Werchnjodniprowsk (; ) ist eine Stadt in der Oblast Dnipropetrowsk in der Ukraine mit 16.400 Einwohnern (2016) und war bis Juli 2020 das Zentrum des gleichnamigen Rajons Werchnjodniprowsk. mini|links|Stadtmitte
Geographische Lage Die Stadt liegt am Ufer des zum Kamjansker Stausee angestauten Dnepr und an der Mündung des 42 km langen Samotkan (ukrainisch: ) in diesen. Am gegenüberliegenden Ufer des Stausees beginnt der Dnepr-Donbas-Kanal. Das 3500 Einwohner zählende Dorf Puschkariwka befindet sich am gegenüber liegendem Ufer des Samotkan.
Über die nationale Fernstraße N 08, die am Ort entlang läuft, ist die südöstlich gelegenen Großstadt Kamjanske nach 33 km und im weiteren Verlauf die ebenfalls südöstlich gelegene Oblasthauptstadt Dnipro nach 73 km Entfernung zu erreichen.
Geschichte Die Stadt wurde im 17. Jahrhundert als Grigoriwka gegründet und 1785 in Nowogrigoriwka umbenannt, 1806 bekam sie offiziell ihren heutigen Namen und gleichfalls das Stadtrecht verliehen. Im 19. Jahrhundert war die Stadt Verwaltungszentrum des Ujesd Werchnedneprowsk, einem fast 7000 km² großen Verwaltungsgebiet innerhalb des Gouvernement Jekaterinoslaw. Nach dem Überfall auf die Sowjetunion wurde die Stadt von der Wehrmacht besetzt und zum Hauptort des Kreisgebietes Werchne-Dnjeprowsk innerhalb des Reichskommissariat Ukraine.
Verwaltungsgliederung Am 15. November 2017 wurde die Stadt zum Zentrum der neugegründeten Stadtgemeinde Werchnjodniprowsk (Верхньодніпровська міська громада/Werchnjodniprowska miska hromada). Zu dieser zählten auch die 5 Dörfer Nowohryhoriwka, Persche Trawnja, Pidluschschja, Samotkan und TarassiwkaВідповідно до Закону України "Про добровільне об'єднання територіальних громад" у Дніпропетровській області у Верхньодніпровському районі Верхньодніпровська міська та Першотравенська сільська ради рішеннями від 24 травня 2017 року, bis dahin bildete sie die gleichnamige Stadtratsgemeinde Werchnjodniprowsk (Верхньодніпровська міська рада/Werchnjodniprowska miska rada) im Osten des Rajons Werchnjodniprowsk.
Am 12. Juni 2020 kamen noch die 2 Siedlungen städtischen Typs Dniprowske und Nowomykolajiwka sowie die 40 in der untenstehenden Tabelle aufgelisteten Dörfer zum GemeindegebietКабінет Міністрів України Розпорядження від 12 червня 2020 р. № 709-р "Про визначення адміністративних центрів та затвердження територій територіальних громад Дніпропетровської області".
Am 17. Juli 2020 kam es im Zuge einer großen Rajonsreform zum Anschluss des Rajonsgebietes an den Rajon KamjanskeВерховна Рада України; Постанова від 17.07.2020 № 807-IX Про утворення та ліквідацію районів.
