Die Schachweltmeisterschaft 1995 war ein Zweikampf zwischen Garri Kasparow und Viswanathan Anand um den Weltmeistertitel im Schach. Die von der Professional Chess Association (PCA) ausgerichtete Weltmeisterschaft wurde vom 11. September bis 10. Oktober 1995 auf der 107. Etage des Südturms des World Trade CentersThe Week In Chess 358, 17. September 2001 in New York City ausgetragen.
Garri Kasparow verteidigte nach 18 der 20 angesetzten Partien erfolgreich seinen Weltmeistertitel.
Qualifikation
In der Tradition der vergangenen Weltmeisterschaften veranstaltete die PCA 1994 eine Serie von Kandidatenwettkämpfen zur Ermittlung des Herausforderers. Von den acht Teilnehmern wurden 1993 sieben in einem Qualifikationsturnier nach Schweizer System in Groningen ermittelt. Der achte Platz ging an Nigel Short, den Unterlegenen der Schachweltmeisterschaft 1993. Das Viertelfinale ging über maximal 8 Partien, das Halbfinale über 10 und das Finale über 12 Partien. Im Falle von Gleichstand entschieden weitere Schnellpartien.
Verlauf der Kandidatenmatches Viertelfinale Tiviakov – Adams, Juni 1994 in New York im Trump Tower {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! !! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! 7 !! 8 !! 9 !! 10 !! 11 !! 12 !! 13 !! 14 !! Punkte |- | align=left | ||style="background:white; color:black"| 0 ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| 1 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 0 || 6½ |- | align=left | ||style="background:black; color:white"| 1 ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| 0 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 1 || 7½ |} Viertelfinale Kamsky – Kramnik, Juni 1994 in New York im Trump Tower {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! !! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! Punkte |- | align=left | ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| 1 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 1 || 4½ |- | align=left | ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| 0 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 0 || 1½ |} Viertelfinale Romanischin – Anand, Juni 1994 in New York im Trump Tower {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! !! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! 7 !! Punkte |- | align=left | ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| 0 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 0 || 2 |- | align=left | ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| 1 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 1 || 5 |} Viertelfinale Short – Gulko, Juni 1994 in New York im Trump Tower {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! !! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! 7 !! 8 !! 9 !! 10 !! 11 !! 12 !! Punkte |- | align=left | ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| ½ || 6½ |- | align=left | ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| ½ || 7½ |} Halbfinale Anand – Adams, September 1994 in Linares {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! !! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! 7 !! Punkte |- | align=left | ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| 1 ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ || 5½ |- | align=left | ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| 0 ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ || 1½ |} Halbfinale Kamsky – Short, September 1994 in Linares {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! !! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! 7 !! Punkte |- | align=left | ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| 1 ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| 1 ||style="background:white; color:black"| ½ || 5½ |- | align=left | ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| 0 ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| 0 ||style="background:black; color:white"| ½ || 1½ |} Kandidatenfinale Anand – Kamsky, März 1995 in Las Palmas {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! !! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! 7 !! 8 !! 9 !! 10 !! 11 !! Punkte |- | align=left | ||style="background:white; color:black"| 0 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 1 || 6½ |- | align=left | ||style="background:black; color:white"| 1 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 0 || 4½
Organisation Der Wettkampf war auf maximal 20 Partien angesetzt. Den Spielern standen zwei Stunden für 40 Züge, eine weitere Stunde für 20 Züge und eine halbe weitere Stunde für den Rest der Partie an Bedenkzeit zur Verfügung, wobei die nicht aufgebrauchte Bedenkzeit nicht während der Partie verfiel. Es gab keine Hängepartien oder Vertagungen.
Hauptschiedsrichterin war Carol Jarecki.
Als Preisfonds wurden 1,5 Millionen US-Dollar vereinbart, wovon eine Million an den Sieger und eine halbe Million an den Verlierer gingen. Zehn Prozent davon kamen der PCA zugute. Bei einem Unentschieden sollte der Fonds geteilt werden, jedoch Kasparow den Titel behalten.
