Neurologie (vun greeksch νεῦρον neuron „Nerv“ un λογία -logia „Lehr, Wetenschop“) is dat Fackrebeet vun de Medizin, dat sik mit Krankheiten vun’t Nervensystem befaat. De Grenz to de Psychiatrie is deelwies nich kloor afgrenzt. In Düütschland is de Neurologie as en Deelrebeet ut de Binnere Medizin entstahn. De Organsystemen, de in de Neurologie behannelt warrt, sünd dat Zentralnervensystem, dat is de Bregen un dat Rüchmark, sien ümgeven Strukturen un de Fatten, de dat mit Blood versorgt, as ok dat periphere Nervensystem mit sien Verbinnen to de Muskeln un de Muskulatur.
De klinsche Methood in de Neurologie De Kranke as Richtlien In Lehrböker vun de Neurologie warrt op de grote Bedüden vun de klinschen Ünnersöken vun’n Patient henwiest. Dat is dorna sünners wichtig, den Patient nipp un nau to befragen un sik bi’t Ünnersöken an de Lasten to orienteeren. De Doktor billt in’n Verloop vun’t Ünnersöken Hypothesen över de Oort vun de Krankheit. Sien Weten üm de Funkschoonswies vun’t Nervensystem (Neuroanatomie, Neurophysiologie), sien Weten üm de verschedenen neuroloogschen Krankheiten un sien Insichten – de so nöömte klinsche Blick – för tyypsche Kombinatschonen vun Teken un Lasten schüllt em dorbi helpen. Op Grundlaag vun sien Hypothesen vermoodt he, wovun Rebeet vun’t Nervensystem ’n Knacks kregen hett (Schadensoort in’n Sinn vun en neuroloogsch-toopsch Diagnostik). Dorophen sorgt he för en egente Ünnersöken mit dat Teel, sien Hypothees op de Proov to stellen, wat se richtig oder verkehrt is. Woans dat in de Praxis aflööpt, schüllt de nafolgen Bispelen düütlich maken.
Fallbispeel 1: Normaldruckhydrozephalus duum|Ventrikelsystem En 71 Johr ollen Mann warrt vun de Famili in de neuroloogsche Spreekstunn bröcht. Se vertellt, dat de OPa in letzte Tiet fakener mol stört, hett sik dorbi aver nix doon. Ok vergetersch is he worrn, un man hett rutfunnen, dat he Lasten harr mit dat Waterlaten. Op Nafragen vun’n Dokter vertellt de Anhöörigen, dat se Lasten mit de Tiet kamen sünd un sik at al tomindst twee Johren hentütt. Dorno warrt de Patient physisch ünnersöcht. De Neuroloog seggt den Patient, dat he dör’n Ruum gahn schall. Dorbi fallt op, dat de Mann en swoorfalligen Gang hett un de Fööt bi’t Gahn kuum anböhren deit. De Arbeitshypothees is nu. Demenz mit Stören vun’t Waterlaten un en so nöömten „magneetschen“ Gang, de al siet ruchweg twee Johren vörliggt un mit en Tonahm vun de Lasten verbunnen is. De Oorsaak künn in en Hydrozephalus liggen, de sik langsom entwickelt.
Toeerst warrt en CCT vun’n Schädel maakt. Wegen den annahmen Hydrozephalus warrt en so nöömten balloneerten Sietenventrikel mit en randstännige, sünners frontale, Hypodensität. Dat CCT wiest dissen Befund, also warrt en therapeutisch-daginostische Test maakt: Bi den Fisher-Test warrt dör en Lumbalpunkschoon to Proov 30 bit 40 ml Nervenwater afnahmen. Dördor schall dat Krankheitsbild verbetert warrn. Bi’n Test wiest sik keen högeren Liquordruck. Ruchweg teihn Minuuten later wiest de Patient en lichteren Gang. Sien Gedächtnisstören warrt dorvun nich bedrapen wesen un de Blaseninkontinenz warrt sik later an’n ehsten verbetern. De Patient warrt mit de Diagnoos vun en Normaldruckhydrozephalus to’n Neurochirurg överwiest, üm en ventrikulo-peritoneal Shuntsystem to implanteeren, dat dat överscherige Nervenwater duersom afleiden deit.
Fallbispeel 2: Bregentumor duum|Geweevbild vun en Bregentumor En Mann, Anfang dörtig, warrt in de Nootopnahm vun en Krankenhuus bröcht. He weer vun Kollegen bewusstlos op’n Bodden funnen worrn mit en Platzwunn an’n Kopp. Wohrschienlich is he henfallen, man keeneen hett sien, woans dat dorto kamen is. De Patient sülvst weet nix mehr dorvun. In sien benüsselten Tostand warrt he toeerst in de Klinik vun en Unfallchirurg versorgt. Dorbi klaagt de Mann doröver, dat sien rechten Arm swack weer, wat vörher noch nich weer. Wenn de Platzwunn an’n Kopp versorgt is, warrt he na en Neurologien bröcht, de en Afsacken bi’n Armhollversöök rechts faststellt. De Neuroloog mutt ünner annern dorvun utgahn, dat de Patient in’n Rahmen vun en generaliseerten epileptischen Anfall stört is, wobi de Parees ok as so nöömte Toddsch Lahmen interpreteert warrn künn. De ansluten CCT-Ünnersöken wiest links en hoochparietale runne Hypodensität. Nadem en neuroloogsch-internistische Afkloren vun de Fattrisikofakters en negativ Resultat bröcht hett un in’t MRT verdächtige Strukturen funnen worrn sünd, warrt to Proov vun de Verdachtsdiagnoos vun en Bregentumor en Bregenbiopsie maakt, dör de de Diagnoos vun en Astrozytom stellt warnn kann.
