Die Zwergbarsche (Pseudochromidae) sind küstennah lebende Meeresfische aus der Gruppe der Barschverwandten (Percomorpha). Die Familie umfasst fünf Unterfamilien mit 12 Gattungen und über 125 Arten. Sie kommen im tropischen Indopazifik und im Roten Meere vor und leben streng an Korallenriffe gebunden in Höhlen und Spalten.

Merkmale Der Körper der Zwergbarsche ist langgestreckt, seitlich abgeflacht und oft prächtig gefärbt. Sie werden normalerweise 5 bis 18 Zentimeter lang. Zwergbarsche haben große Augen mit einer leicht ovalen Pupille. Ihr Maul ist groß und gut bezahnt.

Rücken- und Afterflosse haben einen bis drei Flossenstacheln. Die Bauchflossen, die auch fehlen können, werden von einem Stachel und drei bis fünf Weichstrahlen gestützt. Ihre Basis liegt unter oder vor der Brustflossenbasis. Die Seitenlinie der Zwergbarsche kann fortlaufend oder unterbrochen sein. Die Anzahl der Branchiostegalstrahlen liegt bei sechs.

Lebensweise Zwergbarsche leben versteckt in Korallenriffen in geringer Wassertiefe. Sie ernähren sich räuberisch von kleinen Krebstieren und anderen wirbellosen Organismen. Zwergbarsche leben paarweise oder in Haremsgruppen. Sie sind Hermaphroditen, d. h. ein Einzeltier kann sowohl Weibchen als auch Männchen werden. Bei einem Paar ist das größere Tier stets das Männchen. Alle Zwergbarsche laichen in Höhlen. Das Männchen bewacht die Eier bis zum Schlupf der Larven nach etwa einer Woche. Die Eier haften mit Filamenten aneinander und am Untergrund.

Systematik Zwergbarsche sind wahrscheinlich nah mit den Mirakelbarschen (Plesiopidae), Feenbarschen (Grammatidae) und Brunnenbauern (Opistognathidae) verwandt.H.K. Mok, H.J. Chang, C.Y. Lee: Phylogenetic interrelationship of the perciform Acanthoclinidae, Grammidae, Plesiopidae, Pseudochromidae, and Opistognathidae. Bull.Inst. Zool., Vol. 29, Nr. 1, Seite 29–39.

mini|Assiculus punctatus mini|Cypho purpurascens mini|Labracinus cyclophthalmus mini|Pracht-Zwergbarsch (Manonichthys splendens) mini|Queensland-Zwergbarsch (Ogilbyina queenslandiae) mini|Nymphen-Zwergbarsch (Pictichromis paccagnellae) mini|Pseudochromis ammeri mini|Pseudochromis moorei mini|Fridmans Zwergbarsch (Pseudochromis fridmani) mini|Pseudochromis fuscus mini|Pseudochromis marshallensis mini|Pseudochromis perspicillatus mini|Pseudochromis springeri mini|Pseudochromis steenei

