mini|Calvin Coolidge (1923) rahmenlos|rechts|Sien Ünnerschrift John Calvin Coolidge, Jr. meestens blots: Calvin Coolidge (* 4. Juli 1872 in Plymouth Notch, Vermont; † 5. Januar 1933 in Northampton, Massachusetts) weer en US-amerikaansch Politiker vun de Republikaansch Partei un van 1923 bit 1929 de 30. Präsident vun dat Land.

Nah sien Tiet as Gouverneur van Massachusetts weer he van 1921 bit 1923 US-Viezpräsident ünner Warren Gamaliel Harding. Nah den Dood vun Harding in‘ August 1923 is he to’n Präsidenten uprückt. He hett de verblieven eenenhalf Johren vun Harding sien Amtstiet afslooten un wurr bi de nächst Präsidentschapswahl in‘ November 1924 för en vull Amtsperiood in dat Amt bestätigt.

Coolidge sien wichtigst Errungenschapen weern en stark wassen, wenig reguleerte Wertschap, en Huushollensöverschuss, dat Minneseeren vun de Staatsschulden un mehrfack Stüersenkungen. He bedreev en (nich unumstreeden) Laissez-faire-Politik un hett wietgahnd vun Ingreep vun den apenlichen Sektor affsehn. Butenpolitisch weer de kriegsächtende Briand-Kellogg-Pakt dat wichtigst Ergevnis vun sien ansonsten relativ isolatschonistische Politik.

Leven bit to de Präsidentschap Calvin Coolidge wurr an‘ 4. Juli 1872 in Plymouth Notch as Söhn vun den Kongregatschonalisten John Calvin Coolidge (* 21. März 1845; † 18. März 1926) un Victoria Josephine Moor (* 14. März 1846; † 14. März 1885) boren. He harr en Süster, Abigail Grace Coolidge (1875–1890). Sien Vader weer politisch aktiv un Afordneter sowohl in dat Repräsentantenhuus vun Vermont as ok in‘ Senat vun dissen Bundsstaat. Sien Studienafschluss hett Coolidge an dat Amherst College maakt. Dornah hett he bit 1897 en Utbillen to’n Afkaat in Northampton maakt. An‘ 4. Oktober 1905 hett Coolidge Grace Anna Goodhue heiraadt, mit de he twee Söhns harr. Sien jüngere Söhn Calvin junior is in‘ Juli 1924 an en Bloodvergiftung storven, knapp een Johr nahdem Coolidge in dat Witt Huus intrucken weer.American President:

1906 wurr he as Kandidat vun de Republikaner in dat Repräsentantenhaus vun Massachusetts wählt. Nah twee Johren in dat Massachusetts State House kehr he nah Northampton torüch un wunn dor de Wahl to’n Börgermeester. Nah en spoodriek Wedderwahl in dat Johr dorup hemm hüm de Republikaner 1911 spoodriek för en freewurrn Sitt in den Senat vun Massachusetts upstellt. Nah veer Amtsjohren in‘ Senat wurr he 1915 to’n Viezgouverneur vun den Bundsstaat ünner Samuel Walker McCall wählt. 1919 wurr he sülvst Gouverneur vun den Staat Massachusetts un harr dit Amt bit 1921 inne. To de Präsidentschapswahl 1920 hemm hüm de Republikaner to’n Viezpräsidenten up dat Ticket vun Warren Gamaliel Harding nomineert. Den Amtseed as Viezpräsident legg he an‘ 4. März 1921 af. Wiels sien meest tweeenhalfjohrig Viezpräsidentschap hett he aber blots minn Infloot up de Regeerenspolitik utöövt.Peter Schäfer: Calvin Coolidge (1923–1929). Der Puritarier im Weißen Haus. In: Christof Mauch (Hrsg.): Die amerikanischen Präsidenten. 5., fortführt un aktualiseert Uplaag. München 2009, S. 297–301, hier: S. 297–298

Präsidentschap (1923–1929) Amtsövernahm, Kabinett un Wedderwahl 1924 mini|Coolidge an sien Schrievdisch in dat Witt Huus, 1923 Coolidge weer de eenzige Präsident, de vun sien Vader ünner Eed nommen wurr. As Präsident Harding, ünner de Coolidge Viezpräsident ween weer, an‘ 2. August 1923 unverwacht dood bleev, verbroch Coolidge jüst sien Sömmerurlaub in sien Heimatoort Plymouth Notch bi sien Vader. De hett hüm vereedigt, wiel he Freedensrichter un Notar weer.

Coolidge weer ok de eerste Präsident, de vun en vun sien Vörgänger vereedigt wurr (1925). In‘ Regelfall vereedigt de Chief Justice den Präsidenten; bi Coolidge sien Wedderwahl harr de ehmalge Präsident William Howard Taft dit Amt inne.

