* abgebrochen Die Schachweltmeisterschaft 1984 wurde zwischen dem Schachweltmeister Anatoli Karpow und seinem Herausforderer Garri Kasparow vom 10. September 1984 bis 15. Februar 1985 in Moskau ausgetragen. Nach 48 Partien ohne Entscheidung wurde der Wettkampf von FIDE-Präsident Florencio Campomanes abgebrochen und sieben Monate später als Schachweltmeisterschaft 1985 mit neuem Reglement fortgesetzt, wobei das Ergebnis des abgebrochenen Kampfes nicht in das neue Match eingerechnet wurde. Kasparow gewann diesen Kampf und wurde mit 22 Jahren der jüngste Weltmeister im Schach.
Vorgeschichte mini|Sowjetische Briefmarke aus Anlass der Schach-WM 1984 Karpow war 1975 durch die Weigerung von Bobby Fischer, seinen Weltmeistertitel zu verteidigen, kampflos von der FIDE zum Weltmeister ernannt worden. Zweimal – 1978 und 1981 – verteidigte er seinen Titel gegen Viktor Kortschnoi, der sich jeweils in den Kandidatenkämpfen hatte durchsetzen können.
Kasparow trat ins Blickfeld der breiten Schachöffentlichkeit, als er 1978 im Alter von nur 15 Jahren an einer Meisterschaft der UdSSR teilgenommen hatte – als jüngster Spieler der Geschichte. Bis 1984 hatte er sich in die Weltspitze vorgekämpft und konnte sich souverän als Herausforderer Karpows qualifizieren.
Qualifikationszyklus 1982–1984 Interzonenturniere Drei Interzonenturniere fanden statt. Die jeweils ersten beiden Spieler qualifizierten sich für das Kandidatenturnier. Kasparow, damals 19 Jahre alt, gewann das Moskauer Interzonenturnier mit starken 1,5 Punkten Vorsprung auf Alexander Beliavsky.Schachweltmeisterschaft, Zyklus 1982–1984: Interzonenturnier Moskau 1982 Ribli gewann das Turnier in Las Palmas vor Smyslow,Schachweltmeisterschaft, Zyklus 1982–1984: Interzonenturnier Las Palmas 1982 und das Interzonenturnier in Toluca wurde gemeinsam von Portisch und Torre gewonnen.Schachweltmeisterschaft, Zyklus 1982–1984: Interzonenturnier Toluca 1982
Kandidatenturnier Die sechs Qualifikanten aus den Interzonenturnieren trafen in Knock-out-Kämpfen auf Kortschnoi und Hübner, die Finalisten des vorherigen Kandidatenfinals zur Weltmeisterschaft 1981. Kasparow setzte sich durch.Schachweltmeisterschaft, Zyklus 1982–1984: Kandidatenkämpfe
Verlauf der Kandidatenwettkämpfe Viertelfinale Hübner – Smyslow, März / April 1983 in Velden am Wörther See {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! !! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! 7 !! 8 !! 9 !! 10 !! 11 !! 12 !! 13 !! 14 !! Punkte |- | align=left | ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ || 7 |- | align=left | ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ || 7 |} Viertelfinale Torre – Ribli, April 1983 in Alicante {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! !! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! 7 !! 8 !! 9 !! 10 !! Punkte |- | align=left | ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 0 ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 0 || 4 |- | align=left | ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 1 ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 1 || 6 |} Viertelfinale Kasparow – Beliavsky, Februar / März 1983 in Moskau {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! !! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! 7 !! 8 !! 9 !! Punkte |- | align=left | ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 1 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 1 ||style="background:white; color:black"| 1 || 6 |- | align=left | ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 0 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 0 ||style="background:black; color:white"| 0 || 3 |} Viertelfinale Kortschnoi – Portisch, März / April 1983 in Bad Kissingen {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! !! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! 7 !! 8 !! 9 !! Punkte |- | align=left | ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| 1 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| 1 || 6 |- | align=left | ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| 0 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| 0 || 3 |} Halbfinale Kasparow – Kortschnoi, November / Dezember 1983 in London {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! !! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! 7 !! 8 !! 9 !! 10 !! 11 !! Punkte |- | align=left | ||style="background:white; color:black"| 0 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 1 ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 1 || 7 |- | align=left | ||style="background:black; color:white"| 1 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 0 ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 0 || 4 |} Halbfinale Smyslow – Ribli, November / Dezember 1983 in London {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! !! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! 7 !! 8 !! 9 !! 10 !! 11 !! Punkte |- | align=left | ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ || 6½ |- | align=left | ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ || 4½ |} Kandidatenfinale Kasparow – Smyslow, März / April 1984 in Vilnius {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! !! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! 7 !! 8 !! 9 !! 10 !! 11 !! 12 !! 13 !! Punkte |- | align=left | ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| 1 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 1 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 1 ||style="background:white; color:black"| ½ || 8½ |- | align=left | ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| 0 ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| 0 ||style="background:white; color:black"| ½ ||style="background:black; color:white"| ½ ||style="background:white; color:black"| 0 ||style="background:black; color:white"| ½ || 4½
Weltmeisterschaft Verlauf Der Wettkampf wurde zuerst von Karpow dominiert. Er wehrte sich zäher gegen Kasparows fantasievolles, energisches Angriffsschach als dessen bisherige Gegner und konterte Ungenauigkeiten seines jungen Gegners gnadenlos aus. Schon nach neun Partien führte Karpow bei sechs zu erzielenden Gewinnpartien mit 4:0.
3. Partie
Karpow–Kasparow 1:0 Moskau, 17. September 1984 Sizilianische Verteidigung (Taimanow-Variante), B44 1. e4 c5 2. Sf3 e6 3. d4 cxd4 4. Sxd4 Sc6 5. Sb5 d6 6. c4 Sf6 7. S1c3 a6 8. Sa3 Le7 9. Le2 0–0 10. 0–0 b6 11. Le3 Lb7 12. Db3 Sa5!? (Neuerung); üblich wäre 12 …Sd7. 13. Dxb6 Sxe4 14. Sxe4 Lxe4 15. Dxd8 Lxd8 16. Tad1 d5? (opfert einen Bauern für Gegenspiel…) 17. f3 Lf5 18. cxd5 exd5 19. Txd5 Le6 20. Td6 Lxa2 21. Txa6 Tb8 22. Lc5 Te8 23. Lb5 Te6 24. b4 Sb7 25. Lf2 Le7 26. Sc2 Ld5 27. Td1 Lb3 28. Td7 Td8 29. Txe6 Txd7 30. Te1 Tc7 31. Lb6 (wenn 31 …Txc2, dann 32. Txe7 Sd6 33. Lc5 und Weiß steht auf Gewinn…) 1:0
6. Partie
Kasparow–Karpow 0:1 Moskau, 26. September 1984 Damenindische Verteidigung, E15