Lublin is de grutste stêd yn it easten fan Poalen en de haadstêd fan it woiwodskip Lubelskie. De stêd leit sa'n 150 km súdeastlik fan 'e haadstêd Warsjau en 180 km noardwestlik fan 'e Oekraynske stêd Lviv. Lublin is in wichtich yndustrieel, administratyf, kultureel en wittenskiplik sintrum, en hat in libben studintelibben.
Skiednis Lublin hat in rike skiednis dy't weromgiet nei de 6e iuw. In histoarysk hichtepunt wie de Uny fan Lublin yn 1569, wêrby't it Poalsk-Litouske Mienebest offisjeel oprjochte waard. Fanwegen syn lokaasje op 'e rûte tusken Warsjau en Vilnius bloeide de stêd as hannelssintrum. thumb|left|Jesjiva Chachmei Lublin. Foar de Twadde Wrâldkriich wie Lublin ien fan 'e wichtichste sintra fan it Joadske libben yn Poalen. Sawat ien op 'e trije ynwenners wie Joadsk. De stêd hie sa'n grutte útstrieling op it mêd fan religy en wittenskip dat it ek wol it Joadske Oxford of it Jeruzalim fan it Noarden neamd waard. Yn 1930 iepene de Jesjiva Chachmei Lublin de doarren, de grutste joadske religieuze skoalle fan 'e wrâld yn dy tiid. De Joadske wyk, dy't om it kastiel hinne lei, wie it brûzjende hert fan 'e joadske mienskip mei eigen skoallen, kranten en in ryk kultureel libben.
Yn 'e Twadde Wrâldoarloch krige de stêd it swier te ferduorjen. Op bevel fan Heinrich Himmler waard yn 1941 it konsintraasje- en ferneatigingskamp Majdanek boud, op noch gjin fjouwer kilometer fan it sintrum fan 'e stêd. De rike Joadske kultuer waard yn 'e Twadde Wrâldoarloch folslein ferwoastge. De Joadske wyk waard mei de grûn lykmakke. Hjoed-de-dei is it kamp in steatsmuseum en monumint.
thumb|left|Kastiel fan Lublin. Ek de kristlike Poalen yn Lublin hiene slim te lijen ûnder de Dútske besetting. Lublin wie it sintrum fan 'e saneamde Intelligenzaktion, in kampanje dy't rjochte wie op it útskeakeljen fan 'e Poalske boppelaach. Under oare yn it Kastiel fan Lublin, dat as finzenis brûkt waard, waarden tûzenen Poalske yntellektuelen, leararen en geastliken fêstset, martele en eksekutearre.
In berucht foarbyld wie de moardpartij yn 'e delling fan Krępiec, dêr't tûzenen Poalen, Russen en joaden ombrocht waarden. Boppedat waarden tûzenen kristlike Poalen út Lublin en de omlizzende doarpen deportearre nei it kamp Majdanek of as twangarbeider nei Dútslân stjoerd. Ek de Katolike Universiteit (KUL) waard fuortendaliks sluten en de gebouwen waarden yn gebrûk nommen troch de Wehrmacht en de SS.
Befolkingsûntwikkeling De befolking fan Lublin fertoant de lêste jierren in lichte delgong, al is de stêd troch de komst fan Oekraynske flechtlingen sûnt 2022 tydlik wer flink groeid yn it feitlike ynwennertal.
+ Befolkingsûntwikkeling fan Lublin (1897–2023) Jier 1897 1921 1939 1950 1970 1990 2009 2023 Ynwennertal 50.385 94.412 122.000 116.629 238.500 351.400 350.392 329.566 Groei — +87,4% +29,2% -4,4% +104,5% +47,3% -0,3% -5,9%
Underwiissintrum thumb|left|Monumint Jehannes Paulus II en Stefan Wyszyński by de Katolike Universiteit. Lublin stiet bekend as in wichtich ûnderwiissintrum mei ferskate universiteiten, wêrûnder de Maria Curie-Skłodowska Universiteit (UMCS) en de Katolike Universiteit fan Lublin (KUL). De KUL wie yn 'e kommunistyske tiid de iennichste folslein ûnôfhinklike universiteit yn it hiele Eastblok. In ferneamde namme dy't oan dizze universiteit ferbûn wie, is Karol Wojtyła; hy wurke dêr as heechlearaar etyk oant er yn 1978 keazen waard ta paus Jehannes Paulus II.
Mei tank oan dy ynstellingen hat de stêd in grutte studintepopulaasje (likernôch 70.000 oant 80.000 studinten), wat Lublin in jong en dynamysk karakter jout.
Kultuer en Toerisme De âlde binnenstêd (Stare Miasto) fan Lublin wurdt beskôge as ien fan 'e moaiste en bêst bewarre fan it lân. In bysûnder skaaimerk is de Kapel fan de Hillige Trije-ienheid yn it kastiel fan Lublin, dy't ferneamd is om syn unike Byzantynske fresko's.
Berne yn Lublin Henryk Wieniawski (10 july 1835), fioelist en komponist († 1880) Johann Zukertort (7 septimber 1842), skaker († 1888) Jacek Bąk (24 maart 1973), fuotballer Arkadiusz Onyszko (12 jannewaris 1974), fuotballer Krzysztof Cugowski (30 maaie 1950), sjonger Urszula (7 febrewaris 1960), sjonger Beata Kozidrak (4 maaie 1961), sjonger
thumb|center|800px|<center>Panorama Lublin
Keppeling om utens Poland Travel: Toeristyske side oer Lublin.
Kategory:Lublin