miniatur|Miles Davis in Nizza 1989 Miles Dewey Davis III. (* 26. Mai 1926 in Alton, Illinois; † 28. September 1991 in Santa Monica, Kalifornien) weer en US-amerikaansch Jazz-Trompeter, -Flögelhornist, Komponist un Bandleader.
Davis gellt as en vun de bedüüdenst Persönlichkeiten in de Jazz-Historie. He weer bekannt för sien Improvisatschonen mit wenig un lang anhollend Tönen. So schoof he en grooten Kontrast to de Musikers vun sien Tiet, besönners in’ Bebop. All in all hett Davis konzeptschonell immer weer nee Grundsteen leggt, indem he nie konservativ up en Jazzstill bleev, sonnern immer mit de Tiet gung un mit jung Musikers experimenteeren dee. Talllos Jazzgrötten hebbt hör Dörbröök de Tosommenarbeit mit Davis to verdanken.
Leven Jöögd (1926–1944) Miles Davis stamm ut en vermögend Öllernhuus. Sien Verdeenst as Teendokter weer temelk good. Dorto harr de Familie ok en Farm, wo Miles Davis ok rieden lernt hett.
All in dat Johr 1927 truck he mit sien Öllern nah East St. Louis in en Veertel ahn Rassentrennen üm, wo he sien gesamte Kindheit verbroch. Mit neegen Johr kreeg he vun en Früend vun sien Vader en eerst Trompete schunken, aber eerst as he mit dartein en nee Instrument un Ünnerricht kreeg, hett he wirklich Fortschritte makt.
In sien High-School-Tiet hett sück Davis mit Clark Terry anfrüend. Dat „coole“ Uptreden un de Trompetenstil vun den söss Johr ölleren Mann harrn grooten Infloot up Miles Davis. Mit 16 Johren is he in de Musikergewerkschaft intreden un mit 17 Johren speel he een Johr lang bi Eddie Randles Blue Devils. In disse Tiet kreeg he dat Angebot, mit de Tiny-Bradshaw-Band up Tour to gahn, aber sien Moder bestunn dorup, dat he de High School to’n Enn’ broch.
1944 kreeg sien Fruendin Irene Birth en Dochter namens Cheryl. Wiels Irene aber ok noch anner Leevschaften harr, wuss Mildes Davis nich seker, of Cheryl sien Kind weer.He hett aber de finanzielle Verantwortung för dat Kind övernommen.
Bebop un Cool Jazz (1944–1955) Noch 1944Miles Davis, Die Autobiographie, Hoffmann und Campe (1989), S.61 truck Davis nah New York City ünner den Vörwand, de Juilliard School of Music to besöken. Tatsächlich aber hett he sück sofor up de Söök nah Dizzy Gillespie un Charlie Parker begeven. All nah wenig Semester hett he sien Studium afbraken, wiel de Utbildung dor to inschränkt, klassisch un för Davis' Smack to „witt“ weer. Dorto Miles Davis sülvst in sien Autobiographie: Ich erinnere mich noch an einen Kurs in Musikgeschichte. Die Lehrerin war eine Weiße. Sie stand vor der Klasse und erklärte, dass die Schwarzen den Blues spielen, weil sie arm sind und Baumwolle pflücken müssen. Deshalb seien sie traurig und daher käme der Blues, von ihrer Traurigkeit. Meine Hand schoss hoch wie der Blitz, ich stand auf und sagte: "Ich komme aus East St. Louis und habe einen reichen Vater, er ist Zahnarzt. Ich spiel aber auch den Blues. Mein Vater hat in seinem ganzen Leben keine Baumwolle gepflückt und ich bin heute früh kein bisschen traurig aufgewacht und hab dann einen Blues gespielt. Da steckt schon ein bisschen mehr dahinter." Die Tante wurde richtig grün im Gesicht und sagte kein Wort mehr. Mann, was die uns erzählt hat, kam aus einem Buch, das muss einer geschrieben haben, der keine Ahnung von dem hatte, worüber er sich ausließ. Miles Davis: Die Autobiographie. Heyne Verlag (2000) To glieker Tiet aber smeet Davis Parker un Lester Young vör, sück to wenig mit europäisch Musik utnannertosetten. Davis gung fakener in de apenliche Bibliothek, um sück de Partituren vun Igor Strawinsky, Alban Berg, Sergei Sergejewitsch Prokofjew un annern uttolehnen. miniatur|200px|links|Charlie Parker, Tommy Potter, Miles Davis, Duke Jordan, Max Roach, ca. August 1947. Fotografie vun William P. Gottlieb.
