De Hümmling (vun Homelinghen/hömil = lütten Steen), uk Sögeler Geest nannt, is een to 73 m hoge Grundmoränenlandschap (Geest) in’t Emsland in’n Westen vun Neddersassen un vun’t Noorddüütsch Deepland.
Geografische Lage De Hümmling ligg in’n Noorden vun’t Emsland knapp 10 km vun de Eems weg. He is 28 km vun Noorden to’n Süüden un 14 km vun’n Oosten to’n Westen groot. Dat Süüdend ligg bi Stavern. De höögste Stee is den Windbarg nah bi Weerpel tüsken Sögel un Borger. De gröttsen fleten Water mit ehrn Born in’n Hümmling sünt de Ohe un de Noordradde.
Den Hümmling is vundaag politisch in de dree Samtgemeenten Sögel, Noordhümmling un een Deel vun de Samtgemeen Weertle updeelt, de Dörper Neeborger un Wippingen vun de Samtgemeen Dörpen, Löhn vun de Samtgemeen Hässelke un Deelen vun Löningen un Aithe hört uk dorto.
Geologie und Landschap De Hümmling is en Geestlandschap un hett meist sandigen un dröögen Grund. Dor sünt Wald, Heidlandschapen, landweertschapliche Flachen un Dosen (lütte moorige Flachen) to finnen. Entstahn is de Hümmling dör Gletscher in de vörletzte Iestiet, de Saaleiestiet in’t Pleistozän.
Geschichte De ersten Lüüd sünt al in de Jungsteentiet in’n Hümmling bleven un hefft dor siet disse Tiet leevt. Se hebbt veele Hünebedden baut, de noch vundaag as Sehenswürdigkeiten bekannt sünt. Uk dat Jagdschlott Clemenswerth bi Sögel is besünners antokieken un was baut in in’n Barock.
Unner’t NS-Regime warrt 1933 dat Konzentratschoonslager Esterwegen in’n Noorden vun’n Hümmling upbaut. Dormaols har et in Börgermoor(vondaoge Ortsdeil von Surwold) uck en Konzentratschoonslager geven. Dor was dat Leid "Die Moorsoldaten" schrievt worn. www.gedenkstaette-esterwegen.de/.
Hoge Stee To de Högel in’n Hümmling un siene nah Ümgebung hört (Hööchte in Meters över de See):
Windbarg (73 m) – ööstlich vun Weerpel Lüütke Sand (72 m) – noordööstlich vun Weerpel Sunderbarg (66 m) – süüdlich vun Borger Krüüsbarg (51 m) – nöördlich vun Stavern Windelbarg (49 m) – noordwestlich vun Borger Hohenklinken (43 m) – westlich vun Weerpel Buschhööchte (42 m; oder Helkensbarg) – nöördlich vun Loorpe Härrnstäer Sand (42 m) – tüsken Loorpe un Spahn-Härrnstäe Wohldhööchte (41 m) – westlich vun Sögel Galenbarg (40 m) – in Stavern Hambarg (ca. 40 m) – tüsken Loahn un Sögel Kavenbarg (ca. 40 m) – süüdwestlich vun Loorpe Grooten Westerbarg (39 m) – west-noordwestlich vun Sögel Groote Düne (34 m) – tüsken Loahn un Sögel Wattbarg (34 m) – Up’n Wolde in’n Oortsdeel Borgerwald Schlopenbarg (ca. 30 m) – noord-noordwestlich vun Borger Groote Düne (30 m) – tüsken Meppen un Stavern
Fleten Water To de fleten Water, de ehr Born in’n Hümmling of nah bi hebbt, hört:
Loorper Beeke, kummt vun’n Hümmling, fleet vun Süüdoosten in de Ohe. Marka, kummt vun’n Hümmling, in’n Oosten vun Bockholte, rechten Bornbeek vun de Sater Eems, de in de Leda mündt Mittelradde, hett ehr Born an’n Oostrand vun’n Hümmling, in de Bockholter Dose, nöördlichen Nebenstroom vun de Hase Nordradde, hett ehr Born in de Midde vun’n Hümmling, noordööstlichen Nebenstroom vun de Eems Ohe, hett ehr Born in’n Middeldeel vun’n Hümmling, geiht na Noorden, linken Bornbeek vun de Sater Eems Sater Eems, kummt dör dat Tosamenfleten vun Marka un Ohe in’n Noorden vun Aithe-Neescharrel Süüdradde, hett ehr Born in Oosten vun’n Hümmling, nöördlichen Nebenstroom vun de Hase
Dörper To de Öört in und nah bi den Hümmling hört: Borger Breddenbarg Esterwegen Loorpe Neeborger Rastdörp Sögel Spahn-Härrnstäe Stavern Up’n Wolde Werpel Weerlte, Kernoort in’n Hümmling vun de Dörper Bockholte, Ostenwolde Wieste un Wehm
Kiek ok bi Hümmlinger Platt Borns
Kategorie:Geografie Kategorie:Landkreis Emsland