De Human Development Index, kortweg HDI, is en Index dor för, wie dat mit de Minschen in de verscheden Länner up de Welt geiht un steiht. De HDI warrt vun 1990 af an in den Human Development Report vun dat Programm to'n Vörankamen vun de Vereenten Natschonen (UNDP) rutbröcht.
De HDI is to'n groten Deel vun den Ökonomen Mahbub ul Haq ut Pakistan utfunnen wurrn. Dor hett he eng mit den Ökonomen un Dräger vun den Nobelpries Amartya Sen ut Indien un den Weertschopswetenschoppler un Politiker Meghnad Desai ut Grootbritannien bi tosamenarbeit'.
Wat warrt vergleken? Anners as bi de Weltbank ehrn Lännervergliek warrt nich bloß up dat Bruttobinnenlandprodukt (BBP), ümrekent up jeden Inwahner vun dat Land in KKV-$ (Koopkraftverglieken) keken, man dor weert de Levensduer in'n Döörsnitt rinrekent, dorto de Andeel vun de Inwahners, de lesen un schrieven könnt un ok de Andeel vun de Inwahners, de nah School gaht. De Faktor Levensduer in'n Döörsnitt warrt as Henwies nahmen, wie dat mit de Vörsorg üm de Gesundheit steiht, mit noog Eten un Drinken un mit Hygiene. De Faktor Bildung steiht, just so, as dat Inkamen, för dat, wat de Lüde lehrt hefft un wie se mitmaken könnt bi de Politik un bi allens, wat dat Leven in ehrn Land utmaken deit.
Wie de HDI-Weert utrekent warrt As unnersten Grenzweert is 1987 de leegste Weert fastleggt wurrn, de in de ganze Welt to finnen weer. De böverste Grenz is dorgegen bloß man en Weert, de to wünschen weer.
Deelindexunnern Grenzweertbövern GrenzweertAndeel an'n IndexALevensduer in'n Döörsnitt vun de Geboort af an25 Johre85 Johre33 %B1Wieveel vun de Groten könnt lesen un schrieven0 %100 %22 %B2Wieveel gaht alltohopen na School0 %100 %11 %CWürkliche Koopkraft pro Inwahner100 USD40.000 USD33 %
Denn warrt de HDI as döörsnittlichen Weert vun de Deelindizes A, B un C fastleggt. De Grenzwerten sünd so utsöcht, dat de hööchste Weert, de mööglich is 1 is un de leegste 0.
Wat de HDI-Weert bedüden deit De UNDP deelt de Länner na den HDI-Weert in dree Gruppen up:
Länner mit hooch minschlich Vörankamen: HDI ≥ 0,8 (so nömmte „eerste Welt“) Länner mit middelhooch minschlich Vörankamen: HDI < 0,8 und ≥ 0,5 (so nömmte „tweete Welt“) Länner mit minn minschlich Vörankamen: HDI < 0,5 (so nömmte „drüdde Welt“)
Literatur Knut Heyden: Datenbaustein UN-Entwicklungsindex (HDI-GDI), Bruunswiek 2000, ISBN 978-3-14-100634-6 Stephan Klingebiel: Entwicklungsindikatoren in der politischen und wissenschaftlichen Diskussion: Der Human Development Index, der Human Freedom Index und andere neuere Indikatoren-Konzepte (PDF; 2,8 MB). INEF-Report Nr. 22, 1992 Duisborg. Franz Nuscheler: Lern- und Arbeitsbuch Entwicklungspolitik, Bonn 2004, ISBN 3-8012-0350-6
Weblenken
Human Development Index Human Development Trends Elizabeth A. Stanton: The Human Development Index: A History (PDF; 441 kB) Hendrik Wolff, Howard Chong, Maximilian Auffhammer: PDF: Human Development Index: Are Developing Countries
Kategorie:Weertschop