Die artenreiche Gattung der Halbfinger-Geckos (Hemidactylus) gehört zur Familie der Geckos (Gekkonidae). Das ursprüngliche Verbreitungsgebiet der Gattung liegt in Südeuropa, Afrika und Asien. Die einzige europäische Art ist der Europäische Halbfinger (Hemidactylus turcicus), der durch Griechen und Römer im ganzen Mittelmeergebiet und später durch den europäischen Kolonialismus weltweit verbreitet wurde. Die Tiere haben häufig als blinde Passagiere auf Schiffen neue Regionen besiedelt, darunter auch den amerikanischen Doppelkontinent und die Inseln des Pazifik. Besonders weit verbreitet sind der Afrikanische Hausgecko (Hemidactylus brookii) und der Asiatische Hausgecko (Hemidactylus frenatus). Bei einigen weit verbreiteten Arten lässt sich das ursprüngliche Vorkommen nicht mehr feststellen.

mini|links|Zeichnung eines Fußes von Hemidactylus frenatus mit Haftlamellen und Krallen an den Zehen

Merkmale Halbfinger-Geckos werden zehn bis zwanzig Zentimeter lang. Die Schwanzlänge entspricht dabei der Kopf-Rumpf-Länge. Gemeinsame Merkmale sind die lidlosen Augen und die sowohl mit Haftlamellen als auch Krallen versehenen Zehen. Üblicherweise sind sie braun oder graurosa gefärbt. Ihre Pupillen stehen senkrecht.

Lebensweise Halbfinger-Geckos leben auf Felsen, Baumstämmen und Trockenmauern. Sie vermehren sich ovipar (legen Eier). In der Gattung gibt es einige Arten, die sich durch Parthenogenese (Jungfernzeugung) fortpflanzen.Pianka & Vitt (2003), S. 119. In diesen Arten gibt es nur Weibchen, die sich asexuell vermehren und deren Eier sich aus unbefruchteten Eizellen entwickeln.

