mini|Bob Dylan up dat Azkena Rock Festival, 26. Juni 2010 Bob Dylan [] (* 24. Mai 1941 as Robert Allen Zimmerman in Duluth, Minnesota) is en US-amerikaansch Musiker un Lyriker. He gellt as en vun de inflootrieksten Musiker vun dat 20. Johrhunnert.Barry Graves, Siegfried Schmidt Joos, Bernward Halbscheffel: Rock-Lexikon. Sünnerutgaav vun de överarbeit un wieder maakt Neeutgaav van 1998. Rowohlt, Reinbek bi Hamborg 2003, ISBN 3-499-61588-6, S. 286ff. „Für seine poetischen Neuschöpfungen in der großen amerikanischen Songtradition“ wurr hüm 2016 de Nobelpries för Literatur tospraaken.
Dylan, luut Eegenbeschrieven en song and dance man, is Singer un speelt Gitarr, Mundharmonika, Örgel as ok Klavier. Nahdem he sien eersten Erfolge as Folkmusiker reckt harr, hett he sück Midden vun de 1960er Johren de Rockmusik towendt, sück aber ok mit anner Musiktraditschonen as Country, Blues, Gospel un dat Great American Songbook befaat. Dylan sien Texte in' Verbund mit de musikalisch Dorbeeden un Upführenspraxis teeken sück dör völschichtig Ebenen ut, in de high culture un popular culture upnannerdrapen. In sien Werk inweevt sünd Referenzen up talllos Gestalten vun de amerikaansch un europääsch Musik- und Literaturgeschichte, dorünner etwa Hank Williams, James Joyce, Woody Guthrie, Ovid, Merle Haggard, William Shakespeare, Jerry Lee Lewis, Arthur Rimbaud, John Lennon, Homer, Billy Joe Shaver, Petrarca oder Frank Sinatra. Sowohl dat in de Kombinatschoon vun völfältig Traditschonsliens düchtig eegenständige, utfinnensriek Wark vun Dylan as ok de radselbehaftet Persönlichkeit vun den Singer-Songwriter hemm to en in hör Gesamtheit meest nich mehr to översehn kulturellen un geisteswetenschaplichen Rezeptschoon führt.
Leven Kindheit un Jöögd mini|Öllernhuus vun Robert Zimmerman Bob Dylan wurr as eerst Kind vun Abraham „Abe“ Zimmerman (1911–1968) un de sien Fru Beatrice „Beatty“ Stone (1915–2000) in de Industrie- un Habenstadt Duluth in' Mittleren Westen vun de USA boren. Sien Öllern weern Nahfohren vun düütsch un ukraiinsch-jöödsch Immigranten, de 1905 ut Odessa in de Vereenigten Staaten översiedelt weern.In sien 2004 rutkommen Autobiografie Chronicles schreev Dylan, dat sien Grootöllern vun Vaders Siet vun Sepharden ut Istanbul stammen deen; sien Grootmoder keem ut de törksch Stadt Kars, sien Grootvader ut Trabzon an de Swaartmeeküst. In' Februar 1946 wurr sien jüngerer Bröer David Benjamin boren. To de sülvig Tiet wurr sien Vader an Poliomyelitis krank un verlor sien Stellung as leden Angestellter bi de Standard Oil Company. Um de drohen Verarmung to entgahn, sünd de Zimmermans to Bob sien Grootöllern nah Hibbing, Minnesota trucken, wo Vader Abe Partner vun sien beid Bröers wurr, de as sülvständig Elektriker arbeiten deen.
Dylan hett in sein Jöögd de Musik vun Hank Williams, Little Richard, Chuck Berry un Buddy Holly höört „Ich wollte immer schon Gitarrist und Sänger sein. Seit ich zehn, elf oder zwölf war, war dies das einzige, was mich interessierte … Henrietta war die erste Rock-’n’-Roll-Platte, die ich hörte.“ He weer ok all frö an Literatur interesseert. So hett he sück ünner annern för Böker vun John Steinbeck begeistert. Vun sien Öllern wurr sien musikalisches Talent fördert. Ünner de Anleiden vun en Cousin hett he tonächst Klaveer spelen lehrt, bevör he to de akustisch un later to de elektrisch Gitarr wesseln dee. In disse Tiet speel he faken Blues-Standards nah, de he in't Radio höörn dee. Besünners beindruckt weer he vun de eerst Stücken vun Elvis Presley, he broch sück de sien Version vun Blue Moon of Kentucky up de Gitarr bi. Dit Stück speel he noch bit 1999 up sien Konzerten.
In de High School is he up Glieksgesinnte drapen, de sien Musiksmack deelen deen, un he wurr bald Liddmaat vun de A-cappella-Grupp The Jokers, de vörweegend up Festen uptreeden dee. Ut hör gungen later The Golden Chords hervör, deren Speelplan ut Coverversionen vun Little-Richard-Stücken bestunn. Mit disse Band hett he an en Talentwettbewarf in Duluth deelnommen un weer nich tofräe, as de eerste Pries an en Grupp vun Pantomimen gung.
