Die Basisbibliotheek – Duizend sleutelteksten uit de cultuurgeschiedenis van de Lage Landen (niederländisch; etwa: Basisbibliothek – Tausend Schlüsseltexte aus der Kulturgeschichte der niederländischen Länder) besteht aus einer Liste von tausend Werken der niederländischen Literatur, die für das niederländische Spracherbe von Bedeutung sind.

mini|Szenen aus der Eneide von Heinrich von Veldeke (nach einer Handschrift des 15. Jahrhunderts)

Kurzeinführung Die Liste wurde 2008 in der Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (Abk. DBNL, dt. Digitale Bibliothek für niederländische Literatur) veröffentlicht.dbnl.org Über die Auswahl der rund tausend Werke wurde lange nachgedacht und debattiert, bis ein Konsens erzielt wurde.Erläuterungen und Infos zur Basisbibliothek (DNBL) Bei mehreren dieser Werke handelt es sich um Listen, wie z. B. frühe Wörterbücher, Liederlisten, Rezepte, Biografien oder enzyklopädische Zusammenstellungen von Informationen wie mathematische, wissenschaftliche, medizinische oder botanische Nachschlagewerke. Weitere Stücke sind frühe literarische Übersetzungen aus anderen Ländern, Geschichtsbücher, Tagebücher aus erster Hand und veröffentlichte Korrespondenz. Die Originalwerke können über den Namen des Autors gefunden werden. Chronologisch ist die Liste untergliedert in: Mittelalter, Goldenes Zeitalter, 18. Jahrhundert, 19. Jahrhundert, 20. Jahrhundert (bis 1930er Jahre), 21. Jahrhundert.

Die folgende Übersicht folgt der Liste der ersten 500 Werke bis in die 1930er Jahre des 20. Jahrhunderts und ist somit unvollständig.Titelangaben erfolgen teils mit einer in runden Klammern nachgestellten deutschen Übersetzung, Anmerkungen u. a. (im weiteren Aufbau begriffen).

Liste (Auswahl) Mittelalter Jahr Autor Titel ca. 1180Heinric van VeldekeEneide (Eneasroman) 13. Jhd.anonymDietsche Catoen (Der deutsche Kato) 13. Jhd.Jacob van MaerlantAlexanders geesten (Die Taten Alexanders des Großen) 13. Jhd.anonymVan smeinscen lede 13. Jhd.anonymLimburgse sermoenen 13. Jhd.anonymRoman van Lancelot 13. Jhd.Penninc, Pieter Vostaert und anonymDe jeeste van Walewein en het schaakbord 13. Jhd.HadewijchStrofische gedichten 13. Jhd.HadewijchBrieven (Briefe) nach 1250Jacob van MaerlantHeimelykheid der heimelykheden ca. 1266Jacob van MaerlantDer naturen bloeme ca. 1274anonymHet leven van Lutgart 1275–1300anonymVan den vos Reynaerde ca. 1288-1294Jan van HeeluRymkronyk betreffende den slag van Woeringen van het jaer 1288 (Reimchronik über die Schlacht von Worringen im Jahr 1288) ca. 1290Melis StokeRijmkroniek van Holland (Chronik der Grafschaft Holland in Reimform) Ende 13. Jhd.Jan I van BrabantLyriek Ende 13. Jhd.anonymDe natuurkunde van het geheelal 2. Hälfte 14. Jhd.Geert GroteContra turrim Traiectensem ca. 1300anonymHet Luikse diatessaron 14. Jhd.Gerard Zerbolt van ZutphenDe libris teutonicalibus (Von den deutschen Büchern) 14. Jhd.Geert GroteGetijdenboek (Gezeitenbuch) 1300–1325Jacob van MaerlantSpiegel historiael (5 Teile) 1300–1325Jan van BoendaleBrabantsche Yeesten ca. 1310Johan YpermanCyrurgie 1315–1335Lodewijk van VelthemSpiegel historiael. Vijfde partie 1325–1328Jan van BoendaleDer leken spieghel (Der Laienspiegel) 1351anonymAntidotarium Nicolaï 1351Jan de WeertSpieghel der sonden of nieuwe doctrinael 1356anonymBlijde Inkomst van de hertogen van Brabant Johanna en Wenceslas 1359Jan van RuusbroecEen spieghel der ewigher salicheit (Ein Spiegel der ewigen Seligkeit) 1380–1425anonymVan sente Brandane 1400–1420anonymAbele spelen 15. Jhd.anonymDer byen boeck ca. 1400anonymHet Gruuthuse-handschrift ca. 1400anonymDie bouc van seden 15. Jhd.anonymDe bouc van den ambachten (Buch der Handwerke) 15. Jhd.anonymDe Geomantie in het Middelnederlands (Geomantie auf Mittelniederländisch) ca. 1404Dirc van DelfTafel van den Kersten ghelove (Tafel vom christlichen Glauben) ca. 1405anonymDer vrouwen heimelijcheit (Die Geheimnisse der Frauen) 1410–1415anonymRidderboec (Ritterbuch) ca. 1411Dirc PotterDer minnen loep 1436Magister JacobusComputus Magistri Jacobi (Komputistik des Magisters Jacobus) ca. 1440Thomas a KempisDe imitatione Christi (mittelniederländische Übersetzung) 1477anonymBible in duytsche (Delftse Bijbel 1477) (Delfter Bibel 1477) 1477anonymGroot Privilege 1485Bartholomeus EngelsmanVan den proprieteyten der dinghen (Übersetzung von Jacob Bellaert) ca. 1496anonymElckerlijc Ende 15. Jhd.anonymDie 100 capittelen van astronomijen (Hundert Kapitel über Astronomie) 16. Jhd.anonymSaul ende David (Saul und David) 16. Jhd.Johannes ConinckCirurgia of Hantgewerck int lichame der menschenVgl. W. L. Braekman: Johannes Conincks ‘Cirurgia’ of ‚Hantgewerck in Lichame der menschen‘. 1985. 1512anonymJan van Beverley 1513anonymTbouc van wondre ca. 1514anonymEen notabel boecxken van cokeryen (Ein bemerkenswertes Buch über das Kochen) 1516anonymEen schoone historie van Margriete van Limborch ende van Heyndric haren broeder 1517Cornelius AureliusDie cronycke van Hollandt (Chronik von Holland) 1525anonymDat batement van recepten (Sammlung von Rezepten) 1528Anna BijnsSchoon ende suverlijc boecxken inhoudende veel constige refereinen (refreinen uit 1528) 1530Jan van NaaldwijkVan Brabant die excellente cronike 1531Andries de SmetDie excellente cronike van Vlaenderen 1535Christiaen van VaerenbrakenConste van musike oft vanden SangheVgl. dazu W. L. Braekman: Christiae van Varenbrakenss ‘Conste von Musike oft vanden Sanghe’. 1981. 1537David JorisEen geestelijck liedt-boecxken (Ein geistliches Liederbuch) 1539anonymEen devoot ende profitelyck boecxken 1539anonymDe Gentse Spelen van 1539 (Die Genter Spiele von 1539) 1540Willem van Zuylen van NyeveltSouterliedekens 1544anonymAntwerps liedboek (Antwerpener Liederbuch) 1548Matthijs de CasteleinDe const van rhetoriken (Die Kunst der Rhetorik) ca. 1550Joos LambrechtNaembouck (ein niederländisch-französisches Wörterbuch)

