Die Schwarzkopfnattern (Tantilla) sind eine Schlangengattung aus der Familie der Eigentlichen Nattern (Colubrinae).

Merkmale und Lebensweise Die Schwarzkopfnattern haben eine Gesamtlänge von maximal etwa 200 cm (Tantilla lintoni). Sie haben einen schlanken Körper und Kopf. Dorsal sind sie normalerweise einfarbig oder mit Streifen gemustert. Wenn ein Streifenmuster vorhanden ist, läuft meist ein Längsstreifen entlang der Körpermitte. Ventral ist der Körper einfarbig mit Ausnahme der Art Tantilla miyatai, die ein Muster aus dunklen Flecken aufweist. Der Kopf ist an der Oberseite oft dunkel bis schwarz gefärbt. Hinter dem Kopf befindet sich oft ein heller oder dunkler Querstreifen.

Die Beschuppung an der Kopfoberseite besteht aus einem Rostralschild, gefolgt von zwei Internasalia, zwei Präfrontalia, zwei Supraocularia, einem Stirnschild und zwei Scheitelschilden. An den Kopfseiten befinden sich ein geteiltes Nasenschild, keine Lorealia, ein Präoculare, zwei Postocularia und keine Subocularia. Die dorsale Beschuppung ist glatt und besteht aus 15 Reihen. Auf der Bauchseite sind 103 (T. lintoni) bis 125 (T. brevissima) Ventralia vorhanden und am Schwanz 28 (T. brevissima) bis 56 (T. lintoni) Subcaudalia.Wilson, L. D. 1999. Checklist and key to the species of the genus Tantilla (Serpentes: Colubridae), with some commentary on distribution. Smithsonian Herp. Inf. Serv. (122): 1-34 Weblink, S. 462–466

Verbreitungsgebiet und Gefährdungsstatus Das Verbreitungsgebiet der Schlangengattung ist von Nord- bis Südamerika. Das Hauptverbreitungsgebiet ist Mexiko. Innerhalb der Gattung stuft die IUCN 3 Arten als vom Aussterben bedroht („Critically Endangered“) ein, sowie 4 Arten als stark gefährdet („Endangered“) und 3 Arten als gefährdet („Vulnerable“).

