Epilepsie (vun’t ooltgreeksch ἐπίληψις (hüüt ἐπιληψία): „de Anfall, Övergreep“; över latiensch epilepsia na ἐπίληπτος), mitünner ok as Fallsucht betekent, is en Krankheitsbild mit tomindst een Rammanfall, de spontan optreden deit ahn dat en Oorsaak vörrutgahn is, as to’n Bispeel en akute Sweer, Vergiften oder’n Stroomslag. So en epileptischen Rammanfall is de Naklapp vun paroxysmalen tietglieke Entladen vun Neuronenkoppels in’n Bregen, de op’n Slag to unkontrolleerte stereotyypsch Verhollensstörn föhrt oder to’n unwohl Föhlen.
För de Diagnoos warrt de Krankenhistorie utforscht un en Bregenstroomkurv (EEG) afleidt. To de Routinediagnostik tellt ok bildgeven Ünnersöken, sünnere Verfohren warrt blots bi enkelte Fragen anwennt. Behannelt warrt de Epilepsie toeerst mit rammünnerdrücken Heelmiddels (Antikonvulsiva). In Fäll, bi de dat nich ansleiht, warrt nafolgen annere Methoden anwennt bit hen na de Epilepsiechirurgie. För den Bedrapenen hett de Krankheit verschedene Utwirken op dat Leven in’n Alldag, worop bi de Therapie acht warrn mutt. Epilepsie dröpt nicht blots Minschen, se kann in glieke Oort ok Huusdeeren befallen.
Anfallsformen Dat gifft ünnerscheedliche Verloopswiesen vun epileptische Anfäll. Se warrt na de Definitschoon vun de Internatschonalen Liga gegen Epilepsie (ILAE) op nafolgen Oort indeelt:
Generaliseert Rammanfall De Anfall warrt as generaliseert betekent, wenn de Verloop un de Symptomen kenn Henwies dorop geevt, dat de op en anatomisch ingrenzt Rebeet torüchgeiht, un keen Anteken för’n öörtlichen heerdförmigen Anfang to kennen is. Generaliseerte Anfäll warrt wieter in dree Ünnertypen indeelt: konvulsive Anfäll, wat de tyypsche „grote“ Anfall is mit Bewusstlosigkeit, Störten, Rammen un ansluten rhythmisch Tucken vun beide Arms un Been (toonsch-kloonsch Anfall; fröher ok franzöösch Grand-mal nöömt). Dorto tellt aver ok de Verlust vun Spannung in de Muskulatur (atoonsch Anfall) oder rammordig anstegen Spannung in de Muskulatur (toonsch Anfall). Dorbi kummt dat faken vör, dat sik de Patient gresig in de Tung bitt. nich konvulsive generaliseerte Anfäll. Dat sünd Absence-Anfäll mit korte Utsetter vun’t Bewusstwe’en, man ahn Störten (fröher ok franzöösch Petit-mal nöömt). myokloonsch Anfäll, bi de unregelmatig oder enkelte Tucken vun enkelte Muskelkoppels vörkamt.
Partiell (fokal) Rammanfall Annere Utdrück för’n partiellen Anfall sünd fokal Anfall oder Heerdanfall. Disse Form is dorför kenntekent, dat dat Teken dorför gifft, dat de Anfang vun den Anfallsvörgang in en ümschreven Rebeet vun’n Bregen liggt. Dorbi is dat egal, wat dat to en sekundär Utbreden op den Rest vun de Bregenrinn kummt oder nich (sekundär Generaliseeren). Sünners en Anfallanfang mit en Aura seggt veel doröver ut, in welk Rebeet vun’n Bregen de Anfall sien Oorsprung hett, vun wegen dat se dat Resultat vun en ümschreven Aktiveeren vun Nervenzellverbännen is.
Wenn de Patient bi’n Anfall waak is un op sien Ümgeven reageert, as dat boden is, warrt dorto eenfach partiell seggt. Is dat bewusste Wohrnehmen inschränkt un dat gifft wiel oder na den Anfall en verwirrten Tostand oder Lücken in’t Gedächtnis, snackt een vun kumplex partiell. Bi eenige Anfäll is de Ünnerscheed twüschen eenfach un kumplex partiell nich to tehn. Man seggt dorto partiell Anfall ahn kennten Tyyp. Wenn sik de Anfallvörgang na en heerdförmigen Anfang to en generaliseerten Anfall utwiet, warrt dat as kumplex partiellen Anfall mit sekundäre Generaliseeren betekent.
Aura De Begreep Aura bi de Krankheit kummt ut dat Greeksche un bedüüt dat „Wohrnehmen vun en Lufttog“. Man künn dat ok mit en „unbestimm Vörgeföhl“ ümschrieven. Wenn de Aura isoleert blifft, kann se dat eenzige – subjektive – Symptom vun en eenfach partiellen Anfall dorstellen. Se is dat Resultat vun en epileptisch Aktiveeren vun de Nervenzellen in en ümschreven Bregenrebeet. Vun wegen de funkschonal Toorden vun de Symptomen to de entspreken Rebeden vun de Bregenrinn kummt jem en grote Bedüden to in de Lokatschoonsdisgnostik vun epileptische Heerden. Breedt sik de epileptische Aktivität ut, kann en sekundär generaliseerten Anfall nafolgen.
