duum|Logo vun de Partei duum|Annalena Baerbock duum|Robert Habeck Bündnis 90/De Grönen (kort: Gröne; ok B’90/Gröne) is en politische Partei in Düütschland, de 1993 ut de Fusion vun de beiden Parteien De Grönen un Bündnis 90 entstahn is. De Parteivörsitters sünd Franziska Brantner un Felix Banaszak.
Politisch Profil Grundsatzprogramm Dat Grundsatzprogramm vun Bündnis 90/De Grönen driggt den Naam „De Tokunft is gröön“.
Beslaten worrn is dat in’n März 2002 op en Bundsdelegeertenkunferenz in Berlin.Dat Programm vun de Grönen is afleidt vun veer Grundweerten. In en Slötelsteed warrt dat so utdrückt: „Wir verbinden Ökologie, Selbstbestimmung, erweiterte Gerechtigkeit und lebendige Demokratie. Mit gleicher Intensität treten wir ein für Gewaltfreiheit und Menschenrechte.“ In’n Enkelten geiht dat dorbi to’n Bispeel üm de ökoloogsche Stüerreform, da nahollig Bruken vun Energie, Rechten för Deerten un de soziale Grundsekern. Dit Programm hett na Johr lange Diskusschoon dat olle so nöömte „Programm vun Saarbrücken“ un 1980 aflöst, woför sik en Mehrheit vun 90 % funnen hett. Utklamüstert worrn is dat vun de Grundsatzprogrammkommisschoon, de in de Twüschentiet vun de Grundsatzkommisschoon ünner dat Regeer vun Peter Siller aflöst worrn is.
Mit dit Grundsatzprogramm sünd de Grönen vun jemehr Foddern na en Utpedden vun Düütschland ut de NATO afkamen. Jemehr eendüdig pazifistische Grundinstellen hebbt se al 1999 opgeven, as se jemehr Tostimmen to’n Insatz in’n Kosovo-Krieg geven harrn.
Politische Positschonen Ümweltpolitik En vun de Karngedanken vun de grönen Politik is de nahollige Entwickeln. In’n politischen Striet beteht de Grönen den Begreep Naholligkeit faken op’n Ümweltschuul un meent dormit dat Schonen vun natürliche Borns vun Rohstoffen un Levensruum. Dorut verklort sik to’n Bispeel dat Insetten för anduern Energiedrägers.
Klimapolitik Över de Ümweltpolitik rut sett sik de Grönen in letzter jüngerer Tiet ok starker för en Klima- un Kilmaschuulpolitik in. Blangen de ümweltpolitischen Saken, höört dor ok Sekerheits- un soziale Aspekten mit bi. Siet Anfang vun’t Johr 2007 hebbt de Grönen dorto de Kampagne „Klima ahn Wenn un Aver“ an’t lopen.http://www.gruenes-klima.de
Weertschops- un Sozialpolitik Naholligkeit warrt aver ok as en allgemene politische Leidlien verstahn, de dorop utricht is, dat Verlangen vun de Lüüd vundaag tofreden to stellen, ahn dat de Mööglichkeiten vun tokamen Generatschonen dorünner to ieden hebbt. Dat bedüüdt för de Grönen to’n Bispeel in de Weertschopspolitik, dat de Annahm, dat Wohlstand blots dör en foortlopen Wassdom to maken is, nich dat letzte Woort wesen kann.
Sellschopspolitik De Ansichten to de Naholligkeit sünd in’n Karn konservativ, man sellschopspolitisch beteht de Grönen linksliberale Positschonen un Konzepten. Bispelen dorför sünd de anstreevte „multikulturell Sellschop“, de Integratschoon vun Inwannerers, de Lesben- un Schwulenpolitik, sünners de Insatz för’t Achten vun gliekgeslechtliche Levenspartnerschoppen, as ok Ansichten to’n Datenschuul, to de Informatschoonssellschop un to de Börgerrechten, wat sik to’n Bispeel in’t Aflohnen vun’t Vörraatsdatenspiekern wiest un in’t Annehmen vun alternativen Lizenzmodellen as Open Source un Creative Commons.
