Die Heptapteridae (Gr.: hepta = sieben, pteron = Flosse) sind eine Familie der Welsartigen (Siluriformes). Sie leben in Süßgewässern von Mexiko bis Südamerika.
Merkmale Die Fische werden 3 bis 35 Zentimeter lang. Rund um das Maul befinden sich drei Paar Barteln. Die Haut ist normalerweise nackt, d. h. schuppenlos, die Fettflosse groß, die Schwanzflosse tief gespalten. Die Fische können leicht mit Antennenwelsen (Pimelodidae) verwechselt werden.
Systematik Die Familie wurde früher als Unterfamilie Rhamiinae zu den Antennenwelsen gezählt. Nach phylogenetischen Studien bilden sie mit den Antennenwelsen, den Großmaul-Antennenwelsen (Pseudopimelodidae) und den Gattungen Conorhynchos und Phreatobius eine Klade, die als Überfamilie Pimelodoidea klassifiziert wird.
Gattungen und Arten Es gibt etwa 210 beschriebene und zahlreiche noch unbeschriebene Arten. Außerdem wurden acht Gattungen identifiziert, die bisher namenlos sind und für die noch keine wissenschaftliche Erstbeschreibung veröffentlicht wurden.
Unterfamilie Heptapterinae Gattung Acentronichthys , 1889 Acentronichthys leptos , 1889 Gattung Brachyglanis , 1912 Brachyglanis frenatus , 1912 Brachyglanis magoi , 1967 Brachyglanis melas , 1912 Brachyglanis microphthalmus , 1991 Brachyglanis nocturnus , 1928 Brachyglanis phalacra , 1912 Gattung Cetopsorhamdia , 1916mini|Cetopsorhamdia nasus Cetopsorhamdia boquillae , 1922 Cetopsorhamdia filamentosa , 1945 Cetopsorhamdia iheringi , 1959 Cetopsorhamdia insidiosa (, 1915) Cetopsorhamdia nasus , 1916 Cetopsorhamdia picklei , 1944 Gattung Chasmocranus , 1912 Chasmocranus brevior , 1912 Chasmocranus chimantanus , 1956 Chasmocranus longior , 1912 Chasmocranus lopezi , 1968 Chasmocranus peruanus , 1942 Chasmocranus surinamensis (, 1862) Chasmocranus truncatorostris , 1927 Gattung Gladioglanis , 1989 Gladioglanis conquistador , 1991 Gladioglanis machadoi , 1989 Gattung Heptapterus , 1858miniatur|Heptapterus mustelinus Heptapterus carnatus et al., 2019 Heptapterus exilis et al., 2019 Heptapterus fissipinnis , 1911 Heptapterus multiradiatus , 1907 Heptapterus mustelinus (, 1835) Heptapterus stewarti , 1911 Heptapterus sympterygium , 1988 Heptapterus tapanahoniensis , 1967 Heptapterus tenuis , 1986 Gattung Horiomyzon , 1986 Horiomyzon retropinnatus , 1986 Gattung Imparfinis , 1900 Imparfinis cochabambae (, 1940) Imparfinis guttatus (, 1924) Imparfinis hasemani , 1915 Imparfinis lineatus (, 1970) Imparfinis longicauda (, 1887) Imparfinis minutus (, 1874) Imparfinis mirini , 1911 Imparfinis mishky , 2007 Imparfinis nemacheir (, 1916) Imparfinis pijpersi (, 1961) Imparfinis piperatus , 1900 Imparfinis schubarti (, 1956) Imparfinis spurrellii (, 1913) Gattung Leptorhamdia , 1918 Leptorhamdia essequibensis (, 1912) Leptorhamdia marmorata , 1928 Leptorhamdia schultzi (, 1964) Gattung Magdalenichthys DoNascimiento et al., 2025 Magdalenichthys lundbergi DoNascimiento et al., 2025 Magdalenichthys mompox DoNascimiento et al., 2025 Magdalenichthys poira Villa-Navarro et al., 2025 Magdalenichthys yariguies DoNascimiento et al., 2025 Gattung Mastiglanis , 1994mini|Mastiglanis asopos Mastiglanis asopos , 1994 Gattung Myoglanis , 1912 Myoglanis aspredinoides , 2005 Myoglanis koepckei , 1999 Myoglanis potaroensis , 1912 Gattung Nannoglanis , 1887 Nannoglanis fasciatus , 1887 Gattung