Die Gattung Rhadinovirus bildet eine Untergruppe der Unterfamilie der Gammaherpesviren (Gammaherpesvirinae). Diese wiederum gehören zur Familie der Herpesviren (Herpesviridae). Rhadinoviren sind bei verschiedenen Nagetieren (Wühler), Huftieren (Hauspferde, Gnus, Rinder) sowie Primaten isoliert worden. Das bisher einzige bekannte menschliche Rhadinovirus ist das Humane Herpesvirus 8 (offiziell Human gammaherpesvirus 8, HHV-8, Spezies Rhadinovirus humangamma8). HHV-8 verursacht beim Menschen das Kaposi-Sarkom und einen Teil der Fälle von Morbus Castleman. Wie andere Gammherpesviren infizierendie Rhadinoviren Lymphozyten, in denen sie auch persistieren. Rhadinoviren sind vielfach mit einer malignen Transformation und damit der Entstehung von Tumorerkrankungen assoziiert.

Rhadinoviren sind 150 bis 200 nm im Durchmesser groß, das ikosaedrische Kapsid (T=16) im Innern etwa 100–110 nm. Das Genom ist innerhalb des Kapsids auf einer dünnen, spindelähnlichen Core-Struktur aufgewickelt, nach der die Gattung ihren Namen erhielt (altgriechisch ῥαδινός = schlank, spitz zulaufend). Das Genom ist ca. 145.000–165.000 Bp groß. Zusätzlich beinhalten die Viruspartikel (Virionen) auch zelluläre und virale mRNA.

Systematik Neben einer großen Zahl derzeit nicht klassifizierter Rhadinoviren oder assoziierter Viren bei verschiedensten Tierarten (Primaten, Delfinen, Flusspferd, Hasen, Echte Bandikutratte, Elefanten u. a.),zum Beispiel das Rhesus rhadinovirus (Rhesus Monkey Rhadinovirus, RRV), Yu et al. (2003) sind folgende Vertreter als Spezies der Gattung definiert (Stand 10. April 2024):ICTV: Taxonomy Browser.ICTV: Virus Metadata Resource (VMR).

Gattung: Rhadinovirus Spezies: Rhadinovirus atelinegamma2 mit Klammeraffen-Herpesvirus 2 oder Atelines Herpesvirus 2 (AtHV-2), en. (AtGHV2); Herpesvirus ateles strain 810 Spezies: Rhadinovirus atelinegamma3 mit Klammeraffen-Herpesvirus 3 oder Atelines Herpesvirus 3 (AtHV-3), en. (AtGHV3); Herpesvirus ateles (HVA) Spezies: Rhadinovirus bovinegamma4 mit Bovines Herpesvirus 4 (BoHV-4), en. (BoGHV4); Bovines herpesvirus 4, en. Bovine herpesvirus 4 (BHV4) Spezies Rhadinovirus colobinegamma1 mit Colobine gammaherpesvirus 1 (CnGHV1) Spezies: Rhadinovirus cricetidgamma2 mit Nagetier-Herpesvirus Peru, Cricetides Herpesvirus 2, Wühler-Herpesvirus 2, en. (CrGHV2); Rodent herpesvirus Peru (RHVP) – befällt Cricetidae Spezies: Rhadinovirus humangamma8 mit Humanes Herpesvirus 8 (HHV-8), en. (HuGHV8); Kaposi-Sarkom-Herpesvirus, en. (KSHV) Spezies: Rhadinovirus macacinegamma5 mit Makaken-Herpesvirus 5 (McHV-5, McHV5), Rhesusaffen-Rhadinovirus, Cercopithecines Herpesvirus 17, en. (McGHV5); Rhesus rhadinovirus (RRV), Rhesus monkey rhadinovirus, Cercopithecine herpesvirus 17 – infiziert Backentaschenaffen: Makaken Spezies: Rhadinovirus macacinegamma8 mit Makaken-Herpesvirus 8 (McHV-8, McHV8), en. (McGHV8); Retroperitoneal fibromatosis-associated herpesvirus Macaca nemestrina (RFHV) – infiziert den Südlichen Schweinsaffen Spezies: Rhadinovirus macacinegamma11 mit Makaken-Herpesvirus 11, Macacines Herpesvirus 1 (McHV-11, McHV11), en. (McGHV11); Japanese macaque rhadinovirus (JMRV) Spezies: Rhadinovirus macacinegamma12 mit Makaken-Herpesvirus 12, Macacines Herpesvirus 12 (McHV-12, McHV12), en. (McGHV12); Pig-tailed macaque rhadinovirus 2 (MneRV2) Spezies: Rhadinovirus muridgamma4 mit Murides Herpesvirus 4 (MuHV-4), en. (MuGHV4); Murine gammaherpesvirus 68 alias Mouse herpesvirus 68, Murid herpesvirus 68 (MHV68, MHV-68) Spezies: Rhadinovirus muridgamma7 mit Murides Herpesvirus 7 (MuHV-7), en. (MuGHV7); Wood mouse herpesvirus (WMHV) Spezies: Rhadinovirus saimiriinegamma2 (ehem. Typusspezies) mit Herpesvirus saimiri 2 (HVS), Saimiriines Herpesvirus 2 (SaHV-2), en. (SaGHV2) – infiziert Totenkopfaffen) Spezies „“ mit Leporides Herpesvirus 1 (LeHV-1); Kaninchen-Herpesvirus 1 Spezies „“ mit Leporides Herpesvirus 2 (LeHV-2); Kaninchen-Herpesvirus 2, Herpesvirus cuniculi

Weblinks Xue-Kui Yu, Christine M. O’Connor, Ivo Atanasov, Blossom Damania, Dean H. Kedes, Z. Hong Zhou: Three-Dimensional Structures of the A, B, and C Capsids of Rhesus Monkey Rhadinovirus: Insights into Gammaherpesvirus Capsid Assembly, Maturation, and DNA Packaging. In: Journal of Virology, 77(24), 2003, S. 13182–13193, doi:10.1128/JVI.77.24.13182-13193.2003, , PMID 14645575; mit Struktur eines Rhadinovirus-Kapsids B. Damania, R. C. Desrosiers: Simian homologues of human herpesvirus 8. Philos Trans R Soc Lond B Biol Sci. (2001) 356(1408): S. 535–543 (Review), PMID 11313010 Rhadinovirus in der Datenbank des ICTV Gattung Rhadinovirus. NCBI

Einzelnachweise

Kategorie:Herpesviren Kategorie:Virusgattung