Emil Hecker

Emil Hecker (* 4. Juni 1897 in Hamborg; † 11. Juli 1989 in Bruunsbüddel) weer en plattdütschen Schrieversmann ut Bruunsbüddel an de Elv.

Sien Leven

Emil Hecker ut sien Leven, wat he sülvens vertellt: "Bi de Kinddöp wor ick Emil Wilhelm Julius Johann döfft. Born bün ick den 4.6.1897 in den groten Steenbukaasten Hamborg, Stadtdeel Billwarder-Niendiek. Mien Voter, de in Brunsbüttel boren wär, harr dor en Tügloden. 1903 käm ick in de Vörschol vun 't Johanneum, 1906 in de Sexta vun 't Wilhelmnasium. Mien Öllern wären 1904 weller no Brunsbüttel trocken, 'nem mien Voter den Loden vun sienen Voter övernähm. Je, un ick bleev in de Stadt, schull je wat lehren un up den Dokter studeeren. Moder ehr Öllern nähmen mi bi sick up. Grotvoter wär Scholmeistersöhn ut de Lünebörger Heid, Grotmoder käm vun Lütjenborg. Beid harn se jümehr Modersprook wohrt, de ick dor denn uk as Sprok Nummer süß tolehr. Un wat ick bi de beiden ni lehr, dat bröchen mi de Brunsbütteler Dörpjungs bi, wenn ick as "Hochstudent" in de Ferien "up Besök tohus" wär. Wieldes wär de Krieg kommen un reep mi "to de Fohnen ", as see dat nömen: Verdun, Champagne, Somme, dat Oostland wörrn nu mien Levensrebeet för dat niede, blödige Handwark, meistto dree lange Johr'. Un jüst as de Krieg to End gohn wull, do slog de Dod mi in Flandern bi Zilverberg toschannen: mit een afschoten Been un mehr as en halvhunnert Löcker in 't Fleesch bröchen mi de Belgier in een vun jümehr Lazaretten. 1919 käm ick weller no Dütschland un harr dor mien leeve Not mit, weller eenigermoten loopen to lehren. Vun 1920 bis 1922 heff ick in Hamborg studeert, up den Doktor, as ick dat je schull; over denn güng Voter dat Geld un mi de Mot un de Knöv ut un ick verkrop mi in't ole Heckerhus in Brunsbüttel, hulp Voter in 'n Loden un bi sien Brandkassengeschäft. Ick lehr noch flietig Plattdütsch to bi de Buern, de Fischer, de lütten Lüd', un füng an to schrieven, as Rudolf Kinau mi dat an rod harr: lütte Geschichten un Gedichten in uns' Modersprook." To sien 80. Geburtstag wor Hecker frogt, wie old he wull warn much. Hecker : "Mien' Voter is 95 Johr olt worn, sien Voter 91; sodennig döff ick sachts höpen, wat mien Tiet noch ni afloopen is un ick noch en Stremel Johren för uns' Modersprook warken kann mit schreeven Schrift un mit Geschichten vörlesen, as ick dat Johr för Johr do, hier in mien lütt Dörp an de Elv achter'n Diek un to Norrn güntsiets de Grenz an de See, 'nem ick en tweet Stück Heimot funnen heff. " Dreemol wär Hecker verheirad, Voter vun twee Söhns (Cai und Helmut un Grootvoter vun twee Kindskinner. Tolest leev he gude 20 Johr mit sien Telse in Brunsbüttel un op Alsen in Dänemark. Tolest wulln sien Ohrn nich mehr so richtich, he starv an'n 11. Juli 1989 tofreeden in sien Dichterstuv in Brunsbüttel.