Nemuroglanis , 1889 Nemuroglanis lanceolatus , 1889 Nemuroglanis mariai (, 1944) Nemuroglanis pauciradiatus , 1988 Gattung Pariolius , 1872 Pariolius armillatus , 1872 Gattung Phenacorhamdia , 1961 Phenacorhamdia anisura (, 1987) Phenacorhamdia boliviana (, 1924) Phenacorhamdia cabocla ( et al., 2018) Phenacorhamdia hoehnei (, 1914) Phenacorhamdia macarenensis , 1961 Phenacorhamdia nigrolineata , 1998 Phenacorhamdia somnians (, 1974) Phenacorhamdia tenebrosa (, 1964) Phenacorhamdia unifasciata , 1993 Gattung Rhamdioglanis , 1907 Rhamdioglanis frenatus , 1907 Rhamdioglanis transfasciatus , 1908 Gattung Rhamdiopsis , 1911mini|Eine in unterirdischen Höhlen vorkommende Rhamdiopsis-Art Rhamdiopsis krugi , 2010 Rhamdiopsis microcephala (, 1874) Rhamdiopsis moreirai , 1911 Gattung Taunayia , 1918 Taunayia bifasciata (, 1900)
Unterfamilie Rhamdiinaemini|Goeldiella eques Gattung Brachyrhamdia , 1927 Brachyrhamdia heteropleura (, 1912) Brachyrhamdia imitator , 1927 Brachyrhamdia marthae , 1985 Brachyrhamdia meesi , 1985 Brachyrhamdia rambarrani (, 1987) Brachyrhamdia thayeria , 2013 Gattung Goeldiella , 1900 Goeldiella eques (, 1848) Gattung Pimelodella , 1888mini|Pimelodella sp. Pimelodella altipinnis (, 1864) Pimelodella australis , 1917 Pimelodella avanhandavae , 1917 Pimelodella bockmanni & , 2018 Pimelodella boliviana , 1917 Pimelodella boschmai , 1964 Pimelodella brasiliensis (, 1877) Pimelodella breviceps (, 1857) Pimelodella buckleyi (, 1887) Pimelodella chagresi (, 1876)mini|Pimelodella chagressi Pimelodella chaparae , 1940 Pimelodella conquetaensis , 1925 Pimelodella cristata (, 1848) Pimelodella cruxenti , 1950 Pimelodella cyanostigma (, 1870) Pimelodella dorseyi , 1941 Pimelodella eigenmanni (, 1891) Pimelodella eigenmanniorum (, 1911) Pimelodella elongata (, 1860) Pimelodella enochi , 1941 Pimelodella eutaenia , 1913 Pimelodella figueroai , 1961 Pimelodella floridablancaensis , 2017 Pimelodella geryi , 1961 Pimelodella gracilis (, 1835) Pimelodella griffini , 1917 Pimelodella grisea (, 1903) Pimelodella hartii (, 1877) Pimelodella hartwelli , 1940 Pimelodella hasemani , 1917 Pimelodella howesi , 1940 Pimelodella humeralis et al., 2017 Pimelodella itapicuruensis , 1917 Pimelodella kronei (, 1907)mini|Pimelodella kronei Pimelodella lateristriga (, 1823) Pimelodella laticeps , 1917 Pimelodella laurenti , 1941 Pimelodella linami , 1944 Pimelodella macrocephala (, 1943) Pimelodella macturki , 1912 Pimelodella martinezi , 1970 Pimelodella meeki , 1910 Pimelodella megalops , 1912 Pimelodella megalura , 1918 Pimelodella metae , 1917 Pimelodella modesta (, 1860) Pimelodella montana , 1942 Pimelodella mucosa , 1907 Pimelodella nigrofasciata (, 1897) Pimelodella notomelas , 1917 Pimelodella odynea , 1944 Pimelodella ophthalmica (, 1878) Pimelodella pallida , 1961 Pimelodella pappenheimi , 1925 Pimelodella parnahybae , 1941 Pimelodella parva , 1942 Pimelodella pectinifer , 1888 Pimelodella peruana , 1942 Pimelodella peruensis , 1915 Pimelodella procera , 1983 Pimelodella reyesi , 1964 Pimelodella roccae , 1917 Pimelodella rudolphi , 1918 Pimelodella serrata , 1917 Pimelodella spelaea , 2004 Pimelodella steindachneri , 1917 Pimelodella taeniophora (, 1903) Pimelodella taenioptera , 1914 Pimelodella tapatapae , 1920 Pimelodella transitoria , 1907 Pimelodella