Arten mini|Hemidactylus agrius Hemidactylus aaronbaueri Giri, 2008 Hemidactylus acanthopholis Mirza & Sanap, 2014 Hemidactylus adensis Šmíd, Moravec, Kratochvíl, Nasher, Mazuch, Gvoždík & Carranza, 2015Jiří Šmíd, Jiří Moravec, Lukáš Kratochvíl, Abdul K. Nasher, Tomáš Mazuch, Václav Gvoždík, Salvador Carranza: Multilocus phylogeny and taxonomic revision of the Hemidactylus robustus species group (Reptilia, Gekkonidae) with descriptions of three new species from Yemen and Ethiopia. Systematics and Biodiversity 2015:1–23, . Hemidactylus agrius Vanzolini, 1978 Hemidactylus albituberculatus Trape, 2012 Hemidactylus albivertebralis Trape & Böhme, 2012 Hemidactylus albofasciatus Grandison & Soman, 1963 Hemidactylus albopunctatus (Loveridge, 1947) Hemidactylus alkiyumii Carranza & Arnold, 2012 Hemidactylus anamallensis (Günther, 1875) Hemidactylus angulatus Hallowell, 1854 Hemidactylus ansorgii Boulenger, 1901 Hemidactylus aporus Boulenger, 1906 Hemidactylus aquilonius Zug & McMahan, 2007 Hemidactylus arnoldi Lanza, 1978 Hemidactylus awashensis Šmíd, Moravec, Kratochvíl, Nasher, Mazuch, Gvoždík & Carranza, 2015 mini|Bowrings Gecko (Hemidactylus bowringii) Hemidactylus barbierii Sindaco, Razzetti & Ziliani, 2007 Hemidactylus barodanus Boulenger, 1901 Hemidactylus bavazzanoi Lanza, 1978 Hemidactylus bayonii Bocage, 1893 Hemidactylus beninensis Bauer, Tchibozo, Pauwels & Lenglet, 2006 Hemidactylus biokoensis Wagner, Leaché & Fujita, 2014 Hemidactylus bouvieri (Bocourt, 1870) Bowrings Gecko (Hemidactylus bowringii) (Gray, 1845) Hemidactylus brasilianus (Amaral, 1935) Afrikanischer Hausgecko (Hemidactylus brookii Gray, 1845) mini|Afrikanischer Hausgecko (Hemidactylus brookii) Hemidactylus citernii Boulenger, 1912 Hemidactylus coalescens Wagner, Leaché & Fujita, 2014 Hemidactylus craspedotus Mocquard, 1890 Hemidactylus curlei Parker, 1942 Hemidactylus dawudazraqi Moravec, Kratochvíl, Amr, Jandzik, Šmíd & Gvoždík, 2011 Hemidactylus depressus Gray, 1842 Hemidactylus dracaenacolus Rösler & Wranik, 1999 Hemidactylus echinus O’Shaughnessy, 1875 Hemidactylus endophis Carranza & Arnold, 2012 Hemidactylus eniangii Wagner, Leaché & Fujita, 2014 Hemidactylus fasciatus Gray, 1842 Hemidactylus festivus Carranza & Arnold, 2012 Gelbgrüner Hausgecko (Hemidactylus flaviviridis Rüppell, 1835) mini|Gelbgrüner Hausgecko (Hemidactylus flaviviridis) Hemidactylus forbesii Boulenger, 1899 Hemidactylus foudaii Baha El Din, 2003 Asiatischer Hausgecko (Hemidactylus frenatus Duméril & Bibron, 1836) Hemidactylus funaiolii Lanza, 1978 Indopazifischer Gecko (Hemidactylus garnotii Duméril & Bibron, 1836) Hemidactylus giganteus Stoliczka, 1871 Hemidactylus gleadowi Murray, 1884 Hemidactylus gracilis Blanford, 1870 Hemidactylus granchii Lanza, 1978 Hemidactylus graniticolus Agarwal, Giri & Bauer, 2011 Hemidactylus granosus (Heyden, 1827) Hemidactylus granti Boulenger, 1899 Hemidactylus greeffii Bocage, 1886 Hemidactylus gujaratensis Giri, Bauer, Vyas & Patil, 2009 Hemidactylus hajarensis Carranza & Arnold, 2012 Hemidactylus homoeolepis Blanford, 1881 Hemidactylus hunae Deraniyagala, 1937 Rübenschwanz-Viperngecko (Hemidactylus imbricatus (Bauer, Giri, Greenbaum, Jackman, Dharne & Shouche, 2008)) Hemidactylus inexpectatus Carranza & Arnold, 2012 Hemidactylus inintellectus Sindaco, Ziliani, Razzetti, Pupin, Grieco, 2009 Hemidactylus isolepis Boulenger, 1895 Hemidactylus ituriensis Schmidt, 1919 Hemidactylus jubensis Boulenger, 1895 Hemidactylus jumailiae Busais & Joger, 2011 Hemidactylus kamdemtohami Bauer & Pauwels, 2002 Hemidactylus karenorum (Theobald, 1868) Hemidactylus klauberi Scortecci, 1948 Hemidactylus kundaensis Chirio & Trape, 2012 Hemidactylus kushmorensis Murray, 1884 Hemidactylus kyaboboensis Wagner, Leaché & Fujita, 2014 Hemidactylus laevis Boulenger, 1901 Hemidactylus lamaensis Ullenbruch, Grell & Böhme, 2010 Hemidactylus lankae Deraniyagala, 1953 Hemidactylus laticaudatus Andersson, 1910 Hemidactylus lavadeserticus Moravec & Böhme, 1997 Hemidactylus lemurinus Arnold, 1980 Hemidactylus leschenaultii Duméril & Bibron, 1836 Hemidactylus longicephalus Bocage, 1873 Hemidactylus lopezjuradoi Arnold, Vasconcelos, Harris, Mateo & Carranza, 2008 Hemidactylus luqueorum Carranza & Arnold, 2012 Hemidactylus mabouia (Moreau de Jonnès, 1818) mini|Hemidactylus mabouia mini|Gefleckter Halbfingergecko (Hemidactylus maculatus) Hemidactylus macropholis Boulenger, 1896 Gefleckter Halbfingergecko (Hemidactylus maculatus Duméril & Bibron, 1836) Hemidactylus makolowodei Bauer, Lebreton, Chirio, Ineich & Talla Kouete, 2006 Hemidactylus mandebensis Šmíd, Moravec, Kratochvíl, Nasher, Mazuch, Gvoždík & Carranza, 2015 Hemidactylus masirahensis Carranza & Arnold, 2012 Hemidactylus matschiei (Tornier, 1901) Hemidactylus megalops Parker, 1932 Hemidactylus mercatorius Gray, 1842 Hemidactylus mindiae Baha El Din, 2005 Hemidactylus minutus Vasconcelos & Carranza, 2014 Hemidactylus modestus (Günther, 1894) Hemidactylus mrimaensis Malonza & Bauer, 2014 Hemidactylus muriceus Peters, 1870 Hemidactylus newtoni Ferreira, 1897 Hemidactylus ophiolepis Boulenger, 1903 Hemidactylus ophiolepoides Lanza, 1978 Hemidactylus oxyrhinus Boulenger, 1899 Hemidactylus palaichthus Kluge, 1969 Hemidactylus parvimaculatus Deraniyagala, 1953 Hemidactylus paucituberculatus Carranza & Arnold, 2012 Hemidactylus persicus Anderson, 1872 Hemidactylus pieresii Kelaart, 1852 Hemidactylus platycephalus Peters, 1854 Hemidactylus platyurus (Schneider, 1792) Hemidactylus prashadi Smith, 1935 Hemidactylus principensis Miller, Sellas & Drewes, 2012 Hemidactylus pseudomuriceus Henle & Böhme, 2003 Hemidactylus puccionii Calabresi, 1927 Hemidactylus pumilio Boulenger, 1899 Hemidactylus reticulatus Beddome, 1870 Hemidactylus richardsonii (Gray, 1845) Hemidactylus robustus Heyden, 1827 Hemidactylus romeshkanicus Torki, 2011 Hemidactylus ruspolii Boulenger, 1896 Hemidactylus saba Busais & Joger, 2011 Hemidactylus sataraensis Giri & Bauer, 2008 Hemidactylus scabriceps (Annandale, 1906) Hemidactylus shihraensis Busais & Joger, 2011 Hemidactylus sinaitus Boulenger, 1885 Hemidactylus smithi Boulenger, 1895 Hemidactylus somalicus Parker, 1932 Hemidactylus squamulatus Tornier, 1896 Hemidactylus stejnegeri Ota & Hikida, 1989 Hemidactylus tanganicus Loveridge, 1929 Hemidactylus tasmani Hewitt, 1932 Hemidactylus taylori Parker, 1932 Hemidactylus tenkatei Lidth de Jeude, 1895 Hemidactylus thayene Zug & McMahan, 2007 Hemidactylus treutleri Mahony, 2009 Hemidactylus triedrus (Daudin, 1802)mini|Hemidactylus triedrus Hemidactylus tropidolepis Mocquard, 1888 Europäischer Halbfinger (Hemidactylus turcicus (Linnaeus, 1758)) Hemidactylus ulii Šmíd, Moravec, Kratochvíl, Gvoždík, Nasher, Busais, Wilms, Shobrak, Carranza, 2013 Hemidactylus vietnamensis Darevsky, Kupriyanova & Roshchin, 1984 Hemidactylus yerburii Anderson, 1895

Literatur Chris Mattison: Lizards of the World. Facts On File, New York NY u. a. 1989, ISBN 0-8160-1900-2. Eric R. Pianka, Laurie J. Vitt: Lizards. Windows to the Evolution of Diversity (= Organisms and Environments. Bd. 5). University of California Press, Berkeley CA u. a. 2003, ISBN 0-520-23401-4. Manfred Rogner: Echsen. Band 1: Geckos, Flossenfüsse, Agamen, Chamäleons und Leguane. Ulmer, Stuttgart 1992, ISBN 3-8001-7248-8.

Einzelnachweise

Weblinks

Kategorie:Geckos