Mittlerwiel weer he Liddmaat in Charlie Parkers Quintett. 1945 hett he sien eerste Plattenupnahmen tosammen mit Charlie Parker makt. Davis’ Trompetenstil weer woll all utpräägt, aber he harr noch kien Sülvstvertrauen un ok noch nich de technisch Virtuosität vun sien Vörbiller. Sien Vader harr Verständnis för sien Söhn. So hett he seggt (ebenfalls in Miles' Autobiographie to lesen): "Miles, hörst Du den Vogel da draußen? Das ist 'ne Spottdrossel. Sie hat keine eigene Stimme, sie macht nur die Stimmen der anderen nach und das willst du nicht. Wenn du dein eigener Herr sein willst, musst du deine eigene Stimme finden. Darum geht's. Sei also nur du selbst." miniatur|Coleman Hawkins und Miles Davis, ca. September 1947.Fotografie von William P. Gottlieb.
1946 gung Davis för eenig Tiet mit Charlie Parker un Dizzy Gillespie nah Los Angeles, um den Bebop aok an de Westküst bekannt zo maken. In dat sülvig Johr nroch Irene hör tweet Kind Gregory to Welt. As Charlie Parkers Heroinafhängigkeit immer mehr to’n Problem wurr, gung Miles Davis an sück up sien Solokarriere to konzentrieren un arbeit mit Gerry Mulligan, Gil Evans un anner up de Gründung vun en Nonett henn. Dat weer to glieker Tiet de Anfang vun en 20johrigen Tosommenarbeit mit Gil Evans. Um den gewünschten Sound hentokriegen, wurrn för den Jazz so ungewöhnlich Instrumente as de Tuba un dat Hoorn insett. In’ September 1948 is disse Grupp denn to’n eersten Mal uptreden. All een Johr later hett sück dat Nonett weer uplööst, harr aber vörher twalf Upnahmen för Capitol Records makt, de as 78er-Schallplatten nich allto spoodriek verköfft wurrn. De Upnahmen wurrn eerst 1957 richtig berühmt, as se gesammelt ünner den Titel Birth Of The Cool verapenlicht wurrn. Hör Infloot weer all vörher in de Jazzszene to spören, wiel se to de Utbildung vun den „Cool Jazz“ bedragt harrn, de vun Chet Baker, Stan Getz un Shorty Rogers upnommen un bald bald tonangevend wurr. miniatur|links|200px|Miles Davis an’t Piano mit Howard McGhee un Brick Fleagle, ca. September 1947. Fotografie vun William P. Gottlieb.
1949 speel Miles in de Band vun den Pianisten Tadd Dameron un is mit hüm up dat Pariser Festival International 1949 de Jazz uptreden. As he 1950 ut Paris torüchkehm, wo he sück unglücklich in Juliette Gréco verkeeken harr, un sück denn in de USA wedder den Rassismusproblemen utsett seech, wieldes he in Paris as en Star behannelt wurrn weer, wurr Davis immer mehr drogenafhängig. He deel disse Afhängigkeit mit völ vun sien Kollegen, so to’n Bispeel Chet Baker, Billie Holiday, Sonny Rollins, Stan Getz. För de nächsten Johren speel Davis woll völ Sessions, aber meest immer uninspireert. Upgrund vun sien Sucht un den dormit verbunnen Imageschaden kunn he blots för lütt Labels as Prestige oder Blue Note Upnahmen maken; in’ Januar 1951 funn sien eerste Prestige-Session statt (Miles Davis and Horns). He schaff dat ok nich, en fasten Grupp tosommentohollen. Um sück vun de Drogen free to maken, truck he 1954 nah East St. Louis un wurr dor mit Ünnerstütten dör sien Vader sien Afhängigkeit los. Um nich ständig in Kontakt mit de New Yorker Drogenszene to kommen, gung he vöreerst nah Detroit.
In’ März 1954 keem he deen weer nah New York torüch. Dor hett he denn för sück den Harmon-Dämper ut Metall opdeckt, de he ahn Steel spelen dee. Disse Dämper weer denn prägend för den Sound vun völ vun sien Stücken und he sull hüm tietlevens verwennen.
