The verbal morphology of Armenian is complicated by the existence of two main dialects, Eastern and Western. The following sketch will be a comparative look at both dialects.
Non-finite forms
Infinitive The infinitive of Armenian verbs is formed with the stem, the theme vowel, and the affix -լ (-l).
The endings reflect the number of conjugations possible. Western Armenian is conservative, retaining three conjugations in a, e, and i, while Eastern Armenian has collapsed I and II:
+Infinitive Class Western Eastern gloss I (e-stem) սիրել sirel սիրելsirel to love II (i-stem/e-stem) խօսիլ xōsil խոսելxosel to speak III (a-stem) կարդալgartal կարդալkardal to read
Stems There are two main stems per verb, the present stem and past stem. For conjugations I/II, the past stem is identical to the present stem, which is basically the verb minus the theme vowel and ending:
Stem Western EasternClass I present/past սիր-sir- սիր-sir-Class IIpresent/past խօս-xōs- խոս-xos-Class III present կարդ-gart- կարդ-kard-past կարդաց-gartac῾- կարդաց-kardac῾-
The augment for the third conjugation is sometimes in -եց (-ec῾).
Participles The number and type of participles varies by dialect.
Future participle Both Eastern and Western Armenian form the common future participle in -լու (-lu). Western Armenian has one additional future participle in -լիք (-lik῾):
Present and past participles
Present Eastern Armenian has three present participles, while Western Armenian has one. The two exclusively Eastern present participles are in -ում (-um) (for all verb classes) and -լիս (-lis); both affixes attach to the present stem. Eastern and Western Armenian have a common present participle -ող (-oġ), which attaches to the past stem; it is sometimes used as an agentive noun: ուսանող (usanoġ student) [fr. ուսանել usanel to study)].
Past All affixes here attach to the past stem. Both dialects have a common past passive participle in -ած (WA -aj/EA -ac). Where the dialects differ is the past active participle. The Western Armenian participle is -եր (-er) for all conjugations, while Eastern Armenian has -ել (-el).
+Participle Table Participle Western Eastern Present I սիրողsiroġ խօսողxōsoġ կարդացողgartac῾oġ սիրողsiroġ խոսողxosoġ կարդացողkardac῾oġ II -- սիրումsirum խոսումxosum կարդումkardum III սիրելիսsirelis խոսելիսxoselis կարդալիսkardalis Future I սիրելուsirelu խօսելուxōselu կարդալուgartalu սիրելուsirelu խոսելուxoselu կարդալուkardalu II սիրելիքsirelik῾ խօսելիքxōselik῾ կարդալիքgartalik῾ -- Past Active սիրերsirer խօսերxōser կարդացերgartac῾er սիրելsirel խոսելxosel կարդացելkardac῾el Past Passive սիրածsiradz խօսածxōsadz կարդացածgartac῾adz սիրածsirac խոսածxosac կարդացածkardac῾ac
Finite forms
Introduction: general overview Armenian features within its verbal system a system that encodes person and number, as well as tense, mood, and aspect (see following section for more.)
Armenian inherited from Indo-European two sets of synthetic affixes corresponding roughly to a "present" or general series, and a past series:
+ Armenian General Affixes Present Past 1st person singular -մ -m -ի-i 2nd person singular -ս -s -իր-ir 3rd person singular -Ø / -յ Ø -ր-r 1st person plural -նք -nk῾ -ինք-ink῾ 2nd person plural -ք -k῾ -իք-ik῾ 3rd person plural -ն -n -ին-in
How these affixes are used varies between the two modern dialects of Armenian.
Tense/mood/aspect Both dialects have five moods: indicative, conditional, optative/subjunctive, necessitative, imperative; of these only the imperative has no tense distinction. The number of tenses varies by dialect. Aspect is divided roughly the same in both dialects, but the distribution is slightly different.
Indicative mood Both Eastern and Western feature one present, one future, and two past tenses (imperfect, preterite). Their formation varies by dialect.
Present Formation of the present tense differs between Eastern and Western. In form, the present indicative of Eastern Armenian has no corresponding Western formation. However, the Western present indicative is formed identically to the Eastern present conditional.
Eastern Armenian uses the -ում (-um) participle with the present tense of Eastern Armenian verb լինել (linel "to be"). Western Armenian uses a synthetic general form of the verb preceded by the particle կը gë /gə/. The synthetic form conjugates according to the verb's theme vowel (i.e., e, i, or a).