Europapolitik De Grönen snackt sik dorför ut, dat de Törkie in de EU opnahmen warrt. De Partei stimmt ok to to den Verdrag vun Lissabon.
Bildungspolitik To de Studiengeböhren hett de Partei keen eenheitliche Lien. Op Bundseven lohnt de Grönen de Studiengeböhren af, man en poor Landsverbännen hebbt sik vör sünnere Sudiengeböhrenmodellen utsnackt. De Grönen ünnerstütt butendem de Prinzipien vun de Gemeenschops- un Ganzdagsscholen.
Historie Hööftartikel: Historie vun Bündnis 90/De Grönen
Tostannenkamen un Parteigrünnen thumb|upright=0.8|Petra Kelly 1987 in’n Düütschen Bundsdag De Grönen sünd in de Bundsrepubliek Düütschland Mitt bit Enn vun de 1970er Johren as’n Tosamensluss vun Gruppen vör allen ut Börgerinitiativen – de Ne’en sozialen Bewegungen – tostannen kamen, to’n Deel aver ok ut dat konservative politische Spektrum. In enige Rebeden, hebbt sik vörher al verschedene neegrünnte Parteien ut de Ökologiebewegung as de Gröne Liste Ümweltschuul bi Landdags- un Kommunalwahlen to Wahl stellt, künnen dorbi aver tomeist nich över de Fief-Prozent-Hinnern röverkamen as to’n Bispeel 1978 bi de Landdagswahlen in Neddersassen mit den Spitzenkandidaten Martin Mombaur ut de Gegen-Atombegwegung.DER SPIEGEL 30/1978 vun’n 24.07.1978, Siet 27 Bi de Europawahl 1979 is de „Sonstige politische Verenigen DE GRÖNEN“ mit Petra Kelly un Herbert Gruhl an de Spitz antreden un hett 3,2 % vun de Stimmen kregen.
De Bundspartei DE GRÖNEN is an’n 13. Januar 1980 in Karlsruhe grünnt worrn. De politische Grundlaag weern mit de Slagwöör „sozial, ökoloogsch, basisdemokraatsch, free vun Gewalt“ dorleggt. De egen Verständnis weer dat vun en „Partei gegen Parteien“ (Petra Kelly). De Spood vun de Grönen hett för bannige sellschopplich Diskusschonen föhrt. En Grupp, de sik üm den vörmoligen CDU-Afordenten Herbert Gruhl sammeln de, hett sik vun wegen den Tostroom vun mehr linke Aktivisten ut de Ne’en sozialen Bewegungen bald ut de Partei torüchtogen un hett twee Johr later de Grünnen vun de Ökologisch-Demokraatsche Partei (ÖDP, later ödp) anstött.
Intehn in den Bundsdag un Entwickeln bit 1990 thumb|Joschka Fischer, Butenminister un Viezkanzler vun 1998–2005 un in Hessen de eerste gröne Minister in Düütschland överhaupt. Bi de Bundsdagswahl 1983 hebbt de Grönen 5,6 % vun de Tweetstimmen kregen un künn denn to’n eersten mol mit 27 Afordenten in den Düütschen Bundsdag intehn. De nafolgen Johren weern vör allen prägt dör Striet un Flögelkämp twüschen de so nöömten Fundamentalisten (Fundis) un de Realpolitikers (Realos) binnen de Partei, wobi dat dorüm güng, woans man to dat politische System vun de Bundsrepubliek güng. De eerste Root-Gröne Koalitschoon geev dat 1985 in Hessen, wo Joschka Fischer hessische Ümweltminister worrn is.
Bi de Bundsdagswahl 1987 kemen de Grönen op 8,3 % vun de Tweetstimmen un dormit 44 Sitten in’n Bundsdag.