Fallbispeel 3: Meningitis duum|Hirnhüüt En jungen Mann, Mitt vun de 20er, warrt in de Nootopnahm vun en Krankenhuus bröcht. Sien Vadder vertellt, dat de Söhn an’n Middag klaagt harr, dat em Slecht weer. He klaag jümmer mehr över Koppweh un füng an to freren. As he nich mehr richitg op Ansnacken reageer, hebbt se em in’t Krankenhuss bröcht. De Patient maakt en swoor kranken Indruck, kann nich stahn, un blots ünner Möh op Fragen antern. He bevert bannig. En rektale Temperaturmeten gifft 39,4 °C. De Neuroloog ünnersöcht em nu: He faat em mit beide Hannen an’n Kopp un bewegt em langsom na rechts un links. Al disse Bewegung deit den jungen Mann düütlich weh, de mit antogen Been un licht na achtern bagenen Kopp liggt. Wegen de Befunnen: Fever, Koppweh, Bewusstsiensstören, stieven Nacken un mit de Anamnees, dat de Patient Soldat is, warrt de Verdachtsdiagnoos vun en Meningokokken-Meninigitis stellt un dorophen Hygieneanorden an dat Personal geven. Al wegen den Verdacht op Meningitis warrt foorts mit en intravenöse Antibioos anfungen. Na’t Utsluten vun’n Bregendruck, an’n besten dör Dorstellen vun en fre’e Cisterna ambiens dör en nativ-CCT, to Noot dör Ankieken vun’n Ogenachtergrund, warrt en Lumbalpunkschoon maakt, üm de Diagnoos to sekern un de Therapie to verbetern.
Stopenwies Vörgahn bi’t Stellen vun de Diagnoos De Bispelen verdüütlicht de verschedenen Stopen in de neuroloogschen Wies, an klinsche Fragen rantogahn.
Eerstens: Anamnees, Anteken, technische Befunnen Bi de Anamnees is de Tietdimension (Krankheitsverloop) wichtig: perakut bi en Rammanfall; de Patient stört ut vulle Gesundheit akut bi ischäämsch Bregeninfarkt; Symptomen stellt sik in wenige Minuuten in subakut bi de Meningitis; in wenige Stünnen, billt sik en bannig swoor Krankheitsbild ut. chroonsch bi Normaldruckhydrozephalus; de Anteken entwickelt sik slieken över Maanden un Johren.
Warrt op Grundlaag vun de Anamnees en eerste Hypothees maakt, warrt noch mol enkelte Saken nafraagt oder överleggt, to’n Bispeel: De Mann mit de Platzwunn an’n Kopp is to jung för en ischäämschen Bregeninfarkt. De junge Mann mit Fever mit dat düchtige Koppweh is Soldat – bi ruchweg 20 % vun all Soldaten laat sik Meningokokken nawiesen.
Dorna warrt de Lief na wietere Teken ünnersöcht: De Armhollversöök in’n Fall vun’n Rammanfall Standvermögen, scheev Gesicht, Temperaturfienföhlichkeit Dat vörsichtige Koppdreihn bi Meningitis
Wietere Ünnersöken dör en CCT, Lumbalpunkschoon to’n Ünnersöken vun’t Liquor, Fevermeten, üm na wietere Teken to kieken.
Dör dat systemaatsche Vörgahn warrt de neuroloogsche Ünnersöken lichter.
Tweetens: Interpretatschoon Nu mööt de Anteken, de faststellt worrn sünd na neuroloogsche Fackbegrepen interpreteert warrn: In’t Bispeel 2 hett de Mann en lahmen Arm. Mit de Reflexproov kann faststellt warrn, wat de Lahmen zentral oder peripher is. Sünd de Muskeldehn-Reflexen in’n rechten Arm swäcker, düüt dat op en Schaden in’n Verloop vun de Nerven buten den Rüchmarkskanal (periphere Läsion). Sünd de Reflexen utprägt, snackt dat för en Schaden in’t Rebeet vun’t Rüchmark oder vun’n Bregen (zentrale Läsion).
Bi den jungen Soldat in Bispeel 3 is de krumme Laag de Henwies, de wieterhelpt. Se is tyypsch för en Reizen vun de Bregen- un Rüchmarkshüüt. Dat Tosamenkamen mit Fever düüt dorop hen, dat de Oorsaak in en Infekschoon liggt. Bito hannelt sik dat üm en Soldat, wat dorop henwiest, dat sik dat üm en Meningokokken-Meningtis hannelt.