+Present Indicative Eastern Pronoun gloss եսyes (I) դուdu (thou/you) նաna (he/she/it) մենքmenk῾ (we) դուքduk῾ (you (ye)) նրանքnrank῾ (they) to loveClass I սիրում եմsirum em սիրում եսsirum es սիրում էsirum ē սիրում ենքsirum enk῾ սիրում եքsirum ek῾ սիրում ենsirum en to speakClass II խոսում եմxosum em խոսում եսxosum es խոսում էxosum ē խոսում ենքxosum enk῾ խոսում եքxosum ek῾ խոսում ենxosum en to readClass III կարդում եմkardum em կարդում եսkardum es կարդում էkardum ē կարդում ենքkardum enk῾ կարդում եքkardum ek῾ կարդում ենkardum en Western Pronoun gloss եսyes (I) դունtun (thou/you) անan (he/she/it) մենքmenk῾ (we) դուքtuk῾ (you (ye)) անոնքanonk῾ (they) to loveClass I կը սիրեմgë sirem կը սիրեսgë sires կը սիրէgë sirē կը սիրենքgë sirenk῾ կը սիրէքgë sirek῾ կը սիրենgë siren to speakClass II կը խօսիմgë xōsim կը խօսիսgë xōsis կը խօսիgë xōsi կը խօսինքgë xōsink῾ կը խօսիքgë xōsik῾ կը խօսինgë xōsin to readClass III կը կարդամgë gartam կը կարդասgë gartas կը կարդայgë garta* կը կարդանքgë gartank῾ կը կարդաքgë gartak῾ կը կարդանgë gartan
In Armenian, final /j/ in polysyllabic words is silent.
Imperfect The formation of the imperfect is similar to the present-tense formation in both dialects. Eastern Armenian uses the -ում (-um) participle with the imperfect of verb լինել (linel "to be"). Western Armenian uses a synthetic imperfect form of the verb preceded by the particle կը gë /gə/.
+Imperfect Indicative Eastern Pronoun gloss եսyes (I) դուdu (thou/you) նաna (he/she/it) մենքmenk῾ (we) դուքduk῾ (you (ye)) նրանքnrank῾ (they) to loveClass I սիրում էիsirum ēi սիրում էիրsirum ēir սիրում էրsirum ēr սիրում էինքsirum ēink῾ սիրում էիքsirum ēik῾ սիրում էինsirum ēin to speakClass II խոսում էիxosum ēi խոսում էիրxosum ēir խոսում էրxosum ēr խոսում էինքxosum ēink῾ խոսում էիքxosum ēik῾ խոսում էինxosum ēin to readClass III կարդում էիkardum ēi կարդում էիրkardum ēir կարդում էրkardum ēr կարդում էինքkardum ēink῾ կարդում էիքkardum ēik῾ կարդում էինkardum ēin Western Pronoun gloss եսyes (I) դունtun (thou/you) անan (he/she/it) մենքmenk῾ (we) դուքtuk῾ (you (ye)) անոնքanonk῾ (they) to loveClass I կը սիրէիgë sirēi կը սիրէիրgë sirēir կը սիրէրgë sirēr կը սիրէինքgë sirēink῾ կը սիրէիքgë sirēik῾ կը սիրէինgë sirēin to speakClass II կը խօսէիgë xōsēi կը խօսէիրgë xōsēir կը խօսէրgë xōsēr կը խօսէինքgë xōsēink῾ կը խօսէիքgë xōsēik῾ կը խօսէինgë xōsēin to readClass III կը կարդայիgë gartayi կը կարդայիրgë gartayir կը կարդարgë gartar կը կարդայինքgë gartayink῾ կը կարդայիքgë gartayik῾ կը կարդայինgë gartayin
Note that in all forms, Eastern and Western, that feature the combination էի (e.g., սիրում էիմ/կը սիրէիմ, etc.), there is an epenthetic yod: sirum ēi or ; gë sirēi .
Future Like the formation of the present tense, the future tense in Armenian intersects two varying constructions with opposite meanings. The Eastern future tense is made with the future participle in -լու (-lu) with the present tense of verb լինել (linel). (This Eastern form is identical to the Western Armenian non-past necessitative (see below.)) The Western future tense is made with the general synthetic verb preceded by the particle պիտի (bidi). (This Western form is identical to the Eastern Armenian non-past necessitative (see below.))