De Fall vun de Berliner Muer un de Düütsche Wedderverenigen 1989/90 stell för de Grönen en histoorschen Insnitt dor. En Düütsche Fraag geev dat för de meisten Grönen vor den Muerfall nich, de Tweestaatlichkeit is nich antwievelt un diskuteert worrn. Bi de Bundsdagswahl 1990 hett de Partei Warf makt mit den Slogan „All snackt se vun Düütschland. Wi snackt vun’t Klima.“
In’t Johr 1989 is denn de Gröne Partei vun de DDR grünnt worrn, de een Johr later mit de Bundsdüütschen Grönen tohopengahn gahn is.
Tosamensluss mit Bündnis 90 Bi de Bundsdagswahl 1990 keem de Partei in Westdüütschland vun wegen de Fief-Prozent-Hinnern nich in den Bundsdag. In Oostdüütschland kreeg de Listenverenigen Bündnis 90/Gröne – BörgerInnenbewegung (B90/Gr) ut Börgerbewegungen un Gröne acht Sitten. De Börgerbewegungen Demokratie Jetzt, Initiative Freden un Minschenrechten un Delen vun’t Ne’e Forum hebbt sik an’n 21. September 1991 to dat Bündnis 90 tosamendoon. Al to de Volkskamerwahlen 1990 harrn sik disse Börgerbwegungen to dat Wahlbündnis Bündnis 90: Börger för Börger tohopenslaten. In disse Tiet geev dat mehrere prominente Liddmaten vun de Fundis, de ut de Partei rutgahn sünd, dorünner Jutta Ditfurth, Rainer Trampert un Thomas Ebermann.
An’n 14. Mai 1993 hebbt sik Bündnis 90 un De Grönen denn ünner den Naam Bündnis 90/Die Grünen tohopenslaten. Bi de Bundsdagswahl 1994 hett de Partei 7,3 % un 49 Mandaten in’n Bundsdag kregen. In’t glieke Johr is ok de bundswiete Jöögdorganisatschoon Gröne Jöögd grünnt worrn. De Jungdemokraten, de dormols dicht bi de Grönen stünn, aver nich an de Partei bunnen weer, as ok de lose Organisatschoonsform vun de Bundsjöögdkuntaktsteed kregen dormit Konkurrenz. De bit dorhen splitt’en Parteistiften hebbt sik 1996 to de Heinrich-Böll-Stiften verenigt.
Regerenspartei duum|Jürgen Trittin, Ümweltminister in’t Kabinett Schröder duum|Renate Künast övernöhm 2001 dat Amt vun’n Landweertschops- un Brukerschuulminister Parteihistoorsch, man ok för de düütsche Politik sülvst, hett en nee Kapitel anfungen, as op Bundseven na de Bundsdagswahl 1998 de eerste Root-Gröne Koalitschoon tosamenkamen. Bündnis 90/De Grönen harrn dormols 6,7 %. Joschka Fischer, de in de Wahlperiood dorför Frakschoonsvörsitter inn Bundsdag weer, is na de Wahl denn Viezkanzler un Bundsbutenminister worrn, Andrea Fischer weer Bundsgesundheitsministerin un Jürgen Trittin de Bundsümweltminister. Bito is Antje Vollmer wedder Viezpräsidentin vunn Düütschen Bundsdag worrn.
Na den BSE-Vörfall in’n Januar 2001 is Andrea Fischer aver denn dör de SPD-Politikerin Ulla Schmidt uttuuscht worrn. In’n Gegentog hebbt de Grönen dat Amt vun Karl-Heinz Funke as Bundslandweertschopsminister övernahmen, un Renate Künast weer in dat Ministeramt vereedigt, dat üm de Tostännigkeit över’n Brukerschuul utwiet worrn is.