Goldenes Zeitalter Jahr Autor Titel 1554Menno SimonsUytgangh ofte bekeeringhe 1557Ambrosius ZeeboutTvoyage van Mher Joos van Ghistele 1560Desiderius ErasmusLof der Zotheid (Lob der Torheit – niederländische Übersetzung des lateinischen Originalwerks von 1511) 1561Eduard de DeneTestament rhetoricael 1562anonymHet Offer des Heeren 1562Anthonis de RoovereRethoricale wercken (bewerkt door Eduard de Dene) 1563–1564Willem van HaechtDwerc der Apostelen 1565Lucas de HeereDen Hof ende Boomgaert der Poësien 1565–1574Godevaert van HaechtKroniek over de troebelen van 1565 tot 1574 te Antwerpen en elders (Chronik der Unruhen von 1565 bis 1574 in Antwerpen und anderswo) 1566Pieter DatheenDe Psalmen Davids 1566Lodovico GuicciardiniBeschrijvinghe van alle de Neder-landen 1566–1568Marcus van VaernewyckVan die beroerlicke tijden in die Nederlanden en voornamelick in Ghendt 1566-1568 1568Johan RadermacherVoorreden vanden noodich ende nutticheit der Nederduytscher taelkunste ca. 1568Jan van der NootHet bosken 1569anonymHistorie van broer Cornelis 1569Filips van Marnix van Sint-AldegondeDe bijencorf der H. Roomsche Kercke (Bienenkorb der heiligen römischen Kirche) 1574Hans VanackerGeuzenliedboek 1574Marcus van VaernewyckDe historie van Belgis 1576–1579Andries VierlinghTractaet van dyckagie 1581Pontus de HeuiterNederduitse orthographie 1581anonymPlakkaat van Verlatinge 1581Willem van OranjeApologie van Willem van Oranje 1584H.L. SpiegelTwe-spraack vande Nederduitsche letterkunst (Dialog über die nederduitsche Dichtkunst) 1584Justus LipsiusTwee boecken vande stantvasticheyt 1585Simon StevinDe Thiende 1585Dirck Volkertsz. CoornhertZedekunst dat is wellevenskunste 1586Simon StevinUytspraeck van de weerdichheyt der Duytsche tael (uit: De Beghinselen der Weeghconst) 1588Lucas Janszoon WaghenaerSpiegel der zeevaert 1590Simon StevinHet burgherlyck leven 1591Dirck Adriaensz. ValcoochDen reghel der Duytsche schoolmeesters 1596Jan Huyghen van LinschotenItinerario 1598Gerrit de VeerWaerachtighe beschryvinghe van drie seylagien 1599Cornelius KiliaanEtymologicum Teutonicae Linguae 17. Jhd.Passchier de FyneHet leeven en eenige bysondere voorvallen 1604Karel van ManderHet schilder-boeck 1605–1608Simon StevinWisconstighe gedachtenissen 1610Willem BaudartiusMorghen-wecker der vrye Nederlantsche Provintien 1610Hugo de GrootTractaet vande oudtheyt vande Batavische nu Hollandsche republique (Über das Alter der Batavischen Republik) 1612Jacob van der SchuereNederduydsche spellinge 1612Willem MeermanComoedia vetus 1613Justus de HarduwijnDe weerliicke liefden tot Roose-mond 1614Roemer VisscherSinnepoppen 1614H.L. SpiegelHert-spiegel 1616Daniël HeinsiusNederduytsche poemata 1618Nicolaus MuleriusHemelsche trompet morgenwecker 1619Jacob CatsAenmerckinghe op de tegenwoordige steert-sterre 1620Anthoni SmytersEpitheta 1623anonymZeeusche Nachtegael 1625Hugo de GrootDe iure belli ac pacis 1625Jacob CatsHouwelick 1626Adriaen ValeriusNederlandtsche gedenck-clanck 1630Dirck Volkertsz. CoornhertWerken (3 Teile) 1630Jacobus ReviusOver-Ysselsche sangen en dichten 1631Salomon de BrayArchitectura moderna ofte bouwinge van onsen tyt 1632Caspar BarlaeusMercator sapiens 1637Jacob CatsTrouringh 1637anonymBiblia, vervattende alle de canonijcke Boecken des Ouden en des Nieuwen Testaments (Statenvertaling 1637) 1641Jan Adriaanszoon LeeghwaterHaerlemmermeerboeck 1642–1647P.C. HooftNederlandsche Historien 1642Philips AngelLof der schilder-konst 1644Dirck Pietersz. PersCesare Ripa's Iconologia of Uytbeeldinghen des Verstants 1644Johan de BruneWetsteen der vernuften 1646Adriaan PoirtersHet masker van de wereldt afgetrocken 1646Willem IJsbrantsz. BontekoeJournael ofte gedenckwaerdige beschrijvinge 1649A.L. KokOnt-werp der Neder-duitsche letter-konst 1650anonym't Muyder-spoockje 1651Jeremias de DeckerGoede vrydag ofte Het lijden onses heeren Jesu Christi 1652anonymHet Hollants wijve-praetjen 1652–1662Jan van RiebeeckDagverhaal 1652Anna Maria van SchurmanOpuscula Hebraea Graeca Latina et Gallica 1653Constantijn HuygensHofwijck ca. 1657Jan Zoet't Groote visch-net 1657Jan Six van ChandelierPoësy 1658Jan Amos ComeniusPortael der saecken en spraecken 1659Abraham Palingh't Afgerukt mom-aansight der tooverye 1660Johan van BeverwijckSchat der gesontheyt 1660Jan Baptista van HelmontDageraed 1662Pieter de la CourtInterest van Holland, ofte gronden van Hollands-Welvaren 1662Cornelis de BieHet gulden cabinet van de edel vry schilderconst 1667Constantijn HuygensZee-straet 1668Adriaan KoerbaghEen bloemhof van allerley lieflijkheyd sonder verdriet 1669Aernout van OverbekeGeestige en vermaecklycke reijs beschrijving naar Oost-Indiën 1671Jan LuykenDuytse lier 1671Johan de WittWaerdye van lyf-rente naer proportie van los-renten 1672anonymHollants venezoen, en geopent voor de liefhebbers van 't vaderlandt 1672anonymD'oprechte Oranje oogen-salf 1677Baruch SpinozaPostuum uitgegeven werken (Posthum veröffentlichte Werke) 1677Andries PelsQ. Horatius Flaccus dichtkunst op onze tijden en zeden gepast 1677Baruch SpinozaEthica 1678Willem Godschalck van FocquenbrochAfrikaense Thalia 1678Cornelis BontekoeTractaat van het excellenste kruyd thee 1678Samuel van HoogstratenInleyding tot de hooge schoole der schilderkonst: anders de zichtbaere werelt 1681anonym't Amsterdamsch hoerdom 1682Hieronymus Sweertsoddige en ernstige opschriften, op luyffens, wagens, glazen, uithangborden en andere taferelen 1682Geerardt BrandtHet leven van Joost van den Vondel 1687Lieven van WaarmondHollands koors 1687Gerard BrandtLeven en bedryf van den heere Michiel de Ruyter 1688Josseph de la VegaConfusion de Confusiones 1690Govert BidlooOntleding des menschelyken lichaam 1690Jan van der HeydenBeschryving der nieuwlijks uitgevonden en geoctrojeerde slang-brand-spuiten, en haare wyze van brand-blussen, tegenwoordig binnen Amsterdam in gebruik zijnde 1690Nicolaas WitsenAaloude en hedendaagsche scheeps-bouw en bestier 1691Johannes DuijkeriusHet leven van Philopater 1691–1693Balthasar BekkerDe betoverde wereld 1692–1702Pieter RabusDe boekzaal van Europe 1695Nicolaas HeinsiusDen vermakelyken avanturier

18. Jahrhundert