Sien Böker „He stellt uns de Minschen vör, so as se sünd, heel ünnerscheedli von Charakter. Hecker kennt ok dat Düster un dat Sware, aver he breedt dat nich ut, wöhlt dar nich in rüm, as dat hüttodaags in't Hochdütsche begäng is. He kehrt de fründlichen Sieten nah vörn, kickt lever in't Licht as in't Düster. He kann lachen un lett sien Minschen lachen un so dat Leben bestahn. He grippt in dat Leben üm sik her un nimmt sik een Begeeben vör: Un wenn he uns dar von vertellt, is dat en Geschicht warm, vull Leben, en Beleben dat noch so lütt sien mag“ meen Hans Ehrke to Hecker

„En Landsknecht, de mit den Freden nix antofangen wüß? o nee, o nee, disse Mann wuß dat: he harr sien Spraak, un he harr de Kraft, in disse Spraak to singn un to vertelln!“ hett Ivo Braak över em seggt.

Biespill: De Klassenmütz

Wenn't Vörjohr is, denn kriegt de Fruenslüd' dat hild! Denn ward de Mannslüd' mit Feudel un Leuwogen bedrauht un möt sick ut de Kinken bargen, wenn se den Dag eenigermoten got överstohn wöt! Wat dar denn allens ut Schappen un Schuven un ünner'n Oken rut kümmt un nah buten in Sünn un Wind slept ward, dar is dat End vun weg!

»Kiek di de dore Maskerodenkapp mol an!« sä mien lütt Fruensminsch un heel mi sowat as en Mütz ünner de Näs ... en Mütz, grönvergriest mit en Rand, de mol witt we'n wär, smuck vun de Motten belöckert! En Mütz, as de Jungs up de hogen Scholen ehr vör Jahr un Dag mol drogen, en Klassenmütz, de sick Jahr üm Jahr mit dat Versettwarrn, dat Upstiegen in en högere Klass, veränner, vun de swatte Sextanermütz an bit nah de rode Primanermütz hen ... wenn en ni jüst dat Malleur harr, backen to blieven!

»No?« frog de lütt Reinmokerdüvel nochmol un lach mi blied an: »Wo is't: hest du dat hiere Ding mol up dienen Brägenkasten hatt?«

»Jo!« nickköpp ick rein as in'n Droom un strok liesen över de ole, verklörte un tweifreten Mütz hen. »De heff ick mol drogen ... vör lange, lange Johren in de Obertertia! Un se röppt en Stück Beleven wok ... Kumm, sett di man en Stot up de stülpte Pekeltünn dol un hör to!«

Se dä dat ... gern, as't schien ... harr amend al en beten Utrauhn nödig noh all dat Marachen, un de Nieschier kettel ehr sachts uck. Un ich huck mi blangen bie ehr un leet de oIe Tiet lebennig warrn ...

»1912 is dat we'n ... ick güng in Hamborg up de hoge Schol, wohn bi Moder ehr Öllern un wär sodennig en Hochstudent, as mien Mackers in't Dörp mi minnachten nömen, wenn ick in de Ferien tohus wär. Un jümmer to Ostern harr ick dat grote Ansehn, wenn ick mit mien niede, bunte Mütz lank de Stroten spozeer; dat müß ick, dor heelen mien Öllern scharp up: de Lüd' schullen je forts Bescheed weten, wat dat weller mol lückt harr up de Trepp noh boven.

Un de erste, de allererste, de dat gern weten wull un schull, dat wär mien Moder. Jungs sitt je ni jümmer bovenan in de Klass, un en Moderhart is jümmer licht in Sorgen. So käm se mi dütmol uck weller up halven Weg twüschen Dörp un Bohnhoff in de Möt un wull de niede Mütz up den Kopp vun ehren Jung as erste sehn! Over Jungs in de doren Johren sünd snoksche Dütter, uck wenn se siek as »riep för de Ünnersekunda« utwiest hefft. Un so harr ick denn uck den putzwunnerlichen Infall hatt, de niede, blaue Klassenmütz in de Reis'tasch to verstauen un de oIe, gröne Tertianerrmütz up'n Kopp to beholen; ni wegen Regen oder Sünn, nee, eenfach so ut Övermot un Dalvernis !