In de Loop vun dat nächst Johr hett he mehrere wichtige Upnahmen för dat Prestige-Label (Walkin') makt. Weil de Tontechnik wieter entwickelt wurrn weer un man jetzt Langspeelplatten upnehmen kunn, weer dat ok mögelk Jazzstücken uptonehmen, de länger as 3 Minüt düern deen. Davis harr nu de Mögelkeit, sien Können bi länger Soli üner Bewies to stellen, so to’n Bispeel bi dat över 13 Minüt lang Walkin’, dat för de Jazzmusiker vun de Tiet to en wegwiesend Stück wurr, vun de Kritikers aber noch nicht so richtig anerkannt wurr. Sien groot Comeback harr Miles Davis in’ Juli 1955, as he unangekündigt bi dat Newport Jazz Festival för dree Stücken up de Bühne keem un to Monks ’Round Midnight en legendär Solo speel. Disse Upträe führ dorto, dat George Avakian hüm bi Columbia ünner Verdrag nehm, ofschons he to glieker Tiet noch en Verdrag bi Prestige to erfüllen harr. De Erlaubnis dorför kreeg he bi Prestige, indem he de övertüügt hett, dat Prestige bi de noch utstahnd Upnahmen vun de Warf vun de wesentlich grötere Plattenfirma Columbia profiteeren deen. Dat eerste Quintett un Sextett (1955–1958) thumb|Davis Midden vun de 1950er Johren 1955 grünn Davis dann sien Miles Davis Quintett. De Band bestunn ut John Coltrane (Tenorsaxophon), Red Garland (Klaveer), Paul Chambers (Bass) un Philly Joe Jones (Slagtüüch). Dat Quintett wurr gau berühmt. Um den Verdrag bi Prestige to erfüllen, nehm de Band an blots twee Daag insgesamt veer Alben up (Workin’, Cookin’, Steamin’ und Relaxin’). Dat die Qualität vun de Alben ünner disse Fließbandarbeit praktisch nicht lieden de, wiest, wu good dat Quintett damals funktioneeren de. För Columbia hebbt to meest glieker Tiet dat Album ’Round About Midnight upnommen. To disse Tiet wurr Miles Davis to en echten Star in de Jazzszene. Sien distanzeert un coole Haltung – he dreih dat Publikum bi Uptreden faken de Rüüch to un hett bi Soli vun sien Kollegen de Bühne verlaten – weer de Inbegriff dessen, wat to de Tiet hip un cool weer. Sien sülvstbewusst Uptreden in de Apenlichkeit weer damals Vörbild för völ swaart Lüüd. 1957 nehm Davis gemeensam mit den Arrangeur Gil Evans, mit de he all up Birth Of The Cool tosammenarbeit harr, dat Album Miles Ahead up, dat upwännig orchestreert weer un hüm wenig improvisatorischen Speelruum leet. Liekers weer he bannif tofree mit sien Arbeit. Utnahmswies speel he meest all Upnahmen mit dat Flögelhoorn in. Dat Album hett sück good verköfft. Upgrund vun hör Drogenexzesse hett Davis Coltrane un Jones dör Sonny Rollins un Arthur Taylor ersett. He weer aber mit den Sound vun dat nee Quintett nich hunnertprozentig tofree un engageer Cannonball Adderley. Mittlerwiel harrn Rollins un Red Garland dat Quintett verlaten. Nee Pianist wurr Tommy Flanagan. As John Coltrane sien Drogensucht överwunnen harr, wull Davis hüm torüchhalen. Vörher gung he aber nah Paris, um dot mit Kenny Clarkes Quartett to spelen. As he Louis Malle vörstellt wurr, leet he sück överreden, de Musik för den Film Fahrtstuhl zum Schafott to schrieven un uptonehmen. In man blots een Nacht entstunnen de Upnahmen, de Davis mit en ganz nee Arbeitswies in en Studio vertraut maken. Statt grotoordig to planen, wurr up kört Anwiesungen un Spontaneität sett, en Technik, de he later ok bi Alben as Kind of Blue oder Bitches Brew bruukt hett. Torüch in New York schaff Davis dat, sien Dröömsextett tosommentostellen, indem he Coltrane und Garland torüchhalen dee. Nah eenig Upträe speel de Grupp dat Album Milestones in, dat dör Adderleys Bidrag neben den Bebop ok wat bluesigere Stücken beinhollen dee. Buterdem wurr de nee upkommend modale Jazz wiederentwickelt. Miles Davis speel bi disse Entwicklung weer en wegwiesen Rull. Bi de Upnahmen to dat Album kregen Garland un Davis Moit, wat dorto führen de, dat Davis bi dat Stück Sid’s Ahead sülvst Klaveer spelen dee. Etwa to de Tiet, as Bill Evans Garland sien Stäe innahmen dee, hett Philly Joe Jones endgültig die Band verlaten. Wiel Jones dat Sextett kört vör en Upträe in Boston verlaten dee, muss sien Ersatz Jimmy Cobb ut New York nahreisen un de hett sien Instrument upbaut, as de Band all an’t Spelen weer. He fung sien Engagement bi dat Miles Davis Sextett midden in ’Round Midnight an. Enn‘ Mai bestunn mit de beid nee Lüüd en toverlässig un musikaalsch mehr schliept Version vun dat Sextett, dat in disse Form söben Maand bestahn sull un sück denn för Kind of Blue nochmals in‘t Studio drapen dee. As Bill Evans de Gruppe verleet, wiel hüm dat ständige Touren utlaugen de, wurr Red Garland för en körten Tiet torüchhalt, um hüm denn, as weer mal to laat to en Upträe keem, dör Wynton Kelly to ersetten.
Kind of Blue (1959–1964)