Beslaten worrn is in de 14. Wahlperiood (1998–2002) ünner annern de Ökostüer – man in en düchtig körte Form gegenöver de Afsichten vun de Grönen –, enige Reformen vun’t Staatsanhöörigkeitsrecht in Henblick op eenfacher’t Inwannern, de Mööglichkeit vun Indragen Levenspartnerschoppen, de langsome Atomutstieg un dat Anduern-Energie-Gesett (EEG). Kritik geev dat an’t Wedder-Militäriseeren in de Butenpolitik dör de düütsche Bedeligen an’n Kosovo-Krieg un an vele Kompromissen, de mit de SPD verhannelt worrn sünd.
Kort vör de Bundsdagswahl 2000 is en nee Grundsatzprogramm beslaten worrn. Dat Motto dorto is: „De Tokunft is gröön“. De Besluss is op en Bundsdelegeertenkunferenz in’n März 2002 in Berlin fallen un ümfaat Eckpunkten vun de Grönen Positschonen to de Themen Ökologie, Weertschop un Demokratie.
Bi de Wahl in’n September 2002 hett de Partei 8,6 % vun de Stimmen kregen, wat noog weer, üm mit de licht swacker’n SPD in’n Vergliek to’n Vörjohr noch mol de Regeeren to billen. Hans-Christian Ströbele hett dorbi in’n Berliner Wahlkreis 84 (Friedrichshain-Kreuzberg un Prenzlauer Berg-Oost) dat eerste Direktmandat för Bündnis 90/De Grönen op Bundseven hollt. Amtlich Ennergevnis vun de Bundsdagswahl 2002, Wahlkreis 84
Analog to’n Jöögdverband Gröne Jöögd hett sik an’n 28. August 2004 in Berlin en Ollenverband grünnt, de sik Gröön Ollen nöömt.
Een vun jemehrn gröttsten Wahlspood in de Parteihistorie hebbt de Grönen bi de Europawahl 2004 fiert. Se hebbt dorbi mit över 3 Millionen Stimmen 11,94 % instreken; in Berlin is se tweetstarkste Partei worrn, in’n ehmoligen Berliner Bezirk Kreuzberg hett se sogor de afslute Mehrheit kregen.
Bi de Wahlen to’n sass’schen Landdag an’n 19. September 2004 hebbt de grönen 5,1 % kregen un tögen dormit siet 1998 to’n eersten mol wedder in en Landsparlament vun de oostdüütschen Bundslänner (ahn Berlin) in. Tietgliek weern ok Wahlen in Brannenborg, woneem de Grönen aver an’n Intog in’n Landdag vörbi neiht sünd. Ok in Sassen-Anholt künnen se de Fief-Prozent-Hinnern nich överwinnen, nadem se vörher al ut de annern oostdüütschen Landsparlamenten rutfallen is.
As Spood vun jemehr Energie- un Ümweltpolitik seht de Grönen dat Stilleggen vun’t Karnkraftwark Obrigheim mit’n 11. Mai 2005.
Oppositschoon in’n Bundsdag Bi de Bundsdagswahl 2005 hett de Partei mit 8,1 % ’n lichten Torüchgang in jemehr Ergevnis hatt, man se künn nich wieter an de Regeren deelhebben, vun wegen dat de SPD dorna mit de CDU/CSU in Grode Koalitschoon ingahn is. Mit 51 Sitten stellt Bündnis 90/De Grönen nu blangen de FDP un Linksfrakschoon de lüttste vun de dree Oppositschoonsfrakschonen in’n Düütschen Bundsdag dor.
In’t Fröhjohr 2006 is de Partei drüttstarkste Kraft bi de Landdagswahlen in Baden-Württemberg worrn. Dat geev Diskuschoon över en möögliche Swart-Gröne-Koalitschoon, man Gespreken sünd vun de CDU afbroken worrn. In annere Landdagen hebbt de Grönen den Intog aver verpasst. Man in Berlin kregen se 13,1 %, wo en Koalitschoon mööglich wesen weer.