Interessierte konnten für 15 US-Dollar live zusehen. Die Abtrennung der Spieler stellte sich entgegen der Planung als nicht völlig schallundurchlässig heraus, wodurch die Kontrahenten Zuschauergeräuschen ausgesetzt waren.
Verlauf Anand hatte sich mit Artur Jussupow, Elizbar Ubilava, Jonathan Speelman und Patrick Wolff vorbereitet. Kasparow setzte auf Juri Dochojan, Jewgeni Pigussow und Wladimir Kramnik als Helfer.
Zum Beginn der Schachweltmeisterschaft eröffnete New York Citys Bürgermeister Rudy Giuliani für Anand mit 1. c4, der Zug wurde jedoch von Anand auf 1. e4 korrigiert.
Nach acht Remispartien gewann Anand die neunte Partie. In der zehnten Partie lief Anand in eine vorbereitete Eröffnungsvariante und verlor. Die elfte Partie gewann Kasparow durch eine Kombination mit Abzugsschach ebenfalls. In der zwölften Partie geriet Kasparow ebenfalls in Vorteil, doch Anand glich mit einem Zwischenzug aus. Die dreizehnte Partie ging erneut an Kasparow. In der vierzehnten Partie wurde erstmals in einer Weltmeisterschaft die Skandinavische Verteidigung eingesetzt. Nach einem abgelehnten Springeropfer Kasparows und beiderseitiger Zeitnot gewann Kasparow auch diese Partie, die später von Anand als entscheidender Moment angesehen wurde. Es folgten noch vier meist kurze Remispartien, bis Kasparow uneinholbar in Führung lag. {| class="wikitable" style="text-align:center" ! !!1!!2!!3!!4!!5!!6!!7!!8!!9!!10!!11!!12!!13!!14!!15!!16!!17!!18!!Siege!!Punkte |- | align=left | Garri Kasparow | style="background:black; color:white"| ½ | ½ | style="background:black; color:white"| ½ | ½ | style="background:black; color:white"| ½ | ½ | style="background:black; color:white"| ½ | ½ | style="background:black; color:white"| 0 | 1 | style="background:black; color:white"| 1 | ½ | style="background:black; color:white"| 1 | 1 | style="background:black; color:white"| ½ | ½ | style="background:black; color:white"| ½ | ½ | 4 | 10,5 |- | align=left | Viswanathan Anand | ½ | style="background:black; color:white"| ½ | ½ | style="background:black; color:white"| ½ | ½ | style="background:black; color:white"| ½ | ½ | style="background:black; color:white"| ½ | 1 | style="background:black; color:white"| 0 | 0 | style="background:black; color:white"| ½ | 0 | style="background:black; color:white"| 0 | ½ | style="background:black; color:white"| ½ | ½ | style="background:black; color:white"| ½ | 1 | 7,5
Partien 9. Partie
Anand–Kasparow 1:0 New York, 25. September 1995 Sizilianische Verteidigung (Scheveninger Variante), B84 1. e4 c5 2. Sf3 d6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 Sf6 5. Sc3 a6 6. Le2 e6 7. 0–0 Le7 8. a4 Sc6 9. Le3 0–0 10. f4 Dc7 11. Kh1 Te8 12. Lf3 Ld7 13. Sb3 Sa5 14. Sxa5 Dxa5 15. Dd3 Tad8 16. Tfd1 Lc6 17. b4!! (17. … Dxb4 18. Tab1 a) 18. … Da5 19. Lb6; b) 18. … Da3 19. Tb3 jeweils mit Damengewinn...) Dc7 18. b5 Ld7 19. Tab1 axb5 20. Sxb5 Lxb5 21. Dxb5 Ta8 22. c4 e5 23. Lb6 Dc8 24. fxe5 dxe5 25. a5 Lf8 26. h3 De6 27. Td5 Sxd5 28. exd5 Dg6 29. c5 e4 30. Le2 Te5 31. Dd7 Tg5 32. Tg1 e3 33. d6 Tg3 34. Dxb7 De6 35. Kh2 1:0
10. Partie
Kasparow–Anand 1:0 New York, 26. September 1995 Spanische Partie (Offene Verteidigung), C80