottslange (normolerwiese), Tigerpython (as Utnahme) T. V. M. Groot, E. Bruins, J. A. J. Breeuwer: Molecular genetic evidence for parthenogenesis in the Burmese python, Python molurus bivittatus. Heredity Band 90, 2003, S. 130–135. fiev Aarden mank de Haie: Wittpunkt-BambushaiJungfernzeugung: Haie können sich auch ohne Männchen fortpflanzen Spektrum.de, Schüffelnesen-HamerhaiDemian D. Chapman u. a.: Virgin birth in a hammerhead shark. In: Biology Letters. London 3.2007, 4, S. 425–427. PMID 17519185 Jungfernzeugung: Hammerhaie beherrschen Single-Trick Spiegel Online, Lütten SwattspitzenhaiDemian D. Chapman u. a.: Parthenogenesis in a large-bodied requiem shark, the blacktip Carcharhinus limbatus Parthenogenesis in a large-bodied requiem shark, the blacktip Carcharhinus limbatus. In: Journal of Fish Biology. Oxford 73.2008, 6, S. 1473–1477.Wie der Haifisch zum Kinde kommt Wissenschaft.de, Kalifoornschen Sullhai Sächsische Zeitung, ZebrahaiSwitch from sexual to parthenogenetic reproduction in a zebra shark (Christine L. Dudgeon, Laura Coulton, Ren Bone, Jennifer R. Ovenden & Severine Thomas) rutkamen laten an’n 16. Januar 2017 (engl.) en poor Vagels, u. a. PutersM. W. Olsen: Avian parthenogenesis. USDA publication, Agricultural Research Service, ARS-NE 65, Beltsville (MD) 1975, S. 1–82.K. E. Nestor (copyright 2009): The Tremendous Turkey. Parthenogenesis in turkeys. The Ohio State UniversityKönnen sich Truthühner per Jungfernzeugung fortpflanzen? zeit.de
Weblenken Gewinnung von embryonalen Stammzellen durch Parthenogenese in Telepolis
Belege
Kategorie:Biologie Kategorie:Genetik