vittata (, 1874) Pimelodella wesselii (, 1877) Pimelodella witmeri , 1941 Pimelodella yuncensis , 1902 Gattung Rhamdella , 1888 Rhamdella aymarae , 1999 Rhamdella cainguae , 2008 Rhamdella eriarcha (, 1888) Rhamdella exsudans (, 1842) Rhamdella gilli (, 1906) Rhamdella ignobilis , 1907 Rhamdella jenynsii (, 1864) Rhamdella leptosoma , 1914 Rhamdella longipinnis , 1927 Rhamdella longiuscula , 1991 Rhamdella montana , 1913 Rhamdella papariae , 1941 Rhamdella robinsoni , 1941 Rhamdella rusbyi , 1924 Rhamdella wolfi , 1941 Rhamdella zelimai , 2014 Gattung Rhamdia , 1858mini|Rhamdia quelen Rhamdia enfurnada , 2005 Rhamdia eurycephala , 2018 Rhamdia foina (, 1848) Rhamdia gabrielae , 2018 Rhamdia guasarensis , 2004 Rhamdia humilis (, 1864) Rhamdia itacaiunas , 1996 Rhamdia jequitinhonha , 1996 Rhamdia laluchensis , 2003 Rhamdia laticauda (, 1857) Rhamdia laukidi , 1858 Rhamdia macuspanensis , 1998 Rhamdia muelleri (, 1864) Rhamdia nicaraguensis (, 1864) Rhamdia parryi , 1888 Rhamdia poeyi , 1888 Rhamdia quelen (, 1824) Rhamdia reddelli , 1984 Rhamdia xetequepeque , 1996
Arten aus Gattungen ohne wiss. Beschreibung und Benennung Heptapteridae Genus A Unbeschriebene Art Heptapteridae Genus B „Cetopsorhamdia“ phantasia , 1985 Unbeschriebene Art Heptapteridae Genus C „Imparfinis“ pseudonemacheir , 1989 „Nannorhamdia“ stictonotus (, 1940) Unbeschriebene Art Heptapteridae Genus D „Chasmocranus“ brachynemus , 1958 „Imparfinis“ borodini , 1989 „Parolius“ hollandi , 1911 Unbeschriebene Art Unbeschriebene Art Unbeschriebene Art Heptapteridae Genus E „Imparfinis“ pristos , 1989 Heptapteridae Genus F „Cetopsorhamdia“ molinae , 1943 „Cetopsorhamdia“ shermani , 1943 Unbeschriebene Art Unbeschriebene Art Heptapteridae Genus G „Cetopsorhamdia“ orinoco , 1944 „Chasmocranus“ quadrizonatus , 1937 „Chasmocranus“ rosae , 1919 Unbeschriebene Art Unbeschriebene Art Heptapteridae Genus H „Heptapterus“ bleekeri , 1953 „Imparfinis“ microps , 1916 Unbeschriebene Art
Literatur Joseph S. Nelson: Fishes of the World. John Wiley & Sons, 2006, ISBN 0-471-25031-7.
Einzelnachweise Carlos DoNascimiento, Francisco Antonio Villa-Navarro, Juan G Albornoz-Garzón, Cristhian C Conde-Saldaña, Gabriel S C Silva, Alejandro Méndez-López, Fábio F Roxo, Armando Ortega-Lara, Claudio Oliveira. 2025. An unexpectedly diverse new genus of catfishes (Siluriformes, Heptapteridae) endemic to the Magdalena River basin, Colombia. Zoological Journal of the Linnean Society, Volume 204, Issue 3, Juli 2025, doi: 10.1093/zoolinnean/zlaf048
Dario R. Faustino-Fuster, Vanessa Meza-Vargas, Nathan R. Lovejoy, Nathan K. Lujan: Multi-locus phylogeny with dense Guiana Shield sampling supports new suprageneric classification of the neotropical three-barbeled catfishes (Siluriformes: Heptapteridae). Molecular Phylogenetics and Evolution, Band 162, September 2021, 107186, doi: 10.1016/j.ympev.2021.107186
Sullivan, JP; Lundberg JG; Hardman M (2006). A phylogenetic analysis of the major groups of catfishes (Teleostei: Siluriformes) using rag1 and rag2 nuclear gene sequences. Mol Phylogenet Evol. 41 (3): 636–62.
Peter van der Sleen, James S. Albert: Field Guide to the Fishes of the Amazon, Orinoco, and Guianas. 2017, University Press Group Ltd, ISBN 978-0691170749, Seite 248–252.
Weblinks
Kategorie:Welse Kategorie:Siluriformes