To disse Tiet is he noch ünner de Naam „Bobby Zimmerman“ uptreeden. Wiel hüm Musik un Upträen immer wichtiger wurrn, hett he sück dorto entslooten, sien Familiennaam dör en Künstlernaam to ersetten. Sien Wahl full up „Dylan“, en Entscheeden, to de he sück in de Loop vun sien Loopbahn ünnerscheedlich ütert hett. So will he sück nah de Figur vun den Matt Dillon ut de dormals populären Feernsehreeg Rauchende Colts nömmt hemm, aber um sück vun de aftogrenzen, harr he den Naam mit ännert Schrievwies övernommen. En bekanntere un ehrder wohrschienliche Mögelkeit is, dat sück de Naam an den Dichter Dylan Thomas anlehnt, den he bewunnern dee un vun de he ok eenig Böker harr. He hett aber ok all seggt, dat hüm de Naam eenfack so infallen weer.so in Martin Scorsese sien Dokumentarfilm No Direction Home – Bob Dylan
In' Harvst 1959 hett Dylan nah eegen Angaven de „Wildnis“ verlaaten un schreev sück för en Kunststudiengang mit Hööftfack Musik an de University of Minnesota in St. Paul in. Dor hett he woll kien Kurse besöcht, keem aber mit de Folkmusik vun Pete Seeger, The Kingston Trio un Woody Guthrie in Kuntakt. Besünners Guthrie sien Technik, en Folkstandard mit eegen Texten un verännert Phraseeren to modifizeeren, hett Dylan faszineert. Later hett he disse Technik sülvst bruukt. Seeger weer en Ikone vun de Linken un musikalisch Vörbild för hüm.
Enn' Dezember 1960 hett Dyland sien Öllern besöcht un de mitdeelt, dat he en Loopbahn as Musiker maken wull. De weern tonächst doröver bannig düll, wiel sien Vader hün eegentlich in sien Geschäft upnehmen wull. Se hemm Dylan sluutend een Johr lang Tiet geven, in de he maken kunn, wat he wull. Würr he aber kien Spood hemm, muss he weer torüch an de Universität un „wat Richtiges“ lehrn.
Bob Dylan as Folksinger Över Ümweeg keem Dylan in' Januar 1961 in den New Yorker Stadtdeel Greenwich Village, de sück to en Anlooppunkt för Künstler entwickelt harr. Leeg Mieten hemm in de 1940er Johren för en Toloop vun Musikern führt, to de in de 1950er Johren de Beatniks keemen. Letztere wurrn tonehmend politisch in hör Warken un hemm för en steten Tostroom vun Besökern un all Bundsstaaten sörgt. Hör Upträen in de so nömmt Coffeehouses weern so goot besöcht, dat de Börgerstiege rund um den zentraal liggen Washington Square Park an de Weekenenn' överfüllt werrn un für den Verkehr sparrt wurrn mussen. Anfang vun de 1960er Johren wurr de Beatnik-Bewegen dör de Folk-Musik ergänzt, un Musiker as Fred Neil, Phil Ochs un Tom Paxton harrn ehr eersten Upträe in' Village. De Gitarrist un Sänger Dave Van Ronk un de Singersche Odetta Holmes hemm grooten Wirkung up Dylan utöövt, de blots över dat Tohöörn völ Stilrichtungen upsuugen kunn.
Dylan hett dor ok sien eerst groot Leev kennen lehrt, Suze Rotolo, de hüm nich blots künstlerisch inspireeren dee, sonnern ok sien sellschoppskritischen Blick scharper maklen dee. Se hett hüm mit de Böker vun de franzöösch Symbolisten Arthur Rimbaud, Paul Verlaine un Charles Baudelaire bekannt maakt. De wesselvull Betrecken hett hüm to de so nömmt Love/Hate-Songs wie Don’t Think Twice, It’s All Right, Boots of Spanish Leather un Ballad in Plain D anreegt, mit de he de dormals begäng Form vun den romantisch verklärten Lovesong um en bittere Variante wieder maken dee.
He hett ok sien Idol Woody Guthrie in't Krankenhuus besöcht. De befunn sück all in dat Endstadium vun de nicht heelbar Huntington-Krankheit un weer an't Bett fesselt. Snacken weer bannig mühselig ween, so hett Dylan hüm stattdessen Guthrie-Songs vörspeelt. Sien Bewunnern för hüm un sien Indrücke vun disse Besöök hett he later in Song To Woody verarbeit, een vun sien eersten Eegenkompositschonen.