Systematik Die Gattung wurde 1853 von Baird & Girard erstbeschrieben. Ihr werden 70 Arten zugeordnet (Stand: Februar 2026), die im Folgenden nach Taxon sortiert gelistet sind: BildTaxonErstbeschreibungVerbreitungsgebietIUCNTantilla albiceps, 1925Panamaalternativtext=(DD)|30x30px2013150pxTantilla alticola(, 1903)Nicaragua, Costa Rica, Panama, Nordwest-Kolumbien, Ecuadoralternativtext=(LC)|30x30px2017Tantilla andinista & , 1980Ecuador (Chimborazo)alternativtext=(DD)|30x30px2016150pxTantilla armillata, 1875Panama, Costa Rica, El Salvador, Nicaragua, Honduras, Guatemalaalternativtext=(LC)|30x30px2013150pxTantilla atriceps(, 1895)USA (Südwest-Texas), Mexikoalternativtext=(LC)|30x30px2007Tantilla bairdi, 1941Guatemala (Alta Verapaz)alternativtext=(DD)|30x30px2013Tantilla berguidoi , , & , 2016Panama (Darién)alternativtext=(NE)|30x30px150px|Tantilla bocourtiTantilla bocourti (, 1895)Mexikoalternativtext=(LC)|30x30px2007Tantilla boipiranga & , 2003Südost-Brasilienalternativtext=(VU)|30x30px2021Tantilla brevicauda , 1952El Salvador, Guatemala, Höhe 1200–1800 malternativtext=(LC)|30x30px2013Tantilla briggsi & , 1971Mexiko (Oaxaca)alternativtext=(DD)|30x30px2007150pxTantilla calamarina, 1866Mexikoalternativtext=(LC)|30x30px2007Tantilla capistrata, 1875Nordwest-Peru, Süd-Ecuadoralternativtext=(LC)|30x30px2017Tantilla carolina, , , & , 2022Mexiko (Guerrero)alternativtext=(NE)|30x30pxTantilla cascadae & , 1981Mexikoalternativtext=(DD)|30x30px2007Tantilla ceboruca, , , & , 2007Mexikoalternativtext=(NE)|30x30pxTantilla coronadoi, 1944Mexikoalternativtext=(LC)|30x30px2007150pxTantilla coronata & , 1853USAalternativtext=(LC)|30x30px2007150px|Tantilla cucullata in den USATantilla cucullata, 1956USA, Mexikoalternativtext=(LC)|30x30px2007Tantilla cuniculator, 1939Mexiko, Nord-Belize, Guatemalaalternativtext=(LC)|30x30px2013Tantilla deppei(, 1883)Mexikoalternativtext=(LC)|30x30px2007Tantilla excelsa & , 2017Hondurasalternativtext=(NE)|30x30pxTantilla flavilineata & , 1950Mexikoalternativtext=(EN)|30x30px2007Tantilla gottei & , 2017Hondurasalternativtext=(NE)|30x30px150pxTantilla gracilis & , 1853USAalternativtext=(LC)|30x30px2007Tantilla hendersoni, 2004Süd-Belizealternativtext=(DD)|30x30px2014150px|Tantilla hobartsmithii in El Paso County, TexasTantilla hobartsmithi, 1937USA, Mexikoalternativtext=(LC)|30x30px2007Tantilla impensa, 1998Guatemala, Honduras, Mexikoalternativtext=(LC)|30x30px2013Tantilla insulamontana & , 1980Süd-Ecuadoralternativtext=(CR)|30x30px2017Tantilla jani(, 1895)Guatemalaalternativtext=(VU)|30x30px2014Tantilla johnsoni, & , 1999Mexikoalternativtext=(DD)|30x30px2007Tantilla lempira & , 1980Hondurasalternativtext=(EN)|30x30px2013Tantilla lydia, , , & , 2020Hondurasalternativtext=(NE)|30x30px150pxTantilla melanocephala(, 1758)Panama, Trinidad, Tobago, Karibik (St. Vincent, Union Island, Grenada), Kolumbien (Valle del Cauca), Venezuela (Cojedes, Zulia), Brasilien, Nord-Argentinien, Bolivien, Uruguay, Guyana, Suriname, Französisch-Guayana, Ecuador, Peru, Paraguayalternativtext=(LC)|30x30px2019Tantilla miyatai & , 1987Ecuador (Pichincha)alternativtext=(DD)|30x30px2017150px|Tantilla moesta in MexikoTantilla moesta(, 1863)Mexiko, Guatemala, Belizealternativtext=(LC)|30x30px2013Tantilla nigra(, 1914)Kolumbien (Chocó)alternativtext=(DD)|30x30px2021150pxTantilla nigriceps, 