Miconia ist eine Pflanzengattung innerhalb der Familie der Schwarzmundgewächse (Melastomataceae). Mit etwa 1000 Arten ist sie die artenreichste Gattung der Melastomataceae und eine der artenreichsten Gattungen der Neotropis. Einige Arten sind invasive Pflanzen in tropischen bis subtropischen Gebieten der Welt.

Beschreibung miniatur|links|Illustration von Miconia macrodon. Erscheinungsbild und Blätter Miconia-Arten wachsen als Sträucher oder Bäume. Die jungen Zweige vieler Arten sind vierkantig.

Die Nervatur des Blattes besteht aus drei oder mehr (bis neun) bogig vom Blattansatz zur Blattspitze verlaufenden Hauptadern (sieht ein wenig wie parallelnervig aus). Diese Hauptadern sind durch mehr oder weniger rechtwinklig abzweigende Seitenadern miteinander verbunden. Die einfachen Blätter stehen stets gegenständig oder wirtelig. Die Blätter sind ganz unterschiedlich behaart. Nebenblätter gibt es keine.

Blütenstände, Blüten, Früchte und Samen Die Blüten stehen selten einzeln in den Blattachseln, meist zu vielen in endständigen, rispigen Blütenständen. Bei einigen Arten wird der Schauapparat von Hochblättern gebildet. Die zwittrigen Blüten sind radiärsymmetrisch bis stark zygomorph und die doppelte Blütenhülle ist meist vier- oder fünfzählig, manchmal bis neunzählig. Kelch und Krone stehen auf einem von der Blütenachse gebildeten Blütenbecher, der den Fruchtknoten umschließt. Die Farbe der meist kleinen Kronblätter ist weiß, rosafarben oder gelb. Der unterständige Fruchtknoten ist zwei- bis achtkammerig. Die Bestäubung erfolgt durch Tiere.

Auf den Beeren ist der Kelch noch vorhanden. Die Beeren werden von Tieren gefressen und so die Samen verbreitet. Die Samen sind pyramidal oder eiförmig.

Verbreitung Die Gattung Miconia ist in der Neotropis weit verbreitet. In Ecuador kommen etwa 200 Arten vor.

Miconia calvescens ist ein Neophyt in Hawaii und Tahiti und diese invasive Pflanze wertet man als größte Bedrohung für die Ökosysteme dieser Inseln. Auf Tahiti wurde 1937 Miconia calvescens als Zierpflanze in einen privaten botanischen Garten gepflanzt. Heute findet man diese auf etwa 70 % von Tahiti. Miconia calvescens wächst schnell, ist schattentolerant, besitzt keine natürlichen Feinde und bildet viele Samen mit einer hohen Keimrate. Von Miconia calvescens entstehen so schnell Reinbestände.

Systematik Die Gattung Miconia wurde 1794 durch Hipólito Ruiz López und José Antonio Pavón y Jiménez in Florae Peruvianae, et Chilensis Prodromus, S. 60 aufgestellt. Typusart ist Miconia triplinervis Der Gattungsname Miconia ehrt den spanischen Arzt und Botaniker Francisco Micón (1528–1592). Synonyme für Miconia sind: Abrophaes , Amphitoma , Angustinea , Augustinea , Auliphas , Catonia , Catachaenia , Chitonia = Chaenopleura , Prodr. 3: 197 (heute Miconia sect. Chaenopleura ), Chiloporus , Chaenophora , Clastilix , Copedesma , Cremanium , Cyanophyllum , Cyathanthera , Decaraphe , Diplochita , Diplochiton , Eurychaenia , Folomfis , Fothergilla nom. illeg., Gallasia , Glossocentrum , Graffenrieda , Gynomphis , Hartigia (heute Miconia sect. Hartigia ), Hypoxanthus , Jucunda (heute Miconia subgen. Jucunda und Miconia sect. Jucunda ), Leonicenia nom. rej., Lieutautia , Muelleramra , Octomeris , Pachydesmia , Pholomphis , Pleurochaenia , Pogonorhynchus , Pterocladon , Schizanthera , Sericola , Soltmannia ex , Synoptera , Tamonea , Ziegera Die Gattung Miconia ist nicht monophyletisch und gehört zur Tribus Miconieae innerhalb der Familie der Melastomataceae.

Die Gattung Miconia enthält über 1000 Arten. Es gibt über 2000 veröffentlichte Namen.

Miconia abbreviata Markgr. Miconia abeggii Urb. & Ekman Miconia abysmophila Wurdack Miconia acalephoides Naudin Miconia acanthocoryne Wurdack Miconia acinodendron (L.) Sweet Miconia acreana Ule Miconia acuminata (Steud.) Naudin Miconia acuminifera Triana Miconia acunae Borhidi Miconia acutifolia Ule Miconia acutipetala Sprague Miconia adenocalyx Urb. & Ekman Miconia adinantha Wurdack Miconia adrienii J.F.Macbr. Miconia aenigmatica Wurdack Miconia aequatorialis Wurdack Miconia aeruginosa Naudin Miconia affinis DC. non Miconia affinis Macfad. ex Griseb. nom. illeg. Miconia aggregata Gleason Miconia aguirrei L.Uribe Miconia aguitensis Gleason Miconia alainii Judd & Skean Miconia alata (Aubl.) DC. Miconia albertii Gleason Miconia albicans (Sw.) Steud. Miconia albiviridis Urb. & Ekman Miconia alborosea L.Uribe Miconia alborufescens Naudin Miconia aligera Wurdack Miconia aliquantula Wurdack Miconia alloeotricha (Urb.) Judd, Penneys & Skean Miconia alpestris Cogn. ex Donn.Sm. Miconia alpina Cogn. Miconia alternans Naudin Miconia alternifolia (Griseb.) Alain Miconia altissima Cogn. Miconia alypifolia Naudin Miconia amabilis Cogn. Miconia amacurensis Wurdack Miconia amambayensis Kraenzl. Miconia amazonica Triana Miconia amblyandra Naudin Miconia amilcariana Almeda & Dorr Miconia amissa Wurdack Miconia amnicola Wurdack Miconia amoena Triana Miconia ampla Triana Miconia amplexicaulis Naudin Miconia amplinodis Umaña & Almeda Miconia ancistrophora (C.Wright) Triana Miconia andersonii Fawc. & Rendle Miconia anderssonii Wurdack Miconia andreana Cogn. Miconia androsaemifolia Griseb. Miconia angelana R.Romero & R.Goldenb. Miconia anisophylla Triana Miconia anisotricha (Schltdl.) Triana Miconia annulata Triana Miconia antioquiensis Wurdack Miconia apiculata Urb. & Ekman Miconia aplostachya (Bonpl.) DC. Miconia aponeura Triana Miconia appendiculata Triana Miconia aprica Gleason Miconia araguensis Wurdack Miconia arboricola Almeda Miconia arbutifolia Naudin Miconia archeri Wurdack Miconia argentea (Sw.) DC. Miconia argyraea Cogn. Miconia argyrophylla DC. Miconia aristata Gleason Miconia ascendens Wurdack Miconia asclepiadea Triana Miconia aspergillaris (Bonpl.) Naudin Miconia asperrima Triana Miconia asplundii Wurdack Miconia aspratilis Wurdack Miconia astroplocama Donn. Sm. Miconia astrotricha (DC.) Triana Miconia atrata (Spring) Wawra Miconia atrofusca Cogn. Miconia atropilis Cogn. & Gleason Miconia augusti Cogn. Miconia aulocalyx Mart. ex Triana Miconia aurea (D.Don) Naudin Miconia aureoides Cogn. Miconia auritinoda Wurdack Miconia avia Wurdack Miconia axinaeoides Gleason Miconia ayacuchensis Wurdack Miconia aymardii Wurdack Miconia bailloniana J.F.Macbr. Miconia bangii Cogn. Miconia baracoensis Urb. Miconia barbeyana Cogn. Miconia barbinervis (Benth.) Triana Miconia barbipilis Gleason Miconia barclayana Wurdack Miconia barkeri Urb. & Ekman Miconia basilensis Urb. & Ekman Miconia baumgratziana R.Goldenb. & C.V.Martin Miconia bella Wurdack Miconia beneolens Wurdack Miconia benoistii Wurdack Miconia benthamiana Triana Miconia bernardii Wurdack Miconia berryi Wurdack Miconia biacuta Cogn. Miconia biappendiculata (Naudin) L.Uribe Miconia bifaria Urb. & Ekman Miconia biformis Cogn. Miconia biglandulosa Gleason Miconia biglomerata (Bonpl.) DC. Miconia bilopezii Wurdack Miconia bipatrialis Wurdack Miconia biperulifera Cogn. Miconia bisulcata Urb. Miconia blakeaefolia Gleason Miconia bolivarensis Wurdack Miconia boliviensis Cogn. Miconia boomii Wurdack Miconia bordoncilloana Lozano & Morales-P. Miconia borjensis Wurdack Miconia boxii Wurdack Miconia brachyanthera Triana Miconia brachybotrya Triana Miconia brachycalyx Triana Miconia brachygyna Gleason Miconia bracteata (DC.) Triana Miconia bracteolata (Bonpl.) DC. Miconia brasiliensis (Spreng.) Triana Miconia brenesii Standl. Miconia breteleri Wurdack Miconia brevipes Benth. Miconia brevis J.F.Macbr. Miconia brevistylis Cogn. Miconia brevitheca Gleason Miconia brittonii Cogn. Miconia brunnea DC. Miconia bubalina (D.Don) Naudin Miconia bucherae Alain