In sien Kabinett hett Coolidge eenige vun Harding sien Ministern övernommen un behull dree vun de wiels sien gesamt Amtstiet bi.

Coolidge steeg gau to en vun de beleevtesten Präsidenten up. Nich minnen Andeel doran harr de Innovatschoon vun landswiet Hörfunk-Anspraaken, de he as eerst afhollen hett. Se hemm den Präsidenten de Bevölkerung akustisch un emotschonal näher brocht. Privat weer he aber as düchtig still bekannt, de sück an Smalltalk un Dischgesprächen nich bedeeligen dee. Dat broch hüm de Ökelnaam „Silent Cal“ in. Ok sien Politikstil weer betont ruhig un präägt dör dat Aflehnen vun jeglichen Aktschonismus, un dormit en Gegenpol to de wertschaplich Överhitten in de Johren vun sien Präsidentschap.

För sien eegen Wahlkampagne in dat Johr 1924 hett he sück mit modernst Kommunikatschonsstrategien as de Filmsellschopp MGM, den Insatz vun Stars as to’n Bispeel Al Jolson un en eegens komponeert Schlager Keep Cool and Keep Coolidge bedeent. He wurr bi de Präsidentschapswahl an‘ 4. November 1924 mit klor Mehrheit bestätigt: 54 Perzent vun de Wähler hemm sück för hüm utspraaken. John William Davis, de Kandidat vun de Demokraten, keem blots up 28,8 Perzent, up den Kandidaten vun de Progressive Party, Robert Marion La Follette Sr., entfullen 16,6 Perzent. Coolidge reck in 35 Bundesstaaten de Mehrheit un seker sück dormit 382 vun 531 Stimmen in dat Electoral College. Sien vull Amtsperiood as Präsident fung he mit de tweet Vereedigung an‘ 4. März 1925 an. Sien Viezpräsident wiels disse Amtsperiood weer Charles Gates Dawes.David Greenberg: Calvin Coolidge– Campaigns and Elections, Herutgever: University of Virginia, Webpräsenz millercenter.org (engelsch), afropen an‘ 14. Dezember 2013

Wertschaps- un Finanzpolitik mini|En Grupp vun Indianer besöcht 1924 den Präsidenten, nahdem se formal per Gesett to Börger vun de USA verklort wurrn mini|Coolidge verleeht Orden an Liddmaaten vun de Strietkräfte mini|Offiziell Porträt vun Calvin Coolidge in dat Witt Huus Gau harr Coolidge den Roop as Konservativer, de en lütt Regeeren den Vortoog geev. Ünner sien Administratschoon wies de Wertschap enormes Wassdom, wurr de Staatsverschuldung düütlich minneseert, geev dat jedes Johr en Huushollensöverschuss, wurrn Stüern düütlich minneseert un de Bundsregeeren schrump sowohl in afsoluten Tallen as ok relativ to de Bundsstaatsregeeren un den wassen privaten Sektor. Coolidge stell dat Vertruen vun de Apenlichkeit in dat Witt Huus nah de Schandaals vun de Administratschoon vun sien Vörgänger weer her. Disse Politik stunn in düütlichen Ünnerscheed to den Regeerens-Aktivismus vun sien Nahfolger Herbert Clark Hoover, de to en Husshollensdefizit führ un wohrschienlich stark to dat Schlimmerwurrn vun de Great Depression bidragen dee, un de experimentell Politik vun Hoover sien Nahfolger Franklin Delano Roosevelt, de den amerikaanschen Wohlfahrtsstaat schafft hett. Bi sien Antrittsreed 1924 hett Coolidge Harding sien Utseggen „keine neuen Experimente“ mit de Feststellung ünnerstütt, dat, „wenn wir neue Strukturen zu errichten wollen, wir erst ein bestimmtes Wissen über die alten Fundamente haben müssen“. Wiels de meest nich reguleerte, gau wassen Wertschap höhger Stüerinnahmen trotz leeger Stüersätze inbroch, hett sück Coolidge up de anner Siet düchtig bemöht, de Staatsutgaven to minneseeren. In sien weekentlich Drapen mit den Direkter vun dat nee schafft Bureau of the Budget, Herbert Lord, hett Coolidge de Utgaven vun den Bund vun 3,2 Mrd. Dollar in dat Johr 1923 up 3,053 Mrd. Dollar in dat Johr 1924 verminnert.Peter Schäfer: Calvin Coolidge (1923–1929). Der Puritarier im Weißen Haus. In: Christof Mauch (Hrsg.): Die amerikanischen Präsidenten. 5., fortführt un aktualiseerte Uplaag. München 2009, S. 297–301, hier: S. 299–301