Bispelen för Auren sünd de so nöömte „viszerale Aura“, en Opstiegen vun unbestimmt unschöne Geföhlen ut dat Magenrebeet, as fakenste Aura bi Dünnlappenepilepsie, „Taubheitsgeföhlen, Kribbeln oder Nadelsteken“ as Aura bi Scheedlappenepilepsie oder „visuelle Halluzinatschoon“ bi Achterkopplappenepilepsie. Annere Bispelen för en Aura künnt Kunzentratschoonsproblemen, Vergeterschkeit oder dat störte Wohrnehmen vun de Ümgegend wesen.
Multiple Anfallsorden Wenn bi en Patient beids, generaliseerte as ok partielle Anfäll, vörkamt, denn mutt jede Anfallstyyp beschreven warrn.
Unklassifizeerte Anfäll Disse Kategorie schall blots bruukt warrn, wenn nich noog Informatschonen över den Anfallsvörgang vörleegt, üm em in de een oder de annere Kategorie intoorden.
Indelen vun Epilepsien För de Formen vun de Epilepsien gifft dat en Klassifikatschoon vun de Internatschonalen Liga gegen Epilepsie (ILAE).
Lokalisatschoonsbetogen Epilepsien un Syndromen Bi disse Form vun Epilepsien, de ok fokal, lokal, partiell oder heerdförmig nöömt warrt, beschränkt sik de anfaalordige Entladen tomindst to Anfang vun en Anfall op en begrenzten Deel vun de Bregenrinn. De Anfall geiht also vun en Fokus oder Heerd ut. Man, in’n Verloop vun den Anfall kann sik de Heerd op de vullstännige Bregenrinn utwieten, wat denn en sekundär generaliseerten Anfall dorstellt.
Gootordige Epilepsie in’t Kinneröller mit zentro-temporale Spikes Disse Anfallsoort hett ok de Beteken Rolando-Epilepsie oder Rolandi-Epilepsie. Se is dör slaapbunnen Anfäll mit toonsch Rammen vun de Gesichtsmuskulatur, stegen Severflaat un dat Unvermögen to snacken verbunnen. De Spraakstören kann ok na’t Afklingen vun’t Rammen noch en poor Minuuten anduern, wat as en wegwiesen Symptom to sehn is. De Anfang liggt twüschen dat tweete un dat twölfte Levensjohr, ehrn Hööchdpunkt hett de Krankheit twüschen dat föffte un negente Levensjohr. In’t EEG sünd tyypsche Ännern to sehn, de so nöömten zentro-temporalen Sharp waves. Dat gootordige an disse Eplepsien is, dat se sik mit Afsluss vun de Pubertät meist jümmer torüchbillt un utheelt. Mit ruchweg 10 bit 15 % vun all Epilepsien in’t Kinneröller sünd se de fakenste Oort vun Anfäll bi Kinner.
Epilepsie in’t Kinneröller mit occipitale Paroxysmen Disse Form vun Epilepsien is 1981 vun Gastaut to’n eersetn mol beschreven worrn. Se is veel rorer as de baven verklorte. Se is kenntekent mit Anfäll mit visuelle Symptomen, op de motorische un psychomotorische Vörgäng folgt. Dat EEG wiest dorbi mehrmolige epilepsietyypsche Entladen in’t Rebeet vun’n Achterkopplappen. Kinner, de dorvun bedrapen sünd, sünd aver ansonten normal entwickel. Die Anfäll gaht in’t utwassen Öller wedder weg.
Primär Leesepilepsie Bi disse sünnere Form warrt de Anfäll dör – vör allen luut – Lesen utlöst. Aver ok annere Aktivitäten, de mit Snacken to doon hebbt, künnt Utlöser wesen. De Anfall wiest sik in Rammen vun de Kaumuskulatur un mitünner ok vun de Arms. Wenn de Reiz nich ünnerbroken warrt, künnt sik disse Anfäll to generaliseerte utwieten. Dat Vörkamen wiest en grote Wohrschienlichkeit to’n Wieterverarven. Dat EEG wiest epilepsietyypsche Ännern vör allen in’t linke Scheed-Dünnrebeet. De Verloop is gootordig. Behannelt warrt dat Krankheitsbild dordör, dat de utlösen Reizen ut’n Weg gahn warrt. Wenn dat nödig is, kann ok en Therapie mit Heelmiddels maakt warrn.
Symptomaatsch Epilepsien Bi symptomaatsche Epilepsien sünd de Anfäll de Symptomen vun en Schaden vun’n Bregen. In disse Kategorie sünd teemlich ünnerscheedliche Krankheiten tosamenfaat. Jemehr Inorden baseert op de anatomischen Lokalisatschoon un de dormit verbunnen Anfallsmarkmolen an annere klinische Markmolen.