Unterfamilie Anisochrominae Gattung Anisochromis Smith, 1954 – (3 Arten) Unterfamilie Assiculoidinae Gill, 2013Anthony C. Gill (2013): Classification and relationships of Assiculus and Assiculoides (Teleostei: Pseudochromidae). Zootaxa, 3718 (2): 128–136. doi: 10.11646/zootaxa.3718.2.2 Gattung Assiculoides Gill & Hutchins, 1997 Assiculoides desmonotus Gill & Hutchins, 1997 Unterfamilie Assiculinae Gill, 2013 Gattung Assiculus Richardson, 1846 Assiculus punctatus Richardson, 1846 Unterfamilie Pseudochrominae Gattung Cypho Myers, 1940 Purpur-Zwergbarsch (Cypho purpurascens (De Vis, 1884)) Cypho zaps Gill, 2004 Gattung Labracinus Schlegel, 1858 Labracinus atrofasciatus (Herre, 1933) Augenring-Zwergbarsch (Labracinus cyclophthalmus (Müller & Troschel, 1849)) Streifen-Zwergbarsch (Labracinus lineatus (Castelnau, 1875)) Labracinus melanotaenia (Bleeker, 1852) Gattung Manonichthys Gill, 2004 Sabah-Zwergbarsch (Manonichthys alleni Gill, 2004) Manonichthys jamali Allen & Erdmann, 2007 Manonichthys paranox (Lubbock & Goldman, 1976) Manonichthys polynemus (Fowler, 1931) Manonichthys scintilla Gill & Williams, 2011 Pracht-Zwergbarsch (Manonichthys splendens (Fowler, 1931)) Manonichthys winterbottomi Gill, 2004 Gattung Ogilbyina Fowler, 1931 Neuholland-Zwergbarsch (Ogilbyina novaehollandiae (Steindachner, 1879)) Queensland-Zwergbarsch (Ogilbyina queenslandiae (Saville-Kent, 1893)) Ogilbyina salvati (Plessis & Fourmanoir, 1966) Gattung Oxycerichthys Spitzschwanz-Zwergbarsch (Oxycercichthys veliferus (Lubbock, 1980)) Gattung Pholidochromis Pholidochromis cerasina Gill & Tanaka, 2004 Pholidochromis marginata (Lubbock, 1980) Gattung Pictichromis Gill, 2004 Pictichromis aurifrons (Lubbock, 1980) Pictichromis caitlinae Allen, Gill & Erdmann, 2008 Pictichromis coralensis Gill, 2004 Diadem-Zwergbarsch (Pictichromis diadema (Lubbock & Randall, 1978)) Pictichromis dinar Randall & Schultz, 2009 Pictichromis ephippiata (Gill, Pyle & Earle, 1996) Nymphen-Zwergbarsch (Pictichromis paccagnellae (Axelrod, 1973)) Porphyr-Zwergbarsch (Pictichromis porphyrea (Lubbock & Goldman, 1974)) Gattung Pseudochromis Rüppell, 1835 – (63 Arten) Pseudochromis aldabraensis Bauchot-Boutin, 1958 Pseudochromis alticaudex Gill, 2004 Pseudochromis ammeri Gill, Allen & Erdmann, 2012 Pseudochromis andamanensis Lubbock, 1980 Pseudochromis aureolineatus Gill, 2004 Pseudochromis aurulentus Gill & Randall, 1998 Pseudochromis bitaeniatus (Fowler, 1931) Pseudochromis caudalis Boulenger, 1898 Pseudochromis chrysospilus Gill & Zajonz, 2011 Pseudochromis coccinicauda (Tickell, 1888) Pseudochromis colei Herre, 1933 Pseudochromis cometes Gill & Randall, 1998 Pseudochromis cyanotaenia Bleeker, 1857 Pseudochromis dilectus Lubbock, 1976 Pseudochromis dixurus Lubbock, 1975 Pseudochromis dutoiti Smith, 1955 Pseudochromis eichleri Gill, Allen & Erdmann, 2012 Pseudochromis elongatus Lubbock, 1980 Pseudochromis erdmanni Gill & Allen, 2011 Pseudochromis flammicauda Lubbock & Goldman, 1976 Pseudochromis flavivertex Rüppell, 1835 Pseudochromis flavopunctatus Gill & Randall, 1998 Pseudochromis fowleri Herre, 1934 Pseudochromis fridmani Klausewitz, 1968 Pseudochromis fuligifinis Gill & Williams, 2011 Pseudochromis fuscus Müller & Troschel, 1849 Pseudochromis howsoni Allen, 1995 Pseudochromis jace Allen, Gill & Erdmann, 2008 Pseudochromis jamesi Schultz, 1943 Pseudochromis kolythrus Gill & Winterbottom, 1993 Pseudochromis kristinae Gill, 2004 Pseudochromis leucorhynchus Lubbock, 1977 Pseudochromis linda Randall & Stanaland, 1989 Pseudochromis litus Gill & Randall, 1998 Pseudochromis lugubris Gill & Allen, 2004 Pseudochromis luteus Aoyagi, 1943 Pseudochromis madagascariensis Gill, 2004 Pseudochromis magnificus Lubbock, 1977 Pseudochromis marshallensis Schultz, 1953 Pseudochromis matahari Gill, Erdmann & Allen, 2009 Pseudochromis melanotus Lubbock, 1975 Pseudochromis melanurus Gill, 2004 Pseudochromis melas Lubbock, 1977 Pseudochromis mooii Gill, 2004 Pseudochromis moorei Fowler, 1931 Pseudochromis natalensis Regan, 1916 Pseudochromis nigrovittatus Boulenger, 1897 Pseudochromis oligochrysus Gill, Allen & Erdmann, 2012 Pseudochromis olivaceus Rüppell, 1835 Pseudochromis omanensis Gill & Mee, 1993 Pseudochromis persicus Murray, 1887 Pseudochromis perspicillatus Günther, 1862 Pseudochromis pesi Lubbock, 1975 Pseudochromis pictus Gill & Randall, 1998 Pseudochromis punctatus Kotthaus, 1970 Pseudochromis pylei Randall & McCosker, 1989 Pseudochromis quinquedentatus McCulloch, 1926 Pseudochromis ransonneti Steindachner, 1870 Pseudochromis reticulatus Gill & Woodland, 1992 Pseudochromis rutilus Gill, Allen & Erdmann, 2012 Pseudochromis sankeyi Lubbock, 1975 Pseudochromis socotraensis Gill & Zajonz, 2011 Pseudochromis springeri Lubbock, 1975 Pseudochromis steenei Gill & Randall, 1992 Pseudochromis stellatus Gill, Allen & Erdmann, 2017 Pseudochromis striatus Gill, Shao & Chen, 1995 Pseudochromis tapeinosoma Bleeker, 1853 Pseudochromis tauberae Lubbock, 1977 Pseudochromis tigrinus Allen & Erdmann, 2012 Pseudochromis tonozukai Gill & Allen, 2004 Pseudochromis viridis Gill & Allen, 1996 Pseudochromis wilsoni (Whitley, 1929) Pseudochromis yamasakii Gill & Senou, 2016 Unterfamilie Pseudoplesiopinae Gattung Amsichthys Gill & Edwards, 1999 – (1 Art) Gattung Chlidichthys Smith, 1953 – (13 Arten) Gattung Lubbockichthys Gill & Edwards, 1999 – (3 Arten) Gattung Pectinochromis Gill & Edwards, 1999 – (1 Art) Gattung Pseudoplesiops Bleeker, 1858 – (9 Arten)