+Future Indicative Eastern Pronoun gloss եսyes (I) դուdu (thou/you) նաna (he/she/it) մենքmenk῾ (we) դուքduk῾ (you (ye)) նրանքnrank῾ (they) to loveClass I սիրելու եմsirelu em սիրելու եսsirelu es սիրելու էsirelu ē սիրելու ենքsirelu enk῾ սիրելու եքsirelu ek῾ սիրելու ենsirelu en to speakClass II խոսելու եմxoselu em խոսելու եսxoselu es խոսելու էxoselu ē խոսելու ենքxoselu enk῾ խոսելու եքxoselu ek῾ խոսելու ենxoselu en to readClass III կարդալու եմkardalu em կարդալու եսkardalu es կարդալու էkardalu ē կարդալու ենքkardalu enk῾ կարդալու եքkardalu ek῾ կարդալու ենkardalu en Western Pronoun gloss եսyes (I) դունtun (thou/you) անan (he/she/it) մենքmenk῾ (we) դուքtuk῾ (you (ye)) անոնքanonk῾ (they) to loveClass I պիտի սիրեմbidi sirem պիտի սիրեսbidi sires պիտի սիրէbidi sirē պիտի սիրենքbidi sirenk῾ պիտի սիրէքbidi sirek῾ պիտի սիրենbidi siren to speakClass II պիտի խօսիմbidi xōsim պիտի խօսիսbidi xōsis պիտի խօսիbidi xōsi պիտի խօսինքbidi xōsink῾ պիտի խօսիքbidi xōsik῾ պիտի խօսինbidi xōsin to readClass III պիտի կարդամbidi gartam պիտի կարդասbidi gartas պիտի կարդայbidi garta* պիտի կարդանքbidi gartank῾ պիտի կարդաքbidi gartak῾ պիտի կարդանbidi gartan
Note that in all Eastern forms that feature the combination ու + ե (e.g., կարդալու եմ, etc.), epenthetic yod appears: kardalu em or .
Preterite In various grammars, this is called the preterite, the perfect, or sometimes the aorist. Both Eastern and Western Armenian use a synthetic preterite, which is formed by deleting the infinitive marker and theme vowel, then: · Class I and II verbs (in both dialects) add -եց (-ec῾); · Class III verbs add -աց (-ac῾).
The preterite affixes are similar to the imperfect endings of the verb "to be" (Eastern լինել linel, Western ըլլալ ëllal)
In Class III verbs (a-thematic verbs), the preterite stem and the past stem are identical.
+Preterite Eastern Pronoun gloss եսyes (I) դուdu (thou/you) նաna (he/she/it) մենքmenk῾ (we) դուքduk῾ (you (ye)) նրանքnrank῾ (they) to loveClass I սիրեցիsirec῾i սիրեցիրsirec῾ir սիրեցsirec῾ սիրեցինքsirec῾ink῾ սիրեցիքsirec῾ik῾ սիրեցինsirec῾in to speakClass II խոսեցիxosec῾i խոսեցիրxosec῾ir խոսեցxosec῾ խոսեցինքxosec῾ink῾ խոսեցիքxosec῾ik῾ խոսեցինxosec῾in to readClass III կարդացիkardac῾i կարդացիրkardac῾ir կարդացkardac῾ կարդացինքkardac῾ink῾ կարդացիքkardac῾ik῾ կարդացինkardac῾in Western Pronoun gloss եսyes (I) դունtun (thou/you) անan (he/she/it) մենքmenk῾ (we) դուքtuk῾ (you (ye)) անոնքanonk῾ (they) to loveClass I սիրեցիsirec῾i սիրեցիրsirec῾ir սիրեցsirec῾ սիրեցինքsirec῾ink῾ սիրեցիքsirec῾ik῾ սիրեցինsirec῾in to speakClass II խօսեցայxōsec῾a խօսեցարxōsec῾ar խօսեցաւxōsec῾av խօսեցանքxōsec῾ank῾ խօսեցաքxōsec῾ak῾ խօսեցանxōsec῾an to readClass III կարդացիgartac῾i կարդացիրgartac῾ir կարդացgartac῾ կարդացինքgartac῾ink῾ կարդացիքgartac῾ik῾ կարդացինgartac῾in
+Examples of Indicative Usage tense Eastern Western gloss present Նա գիրքը կարդում էNa girk῾ë kardum ē Ան կը կարդայ գիրքըAn gë garta kirk῾ë He is reading/reads the book imperfect Նրանք իմ գիրքը կարդում էինNrank῾ im girk῾ë kardum ēin Անոնք կը կարդային իմ գիրքըAnonk῾ gë gartayin im kirk῾ë They were reading/used to read my book future Դու իր գիրքը կարդալու եսDu ir girk῾ë kardalu es Դուն պիտի կարդաս իր գիրքըTun bidi gartas ir kirk῾ë You (sg) will read his book preterite Մենք մի գիրք կարդացինքMenk῾ mi girk῾ kardac῾ink῾ Մենք կարդացինք գիրք մըMenk῾ gartac῾ink῾ kirk῾ më We read a book
Optative mood The optative mood (called the subjunctive in some grammars) in Armenian is identical in both dialects. There are two tenses: non-past (present, etc...) and past (perfect, etc. ...).
Non-past The non-past optative is the simple "present" conjugated form, as compared to other Indo-European languages: