Karel Janeček (* 20. Februar 1903 in Częstochowa, Polen; † 4. Januar 1974 in Prag, Tschechoslowakei) war ein tschechischer Komponist, Musikpädagoge und -theoretiker.

Leben und Wirken Janeček besuchte von 1915 bis 1917 die Bürgerschule in Nymburk und studierte bis 1921 Elektrotechnik an der Gewerbeschule in Prag. Bereits seit seiner Kindheit hatte er Klavierunterricht, und 1921 wurde er auf Empfehlung von Vítězslav Novák am Prager Konservatorium aufgenommen, wo er bis 1924 Schüler von Jaroslav Křička war. Ab 1929 unterrichtete er Musiktheorie an der Städtischen Musikschule in Pilsen. Er war dort Dirigent der städtischen Amateurphilharmonie, Funktionär in Musikvereinen und Musikkritiker und lernte die Musikerin Helena Matoušová kennen, die 1952 seine zweite Frau wurde.

Ab 1941 war er Professor für Komposition und Musiktheorie am Prager Konservatorium. Zu seinen Schülern zählten hier Vladimír Sommer, Radim Drejsl, Miloslav Nedbal und Michal Čakrt, später auch Jaromír Hruška, Lubomír Železný und Oldřich Flosman. Privaten Kompositionsunterricht gab er Ivan Řezáč und Ivan Jirko. Gemeinsam mit Václav Holzknecht und Emil Hradecký bereitete er die Gründung der Akademie der musischen Künste (AMU) vor. Dort unterrichtete er ab 1946 Musiktheorie und leitete von 1953 bis 1973 die Abteilung Musiktheorie. Sein wichtigster Schüler war hier Bohumil Dušek. Daneben lehrte er ab 1953 mehrere Jahre Musiktheorie am Institut für Musikwissenschaft der Philosophischen Fakultät der Karls-Universität.

Werke Kompositionen Čtyří skladby für Klavier, 1924–25 I. smyčcový kvartet, 1924, 1925 Tři intermezza für Violine und Klavier, 1925 II. smyčcový kvartet, 1927 Vteřiny, sieben kleine Stücke für Klavier, 1928 Sonatina für Klavier, 1929–31 Noc a smrt, drei Lieder für Männerchor nach Texten von Konstantin Biebl, Max Jakob und Carl Cramer, 1930 Z blízka i z dáli, drei Lieder für Frauenchor nach Texten von Julian Tuwim, Josef Hora und Arthur Rimbaud, 1930 Podzim 1930, vier Lieder für Männerchor nach Texten von Gérard Nerval, František Halas und Josef Hora, 1930 Trio für Violine, Bratsche und Cello, 1930 Čtyři malé suity für Klavier, 1930, 1939, 1964 Etudy für Klavier, 1931 Trio für Flöte, Klarinette und Fagott, 1931, 1963 Capriccio für Klavier, 1932, 1940, 1964 Interludia für Klavier, 1933, 1940, 1964 Světla a stíny, vier Lieder für Sopran, Alt, Tenor und Bass nach Texten von Jaroslav Seifert und Jean Cocteau, 1933–34, 1962 Hlasy ticha, Suite für Klavier, 1934 III. smyčcový kvartet, 1934 I. symfonie für großes Orchester, 1935–40 Den, fünf Stücke für Klavier, 1936 Suita für Klavier, 1937, 1939 Zpěv úzkosti für Männerchor nach einem Text von František Halas, 1938, 1960 České žalmy, Liedzyklus für Männerchor nach Texte von Josef Hora, Ladislav Stehlík, Vilém Závada und Jaroslav Tumlíř, 1939, 1962 Duo für Violine und Bratsche, 1939 Sonáta für Violine und Klavier, 1939 Introdukce a fuga für Klavier, 1940 Dětské trio für Violine, Cello und Klavier, 1940 Malá suita für Klavier, 1934, für Nonett 1941 Variace für Klavier, 1942 Divertimento für Oboe, Klarinette und Fagott, 1943 Sonáta für Klavier, 1944–45 Stříbrný les für Kinderchor nach Texten von Fratišek Halas, 1951 V řadě, Chorzyklus: Padlým, vier Lieder für Männerchor, Živým, drei Lieder für gemischten Chor, nach Texten von František Halas, 1951 Z lidu, fünf Volkslieder für Kinderchor, 1940 II. symfonie für großes Orchester, 1944–54 Radost a práce, drei Lieder für Kinderchor, Flöte, Klarinette und Fagott nach Texten von František Ladislav Čelakovský, 1952 Lenin, sinfonisches Triptychon nach Gedichten von Františk Halas, 1953, 1960 Preludium, Fughetta a Chorál für Orgel, 1956 Preludium, Chorál a Toccata für Orgel, 1958 Sonáta in G für Cello und Klavier, 1958 Legenda o Praze, Ouvertüre für Streichorchester, 1958 Kosmické písně, zwei Lieder für Männerchor nach Texten von František Hrubín, 1959 Malé symposion, Kammersuite für Flöte, Klarinette und Fagott, 1959 Epitafy, vier Lieder für Männerchor nach anonymen Texten und Texten von Karel Hynek Mácha, 1959 Duo für Violine und Cello, 1960 Komorní ouvertura k životnímu dramatu Giordana Bruna, 1960 Fantasie für große Orchester, 1962–63 Partita für Orgel, 1963 Miniaturní suita für Klavier 1934, für Nonett 1941, für kleines Orchester 1964 Kvartet für Flöte, Oboe, Klarinette und Fagott, 1966 Sinfonietta, 1966 Můj sen, drei Lieder für gemischten Chor nach Texten von Josef Palivec, 1972

Bücher Otakar Šín, Prag 1944 Základy moderní harmonie, Prag 1965 Melodika, Prag 1956 Hudební formy, Prag 1955 Harmonie rozborem, Prag 1963 Tektonika. Nauka o stavbě skladeb, Prag 1968 Tvorba a tvůrci. Úvahy, eseje, studie, poznámky, sestaveno a revidováno, Prag 1968 Skladatelská práce v oblasti klasické harmonie, Prag 1973 Smetanova komorní hudba. Kompoziční výklad, Prag 1978

Quellen Ceský hudební slovník: Janeček, Karel

Weblinks

Kategorie:Komponist (Tschechoslowakei) Kategorie:Komponist klassischer Musik (20. Jahrhundert) Kategorie:Musikpädagoge Kategorie:Musiktheoretiker Kategorie:Tscheche Kategorie:Tschechoslowake Kategorie:Geboren 1903 Kategorie:Gestorben 1974 Kategorie:Mann