Die Aalbarsche (Congrogadidae), die bis Mitte 2014 als Unterfamilie den Zwergbarschen zugerechnet wurden, sind in der dritten Version der Revision der Knochenfischsystematik durch Betancur-R und Mitarbeiter zu einer eigenständigen Familie geworden.Betancur-R, R., E. Wiley, N. Bailly, M. Miya, G. Lecointre & G. Ortí. 2014. .

Aquaristik Am bekanntesten sind die Zwergbarsche der Gattungen Pseudochromis und Pictichromis aus der Unterfamilie Pseudochrominae, die wegen ihrer grellbunten Farben beliebte Fische für das Meerwasseraquarium sind. Ein großer Teil der im Handel angebotenen Tiere wird in Fischfarmen gezüchtet. Zwergbarsche sollten stets paarweise gehalten werden.

Literatur Joseph S. Nelson: Fishes of the World. 4th edition. John Wiley & Sons, Hoboken NJ u. a. 2006, ISBN 0-471-25031-7. Hans A. Baensch / RobertPatzner: Mergus Meerwasser-Atlas Band 1, Mergus-Verlag, Melle, ISBN 3-88244-020-1 Ewald Lieske, Robert F. Myers: Korallenfische der Welt, Jahr Top Special Verlag Hamburg, ISBN 3-86132-112-2 Rudie H. Kuiter / Helmut Debelius: Atlas der Meeresfische, Kosmos-Verlag, 2006, ISBN 3-440-09562-2

Einzelnachweise

Weblinks