Drüddens: Syndromal Formuleeren un anatoomsch Diagnoos En isoleert zentral Lahmen vun’n Arm bi den Mann in Fall 2 is eher untyypsch. Wohrschienlich hett de Neuroloog den Mann nich akkerat ünnersöcht un villicht dat diskrete, zentral bedingte Lahmen vun de mimischen Muskulatur rechts un villicht en lichte aphasische Stören översehn. Man, liekers kummt een to’t richtige Weten: De Kombinatschoon vun en eersten Rammanfall mit ruchweg 30 Johren un den CCT-Befund wiest stark op en Astrozytom hen.
De Soldat mit dat Fever ut Fall 3 hett keen Läsion an en sünnere Steed vun’t Nervensystem, man en Stören vun’t hele Organsystem, neemlich de Bregenhüüt. Dorvun kummt ok dat swore Krankheitsbild un de grote Gefohr vun Kumplikatschonen, as generaliseerte Rammanfäll, Koma un Atenlahmen.
Veertens: Patholoogsche un ätioloogsche Diagnoos Bi den jungen Mann in Bispeel 2 stellt de Neuroloog kenn afsluten Diagnoos. De warrt in dissen Fall vun en Patholoog op Grundlaag vun de Bregenbiopsie stellt. De Neuroloog hett hier de Opgaav, den Weg dorhen vörtogeven.
In’n Fall vun de Meningitis (Bispeel 4) warrt dör de Infekschoon un de Afwehrreakschoon vun’n Lief Bakterien-Toxinen freesett, de de Oorsaak för den sworen Krankheitsverloop dorstellt. Ahn Behanneln föhrt dat mit hoge Wohrschienlichkeit to’n Dood.
Tosamenfaten vun de Diagnoos De klinsche Methood in de Neurologie kann man so beschrieven: Dör Befragen vun den Patient oder Anhöörige warrt de Vörgeschicht vun de Krankheit tosamendragen un dör en Ünnersöken vun’n Lief afrunnt. Disse Daten warrt över dat Weten üm de Physiologie un de Anatomie interpreteert un dorut en Hypothees opstellt (Anatoomsch Diagnoos). Dorophen warrt technische Ünnersöken insett, üm to sehn, wat Hypothees richtig oder verkehrt is. Dat förht to en afsluten patholoogschen oder ätioloogschen Diagnoos, de tomeist en nipp un nau defineerten Naam hett. Op Grundlaag vun Insichten ut klinsche Studien warrt den en Therapie afsteken.
In öllere Lehrböker vun de Neurologie steiht to dit Hööftprinzip vun de Neurologie mitünner en eenfacken Marksatz as to’n Bispeel „dat Prinzip vun de söss W“ na Mumenthaler: Woans keem dat to de Krankheit? (Anamnees) Wat is fasttostellen? (Befund) Woneem sitt de Läsion, de disse Anteken utlösen kann? (toopsche Diagnoos) Worüm is de Patient krank worrn? (ätioloogsche Diagnoos) Wohen föhrt de Krankheitsverloop? (Prognoos) Wodör kann de Krankheit behannelt? (Therapie)
Fehler bi’t Anwennen vun de neuroloogschen Methood För de Neurologie is de Fraag na dat Woneem tyypsch, also de so nöömte toopsche Diagnoos. Ofschoonst dit Prinzip ok bi de Diagnostik in annere Feller en Rull speelt, is dat för de hele Neurologie en Kennteken. De Hööftfehler bi’t Anwennen besteiht tomeist dorin, dat se nich konsequent anwennt warrt. Welke Dokters versöökt mitünner, wenn se nich wieterkamt oder nich seker sünd, technische Verfohren antowennen, üm dormit ne’e Informatschonen för de Diagnoos to winnen. Man, dat köst unnödig Geld un Tiet un föhrt faken in de verkehrte Richt. In eenige Fäll kann een blots över de Anamnees de nödigen Informatschonen för de richtige Diagnoos tosamenbringen. En mööglichen Fehler is dorüm, de eerste Befragen na dat Entwickeln vun de Anteken nich ordig to maken.
Techniken to’n Ünnersöken in de Neurologie En vigeliensche Diagnoostechnik is bannig wichtig in de Neurologie. Bi de so nöömten neuroloogsch-toopschen Diagnostik gellt as ideal, wenn blots op Grundlaag vun de Anamnees un sien physische Ünnersöken ahn Anwennen vun technische Helpmiddels de naue Oort vun den Schaden in’t Nervensystem angeven warrn kann. Dat Befragen mutt dorüm so nau as mööglich maakt warrn, man ok go’e Insichten in’t klinsche Ünnersöken vun Patienten un bannig goot theoreetsch Weten över de Krankheiten un den Opbo un de Funkschoon vun’t Nervensystem sünd dorto nödig. Op disse Oort un Wies künnt mehr as 90 % vun all wichtigen Diagnosen in de Neurologie stellt warrn.