»Kumfermand hett keen' Verstand, hett nicks in de Kiep as Kreihenschiet!«

Dat dore Wort kann sachts för all de Herren Jungs in dat dore Öller gellen … uck för mi! Ick sähg mien Moder neeger komen. Molmit legg se de Hand över de Oogen un deck de Sünn af; wull, as't schien, beter sehn! Ick wünk ehr lustig to. Denn over bleev se stohn un stütt sick mit de Hand gegen eenen vun de oIen Schoßeeböm. Ick güng wat gauer … kreg dat Lopen ... Freud dreev mi un en beten Angst, vun de ick ni afwüß, 'nem se herkäm. »Mudder!« reep ick.»Mudder!« »Jung!« sä se liesen un lach blied ünnerTranen. Un se wies noh mienen Kopp; »Hest du…büst du …?«

Do föhl ick bots, wat ick ehr mit mienen oIen dütterigen Infall för'n Schreck injogt harr, un ick harr mi sülms verprügeln kunnt! Gau smet ick de oIe Mütz in't Gras, hol de niede ut de Reis'tasch un sett ehr up .... schomrot över't heele Gesicht!

»Chott, Jung, wat heff ick mi verjogt! Man nu is de Freud dubbelt grot! En niede Mütz … smuck! Over de oIe, de gröne, de schall uck mit: se schall uns wohrschuen, wat wi mit uns Dalverie annerseenen ni weh dot!« Un se güng stolt mit mi to Dörpen an!

Süh man: dat kann de dore Mütz uns vertellen!«

ut: An de Klöndör

Sien Musiken

Leeven is starker as Dood. Kantate, Vertonung: Hans Friedrich Micheelsen. Kassel: Bärenreiter :1949. Drei Lieder. Nach Gedichten von Emil Hecker. Für EINE Singstimme u. Klavier ; op. 47. - 1949 - Hellmut Wormsbächer Plattdütsch wüllt wi bliven (Frauenchor). Melodie u. Satz: Hellmut Wormsbächer. Text: Emil Hecker 1983 - As en Krink, so loopt de Tiden. Hellmut Wormsbächer. (Worte: Emil Hecker) 1983

Hörspeele

To Nijoor.Chorkantate. Musik: Otto Tenne. Hamburg, Singschar Liederfreunde 1933. 16 S. UA 01.01.1936 Reichssender Hamburg. Peer Ruug. NORAG 12.08.1932. Dusenddübelswarft. RS Hbg. 16.02.1934. Die letzte Fehde. RS Hbg. 12.04.1934 (SF). Up de Slüs. RS Hbg. 3.05.1934 (SF). Wi buut en hogen Diek üm't Land! RS Hbg. 31.05.1934. Ein dithmarscher Hof RS Hbg. 18.06.1934. Graf Rudolf up de Bökelnborg. RS Hbg. 11.11.1934 (SF). Vullmacht Eggert Lau. RS Hbg. 17.11.1934. Ick bün al hier! RS Hbg. 22.02.19 35 So singt un klingt de Dag in't Dörp. RS Hbg. 06.03.1935. Mien Corden. RS Hbg. 20.08.1935. Suhl Hinners. RS Hbg. 27.12.1936. Up Hinksand. RS Hbg. 10.08.1937. Vadder Dood. RS Hbg. 21.11.1937. Ick weet ni, wat mit Lene is. RS Hbg. 17.04.1939. Bie uns tohus. NWDR 07.12.1947. De Smitt un de Dood. RB 07.02.1955. Waterstraat. NDR 20.06.1975.

