mini|Illustration von Harrisia-Arten mit Blüte und Frucht Harrisia ist eine Gattung aus der Familie der Kakteengewächse (Cactaceae). Benannt ist die Gattung nach dem Pflanzensammler William Harris (1860–1920). Er war Superintendent der Public Gardens and Plantations of Jamaica.

Beschreibung Es sind baumförmig, manchmal kletternde oder strauchförmig wachsende Kakteen mit zylindrischen Trieben. Sie erreichen Wuchshöhen von bis zu 7 m. Die Triebe sind gerippt (vier bis zwölf Rippen) und bilden keine Luftwurzeln. Die Blüten öffnen sich nachts, sind weiß und haben einen Durchmesser von bis zu 12 cm. Nach erfolgreicher Bestäubung bilden sich rundliche Früchte, welche rot bis orange gefärbt sind. Die Früchte besitzen Schuppen mit Areolen in den Achseln. Die schwarzen Samen sind 2 bis 3 × 1,5 mm groß.

Systematik Das Verbreitungsgebiet der Gattung liegt in den südlichen USA, der gesamten Karibik und nach Süden bis Brasilien, Paraguay, Bolivien und Argentinien. Es ist innerhalb der Tribus Trichocereeae die Gattung mit dem größten Verbreitungsgebiet.

Die Erstbeschreibung durch Nathaniel Lord Britton wurde 1909 veröffentlicht.Nathaniel Lord Britton: Harrisia, a new genus of Cactaceae. In: Bulletin of the Torrey Botanical Club. Band 35, Nummer 12, 1908, S. 561 (online). Die Typusart der Gattung ist Harrisia gracilis.

Systematik nach N.Korotkova et al. (2021) Die Gattung umfasst folgenden Arten:Nadja Korotkova, David Aquino, Salvador Arias, Urs Eggli, Alan Franck, Carlos Gómez-Hinostrosa, Pablo C. Guerrero, Héctor M. Hernández, Andreas Kohlbecker, Matias Köhler, Katja Luther, Lucas C. Majure, Andreas Müller, Detlev Metzing, Reto Nyffeler, Daniel Sánchez, Boris Schlumpberger, Walter G. Berendsohn: Cactaceae at Caryophyllales.org – a dynamic online species-level taxonomic backbone for the family – Electronic supplement. In: Willdenowia. Band 51, Nr. 2, 2021, S. 167–169 (doi:10.3372/wi.51.51208).

Harrisia aboriginum Harrisia adscendens Harrisia bonplandii Harrisia brookii Harrisia caymanensis Harrisia divaricata Harrisia earlei Harrisia eriophora Harrisia fernowii Harrisia fragrans Harrisia gracilis Harrisia jusbertii Harrisia martinii Harrisia pomanensis Harrisia portoricensis Harrisia regelii ≡ Harrisia pomanensis subsp. regelii Harrisia taetra Harrisia tetracantha ≡ Harrisia tephracantha Harrisia tortuosa

Synonyme der Gattung sind Cereus subg. Eriocereus (1905), Eriocereus (1909), Roseocereus (1938), Erythrocereus (1996), ×Eriocereopsis (2002), Serrulatocereus (2018).

Systematik nach E.F.Anderson/Eggli (2005) Die Gattung wird unter anderem auf Grund von Merkmalen der Fruchtausbildung und -reife in zwei Untergattungen gegliedert: Harrisia subg. HarrisiaDie Arten sind mehrheitlich baumförmig mit nicht aufreißenden Früchten. Sie sind in den USA und der Karibik verbreitet. Harrisia subg. Eriocereus (1974, nom. inval.)Die Arten sind mehrheitlich kletternd oder strauchig mit aufreißenden Früchten. Sie sind in Südamerika verbreitet.

Zur Gattung Harrisia gehören die folgenden Arten:

Untergattung Harrisia Harrisia aboriginum Harrisia brookii Harrisia divaricata Harrisia earlei Harrisia eriophora Harrisia fernowii Harrisia fragrans Harrisia gracilis Harrisia nashii = Harrisia divaricata Harrisia portoricensis Harrisia simpsonii = Harrisia fragrans Harrisia taetra Harrisia taylorii = Harrisia fernowii

Untergattung Eriocereus (1974, nom. inval.) Harrisia adscendens Harrisia bonplandii Harrisia martinii Harrisia pomanensis Harrisia pomanensis subsp. pomanensis Harrisia pomanensis subsp. regelii ≡ Harrisia regelii Harrisia tephracantha ≡ Harrisia tetracantha Harrisia tortuosa

Ohne Zuordnung Harrisia hurstii = Harrisia portoricensis Harrisia ‘Jusbertii’ = Harrisia jusbertii

Synonyme der Gattung sind Eriocereus (1909), Roseocereus (1938) und Estevesia (2009)Patricia Hernández-Ledesma, Walter G. Berendsohn, Thomas Borsch, Sabine Von Mering, Hossein Akhani, Salvador Arias, Idelfonso Castañeda-Noa, Urs Eggli, Roger Eriksson, Hilda Flores-Olvera, Susy Fuentes-Bazán, Gudrun Kadereit, Cornelia Klak, Nadja Korotkova, Reto Nyffeler, Gilberto Ocampo, Helga Ochoterena, Bengt Oxelman, Richard K. Rabeler, Adriana Sanchez, Boris O. Schlumpberger, Pertti Uotia: A taxonomic backbone for the global synthesis of species diversity in the angiosperm order Caryophyllales. In: Willdenowia. Band 45, Nummer 3, 2015, S. 281–383 (doi:10.3372/wi.45.45301)..

Nutzung Im Gran-Chaco-Gebiet in Argentinien und Paraguay werden die Früchte sowie die gekochten, gerösteten oder gebackenen verdickten Wurzeln gegessen.

Nachweise Literatur

Einzelnachweise Lotte Burkhardt: Verzeichnis eponymischer Pflanzennamen – Erweiterte Edition. Teil I und II. Botanic Garden and Botanical Museum Berlin, Freie Universität Berlin, Berlin 2018, ISBN 978-3-946292-26-5, doi:10.3372/epolist2018.

Weiterführende Literatur Alan R. Franck: Systematics of Harrisia (Cactaceae). Graduate School Theses and Dissertations, 2012 (online). Alan R. Franck: Synopsis of Harrisia Including a Newly Described Species, Several Typifications, New Synonyms, and a Key to Species. In: Haseltonia. Nummer 18, 2012, S. 95–104 (doi:10.2985/026.018.0112). Alan R. Franck, Bruce J. Cochrane, James R. Garey: Phylogeny, Biogeography, and Infrageneric Classification of Harrisia (Cactaceae). In: Systematic Botany. Band 38, Nummer 1, 2013, S. 210–223 (doi:10.1600/036364413X662105). Alan R. Franck, Bruce J. Cochrane, James R. Garey: Relationships and dispersal of the Caribbean species of Harrisia (sect. Harrisia; Cactaceae) using AFLPs and seven DNA regions. In: Taxon. Band 62, Nummer 3, 2013, S. 486–497 (doi:10.12705/623.5). Alan R. Franck: Monograph of Harrisia (Cactaceae). In Phytoneuron. Nummer 2016–85, 2016, S. 1–159 (PDF).

Weblinks

Beschreibung in der Flora of North America. (engl.)