Duersome Deelepilepsie in’t Kinneröller Disse Oort warrt in de Fackspraak Epilepsia partialis continua nöömt. Se wiest sik as Tucken in en Liefrebeet, de stunnen- bit maandenlang anduern künnt. Dör tietwiese Utbreden künnt sekundär ok wietere Anfallsformen dorto kamen. Vörkamen deit se in’n Tosamenhang mit verschedene Schadensformen vun’n Bregen as to’n Bispeel Stören vun’t Dörblöden, Neebilln oder Bregenschaden dör Suerstoffmangel bi de Geboort. De Tucken vun enkelte Muskels künnt nich dör Therapien bekamen warrn. In eenige Fäll künnt aver epilepsie-chirurgische Ingreep de Utwirken vun de Anfäll lütter maken.
Dünnlappenepilepsie thumb|Lappen (Lobi) vun’n Grootbregen mit Lüttbregen Bi disse Form vun de Epilepsie (ok Temporallappenepilepsie) gaht de Anfäll vun defineerte anatomische Strukturen vun’n Dünn- oder Temporallappen, den Hippocampus, de Winnen üm den Hippocampus rüm un den Mannelkarn, ut. Mit üm un bi 27 % is dat de fakenste Form vun anatomisch indeelboren, oortsbetogene Epilepsien. Neuropathologisch geiht de in de meisten Fäll tosamen mit mesiale temporale Skleroos.
Tyypsch för de Anfäll sünd tomeist viszerale Auren mit Opstiegen vun unangenehme Geföhlen ut dat Magenrebeet. Dorna kamt heerdförmige Anfäll mit Verlust vun’t Bewusstwesen, de mit Mundbewegen düütlich warrt as’n Schmatzen un Kauen. Dat is en Reakschoon vun de Patienten op en „sünnerboren Smack“ in’n Mund. Folgt warrt dat vun sik wedderhollen Handbewegen, en Ümkieken un opletzt Bewegen vun’n helen Lief. De Therapie mit Heelmiddels is swor bi Temporallappenepilepsie. Blots ruchweg en Veerdel vun de Patienten warrt dordör free vun Anfäll, bi en wieteret Drüddel künnt de Anfäll dormit aver tomindst rorer maakt warrn. In resistente Fäll is ok hier de Epilepsiechirurgie en Mööglichkeit, wat to doon.
Steernlappenepilepsie Disse Form, de in de Fackspraak Frontallappenepilepsien heet, kann sik in vele ünnerscheedliche Oorden wiesen, vun wegen dat de Steern- oder Frontallappen düchtig vele Funkschonen hett. Normalerwies gifft dat dorbi korte Anfäll, de vör allen slaapbunnen fokal kloonsch oder asymmetrisch toonsch sünd, man vörkamen doot ok kumplexe Automatismen bit hen to Snacken. Ok dat Fehlen oder blots wenig utprägte Vörkamen vun Tüdeligkeit na den Anfall düüt op’n Oorsprung in’n Frontallappen hen. Ok bi disse Form kummt na de medikamentöse Therapie en Epilepsiechirurgie in Fraag, wenn en defineerte Läsion funnen warrn kann.
Scheedlappenepilepsie Disse Form vun heerdförmige Anfäll hebbt jemehrn Oorsprung in Scheed- oder Parietallappen. Tyypsch sünd hier de so nöömten sensorschen Heerdanfäll, de sik dorstellt in stört Föhlen as Kribbeln, Doovheitsgeföhl oder Nadelsteken. Roor kann dat ok anfallsordige brennen Wehdaag geven, mitünner ok as Buukweh, Koppweh oder in en hele Liefhälft. De Therapie is de glieke as bi de annern symptomaatsch fokalen Epilepsien. Liggt as Oorsaak en ümschreven Schaden vun’n Scheedlappen vör, sünd de Resultaten vun en epilepsiechirurgisch Behanneln tomeist goot.
Achterkopplappenepilepsie Mit 5 bit 10 Prozent is disse Form de rorste vun de symptomaatsch fokalen Epilepsien. Se hett ehrn Oorsprung in’n Achterkopp- oder Okzipitallappen, woneem ok de Sehrinn liggt. Disse Anfäll bargt dorüm tomeist visuelle Hulluzinatschonen in Form vun duersome oder blitzende Placken oder eenfache geometrische Figuren, Blindheit un roor ok toonsch oder kloonsch Ogenbewegen.
Kryptogen Epilepsien mit heerdförmige Anfäll, för de keen Oorsaak funnen warrt, warrt as kryptogen inordent.
Generaliseerte Anfäll un Syndromen Bi de generaliseerten Anfäll is vörn rut jümmer de hele Bregenrinn vun de elektrischen Anfallsaktivität bedrapen. Disse Formen sünd dorüm in’n Normalfall mit en Verlust vun’t Bewusstwesen verbunnen. En Utnahm dorvun is de juvenile myoklonische Epilepsie. De Anfäll warrt ünnerscheedt in lütte (petit-mal) un grote (grand-mal) Vörgäng.
Idiopathisch