Ünner Coolidge steeg de Dow Jones, de siet Johren um de 100 Punkte schwanken dee, nahhollend an. De Wertschap de wassen, de Arbeitslosigkeit nehm af, dat geev jedes Johr en Huushollensöverschuss un de Stüern wurrn mehrere Male düütlich minnert. Ok gelung dat de USA ünner Coolidge de Staatsschulden, de wiels den Eersten Weltkrieg anhümpelt wurrn, düütlich to minnern. Coolidge seech dör sien Erfohrungen mit Problemen, de de starke Reguleeren vun de Iesenbahnen un de Autobahnen hervörropen harr, de Reguleeren vun de Wertschap as negativ an un hett versöcht, as Präsident de Wertschap so wiet as mögelk freen Loop to laaten. So wurrn de um sück griepen Börsenspekulatschoon un de Kreditblase ünner Coolidge nich indämmt, sonnern sogor noch fördert. Wiels de Kredite för Konsumzwecke in dat Johr 1919 noch 100 Millionen US-Dollar bedragen deen, steeg disse Betrag bit 1929 up över söben Milliarden. Coolidge wurr so to’n „Inbegriff konservativer Laissez-faire-Politik zugunsten eines freien Unternehmertums, dessen natürliches Regulativ die freie Konkurrenz auf dem Marktplatz war“.Willi Paul Adams, Die USA im 20. Jahrhundert, München: Oldenbourg 2000, S. 48. Kenntekent is sien Ütern van 1925: „The business of America is business.“ John Kenneth Galbraith oordeelt in sien Book Crash over de Rull vun Coolidge bi de Vörbereiten vun de Weltwertschapskrise: „President Coolidge neither knew nor cared what was going on.“ („Weder wusste Präsident Coolidge was vor sich ging, noch interessierte es ihn“).

Sien Finanzminister Andrew Mellon hett Coolidge vun dat dormals nee Konzept vun en wetenschaplich Bestüern (scientific taxation) övertüügt. Dat Konzept teelt dorup af, de Stüerinnahmen afsolut to maximeeren. Höhgere Stüersätze sünd för dit Teel faken kontraproduktiv, wiel de tosätzlich Bestüern dat Wertschapswassdom verlangsamen kann. Leeger Sätze up de anner Siet können de afsoluten Stüerinnahmen höhger maken, wiel se de Privatwertschap dat erlooven dee, flinker to wassen, wat de Stüerbasis vergrötern deiht.

Binnenpolitik Coolidge hett sück gegen de staatliche Administratschoon vun de Waterweeg wennd, so to’n Bispeel gegen dat Staudammprojekt an‘ Colorado River, dat vun Coolidge sien Hannelsminister un Nahfolger Herbert Hoover vörandreeven wurr.David Greenberg: Calvin Coolidge– Domestic Affairs; Herutgever: University of Virginia, Webpräsenz millercenter.org (engelsch), afropen an‘ 14. Dezember 2013 De Schuultollpolitik hett he aber deelwies forsett.

Coolidge sien Verhältnis to’n Kongress weer vun Vetos un so nömmt Pocket-Vetos kenntekent, dat heet, Coolidge hett sück faken wiegert, Gesetten, de vun den Kongress erlaaten wurrn weern, in de Sömmerpaus to ünnerschrieven. Generell weern de Konflikte mit den Kongress dordör kenntekent, dat de de Staatsutgaven herupsetten wull, wiels Coolidge de minneseeren wull. En vun Coolidge sien bekannt Utseggen weer: „Ik bin för Sporsamkeit, dornah bin ik för mehr Sporsamkeit“ („I am for economy, after that I am for more economy“). As Söhn vun en Buer verstunn Coolidge de wertschaplich Anliggen vun Farmern, harr aber Twiefel doran, dat de Regeeren jemals de Tatsaak ännern kunn, dat de Landwertschap nich völ Geld inbringen dee. He weer de Ansicht, dat – so as ok he sülvst sien Karriere in de Stadt maakt harr – dit ok för völ Farmer de best Optschoon weer. So hett he dat Ünnerschrieven vun den johrenlang vörbereit McNary–Haugen Farm Relief Bill van‘ 4. Mai 1928 to de Ünnerstütten för Hunnertduusende bankrott Farmer, de hör Hypotheken nich mehr betahlen kunnen, insgesamt veermal verwiegert, wiel he stiegen Agrarpries verwachten dee – allerdings mit dat twiefelhaft Argument, se kunnen dör staatliche Garantien noch wieder daalgahn. (PDF; 10 kB) In disse Aflehnung wurr he vun de Lobby vun de industrialiseerten Bundsstaaten unterstütt.