1860USA, Mexikoalternativtext=(LC)|30x30px2007Tantilla oaxacae & , 1971Mexiko (Oaxaca)alternativtext=(DD)|30x30px2007Tantilla olympia, , & , 2013Hondurasalternativtext=(NE)|30x30px150px|Tantilla ooliticaTantilla oolitica, 1966USA (Süd-Florida)alternativtext=(EN)|30x30px2007Tantilla palamala, , , , , , , , & , 2025Venezuela (Trujillo)Tantilla petersi, 1979Ecuadoralternativtext=(CR)|30x30px2017150px|Tantilla planicepsTantilla planiceps(, 1835)USA (Kalifornien), Mexiko (Baja California)alternativtext=(LC)|30x30px2007Tantilla psittaca, 2011Nordost-Hondurasalternativtext=(VU)|30x30px2013150pxTantilla relicta, 1966USAalternativtext=(LC)|30x30px2007150px|Tantilla reticulata in Costa RicaTantilla reticulata(, 1860)Südost-Nicaragua, Costa Rica, Panama, Nordwest-Kolumbienalternativtext=(LC)|30x30px2015Tantilla robusta, & , 2002Mexiko (Puebla)alternativtext=(DD)|30x30px2007150px|Große Schwarzkopfnatter (Tantilla rubra) in Chiapas, MexikoTantilla rubra, 1875Mexiko, West-Guatemalaalternativtext=(LC)|30x30px2013Tantilla ruficeps(, 1894)Costa Rica, Nicaragua, West-Panama alternativtext=(LC)|30x30px2013Tantilla schistosa(, 1883)Mexiko, Belize, Guatemala, Honduras, Nicaragua, Costa Rica, Panamaalternativtext=(LC)|30x30px2013Tantilla selmae, , , & , 2024 Brasilien150px|Tantilla semicincta in KolumbienTantilla semicincta(, & , 1854)Kolumbien, Venezuelaalternativtext=(LC)|30x30px2016Tantilla sertula & , 2000Mexiko (Guerrero, Oaxaca)alternativtext=(DD)|30x30px2007Tantilla shawi, 1949Mexikoalternativtext=(EN)|30x30px2007Tantilla slavensi, & , 1985Mexiko (Südost-Veracruz)alternativtext=(DD)|30x30px2007Tantilla stenigrammi & , 2017Honduras (Olancho)alternativtext=(NE)|30x30pxTantilla striata, 1928Mexiko (Oaxaca)alternativtext=(DD)|30x30px2007Tantilla supracincta(, 1863)Südost-Nicaragua, Costa Rica, Panama, Ecuador, Kolumbienalternativtext=(LC)|30x30px2017150px|Tantilla taeniata in El SalvadorTantilla taeniata, 1883Guatemala, Honduras, El Salvador, Nicaraguaalternativtext=(LC)|30x30px2013Tantilla tayrae, 1983Südost-Mexiko (Chiapas)alternativtext=(DD)|30x30px2007Tantilla tecta & , 1997Nordost-Guatemalaalternativtext=(DD)|30x30px2014Tantilla tjiasmantoi & , 2016Perualternativtext=(NE)|30x30pxTantilla trilineata(, 1880)alternativtext=(NE)|30x30pxTantilla triseriata & , 1951Südost-Mexiko (Oaxaca)alternativtext=(DD)|30x30px2007Tantilla tritaeniata & , 1966Honduras (Islas de la Bahía)alternativtext=(CR)|30x30px2014150px|Tantilla vermiformis in Guatemala Tantilla vermiformis (, 1861)Nicaragua, Costa Rica, El Salvador, Honduras, Guatemalaalternativtext=(LC)|30x30px2013Tantilla vulcani, 1998Guatemala, Mexikoalternativtext=(LC)|30x30px2014150px|Tantilla wilcoxi in MexikoTantilla wilcoxi, 1902USA, Mexikoalternativtext=(LC)|30x30px2007150pxTantilla yaquia, 1942USA, Mexikoalternativtext=(LC)|30x30px2007

Literatur Wilson, L. D. 1982. A Review of the Colubrid Snakes of the Genus Tantilla of Central America. Milwaukee Publ. Mus. Contr. Biol. Geol. (52): 1-77 Wilson, L. D. 1987. A Résumé of the Colubrid Snakes of the Genus Tantilla of South America. Milwaukee Publ. Mus. Contr. Biol. Geol. (68): 1-35 Wilson, L. D. 1999. Checklist and key to the species of the genus Tantilla (Serpentes: Colubridae), with some commentary on distribution. Smithsonian Herp. Inf. Serv. (122): 1-34 Weblink

Weblinks

Einzelnachweise

Kategorie:Eigentliche Nattern