Speelstücke

De Smitt un de Dood: Een eernsthaftig Speel in een Uptoog. - Verden/Aller, Mahnke, 1938. - Hecker, Emil ; Asbeck, Wilhelm Ernst En Nacht vull Opregen: En lustig Speel in 3 Optög / von Wilhelm Ernst Asbeck und Emil Hecker. - Hamburg : Hermes, .Niederdeutsche Bücherei Kuddelmuddel: En lütt Singspeel / von Emil Hecker. Musik von Otto Tenne. Verden/Aller Mahnke, . De Discher un sien Fleit En lustig Speel / von Wilhelm Ernst Asbeck und Emil Hecker. - Verden Mahnke, 1938. Wipp un Wupp, de beiden Snider En lustig Spökelspeel in 4 Törns. -:Hamburg : Quickborn-Verl., 1939. Hallo üm de Koh: En lustig Speel in 3 Törns / vun Fritz Wichmann. Plattdüütsch vun Emil Hecker. - Hamburg : Hermes, . Klaas hett Glück Een lustig Spill för junge Lüüd. - Verden/Aller: Mahnke, . Hans waart König Speel för Kinner no en Märken ut Holsteen. - Als unverkäufl. Bühnenms. gedr - Verden/Aller : Mahnke, 1949.

Böker

Vun Dörp un Diek. Riemels un Vertellen. 1929 Berlin, Itzehoe: Gottfried Martin Vun't bunte Leben : Gedichen und Geschichen. - Berlin, Itzehoe : Martin, . Störm over't Watt 1939 / Quickborn Verlag Wipp un Wupp, de beiden Snider 1939 / Quickborn Verlag Hans warrt König 1948 / Verlag Mahnke Ooltmoder von Husum 1949 / Hain-Verlag Klaas hett Glück 1950 / Verlag Mahnke Markst Müs…? 1951 / Quickborn Verlag Diekerjungs 1952 / Baken Verlag Hamburg Hatt geiht de Stroom 1957 / Flensburg Verl. Emil Schmidt Söhne In’n Glücksputt langt 1957 / Quickborn Verlag Vun Lüd' as du un ick 1958 / Quickborn Verlag Hatt geiht de Stroom : Geschichten von der Niederelbe. - Flensburg : Schmidt, .(Flensburger Ganzschriften) Wiehnachtsbööm 1962 / Verlag Mahnke Dat Dingerdonner Christnachtsspill 1962 / Verlag Mahnke Wunnerli Volk – de Minschen 1964 / Quickborn Verlag Vun Dörp un Diek 1967 / Quickborn Verlag An de Klöndör 1972 / Quickborn Verlag Mit Öltüg un Südwester 1974 / Quickborn Verlag Hest dat al hört…? De Wett. 1975 / Verlag Mahnke De Waggboom 1977 / Husum-Druck- und Verl.-Ges u. Verl.Ges. Uns' Lüd' vun de Küst 1978 / Quickborn Verlag Spossige Geschichten 1980 / Quickborn Verlag Dor steiht en Stern an'n Heven 1982 / Husum-Druck-U:Verl.-GeS Moin, Moin! 1983 / Eigenverlag Segebrecht Marne Hart wes man tofreden 1997 / Quickborn Verlag

Emil Hecker sien Gedichten

Lengen

As ick lütt weer, süng ick Leeder: wenn ick grot bün; Leeder vull vun Lengenl

Nu ick grot bün, sing ick Leeder : as ick lütt weer; Leeder vull vun Lengen!

Un dar twüschen liggt de Weg nu, den ick wanner, Weg vull luder Lengen.

As ick lütt weer, nu ick grat bün: luder Leeder ! Hart, wes man tofreeden !

Lengen = Sehnsucht ut: Hart, wes man tofreeden

Mien ol lütt Dörp

Wo smuck liggst du dor in de Sünn, mien ol lütt Dörp an'n Diek, sack in de Welt uck veel noh ün'n, du bleevst di jümmer liek.

Mank bunte Hüs' un Koten steiht dien Karktorn hoch un free, dat helle Klockenklingen weiht wiet över Land un See.

Wenn't mi uck mol noh buten dreev, lang he el de Frömd mi nie, mien Lengen all un all mien Leev, mien ol lütt Dörp, hör di.

Nu stoh ick hier in't stille Feld un kiek di jümmer an, keen Städ' is in de wiede Welt, de ick so leev hebbn kann.

Du büst allns, wat ick denk un do, du mokst mi froh un riek,