Sien eersten professionellen Upträe harr Dylan an' 11. April 1961 im Gerde’s Folk City in dat Vörprogramm vun John Lee Hooker.Bob Dylan: Erste Schritte in New York. Historio, April 2011. Nahdem he spoodriek in lütt Clubs uptreeden weer, hett he eerst Schallplattenupnahmen as Mundharmonikaspieler up en Album vun Harry Belafonte maakt. An' 29. September keem in de New York Times en düchtig wohlwullen Artikel över hüm.Bob Dylan: A Distinctive Folk-Song Stylist. (PDF) De legendäre Impresario John Hammond wurr up hüm upmarksom un nehm hüm an' 25. Oktober 1961 för dat Major-Label Columbia ünner Verdrag. Nah de Konditschonen vun den Verdrag, de tonächst up fiev Johr ansett weer, stunn hüm en lütten Vörschuss un blots fiev Perzent vun de Innahmen ut den Plattenverkööp to. Dat hett hüm nich stört, he weer blied, överhoopt en Plattenvertrag kreegen to hemm. Suze Rotolo, de groot Leev un Früendin in disse Johren, wunn in de Tiet vun de eersten Erfolge en kritischeren Blick up Dylan:
Zitat: Der Erfolg [verwandelt] meinen Freund mehr und mehr in einen Egozentriker. […] Die Persönlichkeit verändert sich, sobald sie allen ein Begriff wird. Sie entwickeln eine unkontrollierbare Egomanie. […] Dies kann auch bescheidensten und demütigen Personen passieren […], es macht Klick und plötzlich kann diese Person nichts mehr wahrnehmen außer sich selbst. […] Jeden Tag wird es schlimmer|Suze Rotolo
Wiels sien eerst, 1962 rutbrocht Album noch meestens ut Frömdkompositschonen bestunn un ok nich völ Upmarksomkeit kreeg, hemm sien folgen Alben The Freewheelin’ Bob Dylan un The Times They Are a-Changin’ hüm den Dörbröök brocht. Se enthullen neben eenfack, aber um so indringlicher Leevstenleeder vör allen sozialkritische Songs. Blowin’ in the Wind up The Freewheelin' Bob Dylan hett den Nerv vun de Tiet drapen un wurr – wenn ok tonächst in de Interpretatschoon vun Peter, Paul and Mary – to de pazifistisch Hymne vun en ganze Generatschoon. In dat wütend-indringlich Masters of War hett Dylan den militärisch-industriellen Komplex verflucht. Eenig Leeder as dat apokalyptische A Hard Rain’s A-Gonna Fall hemm all up sien butergewöhnlich literarisches Talent hen düüt. De Arm in Arm mit Dylan up dat Cover vun de LP afbildt Fru is sien dormalig Früendin Suze Rotolo.
mini|Joan Baez un Bob Dylan up den Civil Rights March nah Washington D.C. an' 28. August 1963
An' 3. August 1963 fung sien eerst groot Tournee dör de USA an – as Gastsinger vun Joan Baez, mit de he denn ok en Verhältnis harr. Baez weer to de Tiet alll en groot Star un kunn licht gröttere Hallen füllen. Dylan sung up disse Konzerten, wo se hüm vull Begeisterung dat Publikum vörstellen dee, eenige Duette mit Baez. För hüm hett disse Tour un de Verbinnen mit Baez en düchtig Stiegern vun sien Bekanntheit bedüüd. Ok finanziell hett sück de Tour lohnt – sien Manager Albert Grossman harr för hüm en gröttere Bedeeligung an de Innahmen as för Joan Baez uthannelt, ofschons se de Star vun de Tour weer. An' 28. August 1963 is he gemeensam mit Baez un anner Folksingern bi de Afslusskundgebung vun den Civil Rights March nah Washington uptreeden, bi de Martin Luther King sien berühmt Reed I Have a Dream hull.
De Spood vun Dylan Anfang vun de 1960er Johren full in en Periood vun den politischen un sellschopplichen Wannel in den USA. 1960 wurr John F. Kennedy to'n Präsidenten wählt. De Tiet weer präägt vun den Kollen Krieg, vun Rassenunruhen, aber ok vun bedüüdend sozialen Reformen. De Jöögd wurr tonehmend politischer, un de Börgerrechtsbewegung is mit immer mehr Sülvstbewusstween uptreeden. Bob Dylan wurr mit nich eenmal 25 Johren en Symbolfigur vun disse Bewegung. De Rull vun en Idol segg hüm allerdings nich to, he hett disse Rullentowiesen kategorisch aflehnt. In de Loop vun sien wiedere Karriere hett he immer weer versöcht, sück de Verinnehmen dör sien Fans to enttrecken, an' düütlichsten villicht in den Wedding Song ut dat Johr 1974: „It’s never been my duty to remake the world at large, / nor is it my intention to sound a battle charge“ („Nie weer dat mien Plicht, de Welt in't Ganze nee to erschaffen, / noch is dat mien Afsicht, en Slachtroop erklingen to laaten“).
Bob Dylan as Rockmusiker