Folgende Orte sind neben dem Hauptort Werchnjodniprowsk Teil der Gemeinde: Name ukrainisch transkribiert ukrainisch russisch Andrijiwka Андріївка Андреевка (Andrejewka) Awkseniwka Авксенівка Авксёновка (Awksjonowka) Bohodariwka (bis 2024 Persche TrawnjaВерховна Рада України; Постанова від 19.09.2024 № 3984-IX Про перейменування окремих населених пунктів та районів) Богодарівка (Перше Травня) Богодаровка (Bogodarowka)/Перше Травня (Persche Trawnja) Borodajiwka Бородаївка Бородаевка (Borodajewka) Borodajiwski Chutory Бородаївські Хутори Бородаевские Хутора (Borodajewskije Chutora) Borowkiwka Боровківка Боровковка (Borowkowka) Bratske Братське Братское (Bratskoje) Didenkowe Діденкове Диденково (Didenkowo) Dniprowokamjanka Дніпровокам'янка Днепровокаменка (Dneprowokamenka) Dniprowske Дніпровське Днепровское (Dneprowskoje) Domotkan Домоткань Домоткань (Domotkan) Hanniwka Ганнівка Анновка (Annowka) Iwaschkowe Івашкове Ивашково (Iwaschkowo) Jakymiwka Якимівка Акимовка (Akimowka) Jarok Ярок Ярок (Jarok) Kaluschyne Калужине Калужино (Kaluschino) Klyn Клин Клин (Klin) Kornylo-Nataliwka Корнило-Наталівка Корнило-Наталовка (Kornilo-Natalowka) Krywonossowe Кривоносове Кривоносово (Kriwonossowo) Matjutschenkowe Матюченкове Матюченково (Matjutschenkowo) Mosty Мости Мосты (Mosty) Mykolajiwka Миколаївка Николаевка (Nikolajewka) Myschuryn Rih Мишурин Ріг Мишурин Рог (Mischurin Rog) Nowohryhoriwka Новогригорівка Новогригоровка (Nowogrigorowka) Nowomykolajiwka Новомиколаївка Новониколаевка (Nowonikolajewka) Nowoseliwka Новоселівка Новосёловка (Nowosjolowka) Pawliwka Павлівка Павловка (Pawlowka) Pawlo-Hryhoriwka Павло-Григорівка Павло-Григоровка (Pawlo-Grigorowka) Pidluschschja Підлужжя Подлужье (Podluschje) Popiwka Попівка Поповка (Popowka) Prawobereschne Правобережне Правобережное (Prawobereschnoje) Puschkariwka Пушкарівка Пушкарёвка (Puschkarjowka) Samotkan Самоткань Самоткань (Samotkan) Sapolytschky Заполички Заполички (Sapolitschki) Saritschtschja Заріччя Заречье (Saretschje) Selene Зелене Зелёное (Seljonoje) Solowjiwka Солов'ївка Соловьёвка (Solowjowka) Subotrjasiwka Зуботрясівка Зуботрясовка (Subotrjassowka) Susliwka Суслівка Сусловка (Suslowka) Tarassiwka Тарасівка Тарасовка (Tarassowka) Tschepyne Чепине Чепино (Tschepino) Tomakiwka Томаківка Томаковка (Tomakowka) Tschubariwka (bis 2024 TschkalowkaВерховна Рада України; Постанова від 19.09.2024 № 3984-IX Про перейменування окремих населених пунктів та районів) Чубарівка (Чкаловка) Чубаровка (Tschubarowka)/Чкаловка (Tschkalowka) Wassyliwka Василівка Василевка (Wassilewka) Wilni Chutory Вільні Хутори Вольные Хутора (Wolnyje Chutora) Wodjane Водяне Водяное (Wodjanoje) Wojewodiwka Воєводівка Воеводовка (Wojewodowka)
Bevölkerungsentwicklung 1897 1923 1926 1959 1970 1979 1989 2001 2016 6.701 7.308 5.882 9.124 13.394 20.065 22.708 16.976 16.445 Quelle:Demographie ukrainischer Städte auf pop-stat.mashke.org
Persönlichkeiten Werchnjodniprowsk ist der Geburtsort von:
Wladimir Wassiljewitsch Schtscherbitzki (1918–1990), Mitglied des Politbüros der KPdSU von 1971 bis 1989. Wsewolod Balyzkyj (1892–1937), sowjetischer Revolutionär und Politiker. Leiter des NKWD der Ukraine während des Holodomor und Volkskommissar für Innere Angelegenheiten der Ukrainischen SSR.
Außerdem wurde hier die marxistische Revolutionärin und erste Ehefrau von Leo Trotzki, Alexandra Lwowna Sokolowskaja 1872 geboren.
Galerie
Weblinks
Stadtgeschichte (russisch)
Stadtrat Werchnjodniprowsk (ukrainisch)
Einzelnachweise
Kategorie:Ort in der Oblast Dnipropetrowsk Kategorie:Rajon Kamjanske Kategorie:Ort am Dnepr Kategorie:Gegründet im 17. Jahrhundert