In firoïde is in molekúl dat út in relatyf koart inkelstrings-RNA of inkelstrings-DNA bestiet. Fan dizze lêste binne mar in pear bekend; de measte firoïden besteane út RNA. It kin ferlike wurde mei in firus, mar in firoïde is folle lytser en hat gjin aaiwytmantel. Firoïden kinne har allinnich yn planten fermannichfâldigje. Der binne goed tritich soarten bekend. Firoïden binne ûntdutsen yn 1967 troch de Amerikaan Theodor Diener en binne slim fytopatogeen, it DNA befettet gjin synjalen foar oersetting yn aaiwyt. It earste firoïde dat ûntdutsen waard is ierdappelspindelknolfiroïde (PSTVd).
Firoïden binne sykteferwekkers by planten, lykas ierdappel, tomaat, komkommer en hop.
Firoïden wurde ek keunstmjittich makke foar brûken by genetyske manipulaasje. Under beskate omstannichheden is it mooglik in firus keunstmjitrich te degenerearjen ta in firoïde, dy’t dan allinnich noch út nuckleïnesoer dat himsels fermearderje kin bestiet. In firoïde is dus oars sein in neaken firus. As dizze firoïde mei it oarspronklike firus keunstmjittich fermeardere wurdt ûnder tafoeging fan nukleïnesoeren en aminosoeren, krije de firoïden de oerhân trochdat se harren flotter fermearderje.
Primêre en sekundêre struktuer fan it ierdappelspindelknolfiroïde:
1 CGGAACUAAA CUCGUGGUUC CUGUGGUUCA CACCUGACCU CCUGAGCAGA AAAGAAAAAA 61 GAAGGCGGCU CGGAGGAGCG CUUCAGGGAU CCCCGGGGAA ACCUGGAGCG AACUGGCAAA 121 AAAGGACGGU GGGGAGUGCC CAGCGGCCGA CAGGAGUAAU UCCCGCCGAA ACAGGGUUUU 181 CACCCUUCCU UUCUUCGGGU GUCCUUCCUC GCGCCCGCAG GACCACCCCU CGCCCCCUUU 241 GCGCUGUCGC UUCGGCUACU ACCCGGUGGA AACAACUGAA GCUCCCGAGA ACCGCUUUUU 301 CUCUAUCUUA CUUGCUUCGG GGCGAGGGUG UUUAGCCCUU GGAACCGCAG UUGGUUCCU
Taksonomy Der binne 33 soarten firoïden bekend. Famylje: Pospiviroidae Skaai: Apscaviroid Soarte: Apple dimple fruit viroid Soarte: Apple scar skin viroid Soarte: Australian grapevine viroid Soarte: Citrus bent leaf viroid Soarte: Citrus dwarfing viroid Soarte: Citrus viroid V Soarte: Citrus viroid VI Soarte: Grapevine yellow speckle viroid 1 Soarte: Grapevine yellow speckle viroid 2 Soarte: Pear blister canker viroid, Perenblaasjeskankerviroïde Skaai: Cocadviroid Soarte: Citrus bark cracking viroid Soarte: Coconut cadang-cadang viroid Soarte: Coconut tinangaja viroid Soarte: Hop latent viroid, Latent hopviroïde Skaai: Coleviroid Soarte: Coleus blumei viroid 1 Soarte: Coleus blumei viroid 2 Soarte: Coleus blumei viroid 3 Skaai: Hostuviroid Soarte: Hop stunt viroid, Hopdwerggroeiviroïde Skaai: Pospiviroid Soarte: Chrysanthemum stunt viroid, Chrysantendwergziekteviroïde Soarte: Citrus exocortis viroid Soarte: Columnea latent viroid Soarte: Iresine viroid 1 Soarte: Mexican papita viroid Soarte: Pepper chat fruit viroid Soarte: Potato spindle tuber viroid, Aardappelspindelknolviroïde Soarte: Tomato apical stunt viroid Soarte: Tomato chlorotic dwarf viroid Soarte: Tomato planta macho viroid Famylje: Avsunviroidae Skaai: Avsunviroid Soarte: Avocado sunblotch viroid Skaai: Elaviroid Soarte: Eggplant latent viroid Skaai: Pelamoviroid Soarte: Chrysanthemum chlorotic mottle viroid, Chrysantenbontviroïde Soarte: Peach latent mosaic viroid, Perzikzwakmozaïekviroïde
Kategory:Organisme