Miconia budlejoides Triana Miconia bullata (Turcz.) Triana Miconia buntingii Wurdack miniatur|Ast mit Laubblättern und Blütenstand mit knospigen Blüten von Miconia burchellii. Miconia burchellii Triana Miconia buxifolia Naudin Miconia cabucu Hoehne Miconia cacatin (Aubl.) S.S.Renner Miconia cacumina Wurdack Miconia caelata (Bonpl.) DC. Miconia caerulea (D.Don) Naudin Miconia caesariata Wurdack Miconia caesia Cogn. & Gleason Miconia cajanumana Wurdack Miconia calignosa Wurdack Miconia calocoma Almeda Miconia calophylla (D.Don) Triana miniatur|Typische Laubblätter von Miconia calvescens. Miconia calvescens DC. Miconia calycina Cogn. Miconia campanensis Urb. & Ekman Miconia campestris (Benth.) Triana Miconia campii Wurdack Miconia canaguensis Wurdack Miconia cannabina Markgr. Miconia capitellata Cogn. Miconia capixaba R.Goldenb. Miconia carassana Cogn. Miconia carnea Cogn. Miconia carpishana Wurdack Miconia carvalhoana Baumgratz & D'El Rei Sousa Miconia castaneiflora Naudin Miconia castillensis Wurdack Miconia castrensis Wurdack Miconia cataractae Triana Miconia caucana Gleason Miconia caudata (Bonpl.) DC. Miconia caudiculata Pittier Miconia caudigera DC. Miconia cauingia J.F.Macbr. Miconia cautis Wurdack Miconia cazaletii Wurdack Miconia celaquensis Almeda Miconia centrodesma Naudin Miconia centrodesmoides Wurdack Miconia centronioides Gleason Miconia centrophora Naudin Miconia centrosperma Almeda Miconia ceramicarpa (DC.) Cogn. Miconia cerasiflora Urb. Miconia cercophora Wurdack Miconia cernua Naudin Miconia chaetodon Naudin Miconia chamissois Naudin Miconia chapensis E.Cotton & W.Meier Miconia chartacea Triana Miconia chinantlana (Naudin) Almeda Miconia chionophila Naudin Miconia chiriquiensis Almeda Miconia chlorocarpa Cogn. Miconia choriophylla Wurdack Miconia chrysocoma Gleason Miconia chrysoneura Triana Miconia chrysophylla (Rich.) Urb. Miconia ciliaris Triana Miconia ciliata (Rich.) DC. Miconia cinchonaefolia DC. Miconia cinerascens Miq. Miconia cinerea Cogn. Miconia cinnamomifolia (DC.) Naudin non Miconia cinnamomiifolia (Jacq.) Triana Miconia cionotricha L.Uribe Miconia cipoensis R.Goldenb. Miconia cladonia Gleason Miconia clathrantha Triana ex Cogn. Miconia cleefii L.Uribe Miconia clivorum Wurdack Miconia clypeata Wurdack Miconia codonostigma Gleason & Wurdack Miconia coelestis (D.Don) Naudin Miconia collatata Wurdack Miconia collayensis Wurdack Miconia colliculosa Almeda Miconia coloradensis Almeda Miconia commutata Almeda Miconia comosa Cogn. Miconia compressa Naudin Miconia compressicaulis Wurdack Miconia comptifolia Wurdack Miconia concinna Almeda Miconia condylata Wurdack Miconia confertiflora Almeda Miconia conformis Wurdack Miconia coniophora Urb. & Ekman Miconia contrerasii Wurdack Miconia cookii Gleason Miconia corallina Spring Miconia corazonica Wurdack Miconia cordata Triana Miconia cordifolia Wurdack non Miconia cordifolia (Alain) Borhidi nom. illeg. Miconia coriacea (Sw.) DC. non Miconia coriacea (Naud.) M.Gomez nom. illeg. Miconia cornifolia () Miconia coronata (Bonpl.) DC. Miconia coronifera Wurdack Miconia correae Almeda Miconia corymbiformis Cogn. Miconia cosangensis Wurdack Miconia costaricensis Cogn. Miconia cowanii Wurdack Miconia crassifolia Triana Miconia crassinervia Cogn. Miconia crassipes Triana Miconia crassistigma Cogn. Miconia crebribullata Wurdack Miconia cremadena Gleason Miconia cremophylla Naudin Miconia cretacea Gleason Miconia crinita Naudin Miconia crocata Almeda Miconia crocea (Desr.) Naudin Miconia cruenta Triana Miconia cuatrecasae Markgr. Miconia cubatanensis Hoehne Miconia cubensis (C.Wright ex Griseb.) C.Wright Miconia cundinamarcensis Wurdack Miconia cuneata Triana Miconia cuprea Wurdack Miconia curta (Gleason) Wurdack Miconia cuspidata Naudin Miconia cuspidatissima Pittier Miconia cutucuensis Wurdack Miconia cyanocarpa Naudin Miconia cyathanthera Triana Miconia danielii Almeda Miconia dapsiliflora Wurdack Miconia dasyclada Wurdack Miconia decipiens Cogn. Miconia decurrens Cogn. Miconia delicatula A.Rich. Miconia demissifolia Wurdack