Seit dem Konzil Konzil von Chalcedon im Jahr 451 galt der armenische Teil der Christenheit bei den oströmisch-byzantinischen Herrschern über Jerusalem (395–637/38) als schismatisch. Erst nach der Eroberung Jerusalems durch die Araber 637/38 konnten die Armenier einen eigenen Bischof als Oberhaupt der armenischen Christen in Jerusalem einsetzen. Die Armenischen Patriarchen von Jerusalem betrachten sich als Nachfolger des ersten armenischen Bischofs von Jerusalem, eines Geistlichen namens Abraham.The Armenian Patriarchate of Jerusalem, Webseite von St. John the Baptist Armenian Orthodox Church, abgerufen am 26. Dezember 2025. Die folgenden Personen waren bzw. sind Bischöfe, Erzbischöfe und Patriarchen des heutigen armenisch-apostolischen Patriarchats von Jerusalem:

Frühislamische Kalifate und Nachfolgedynastien (637/638–1099) Abraham I. (638–669) Krikor (Gregor) I. Yedessatzi (669–696) Kevork (Georg) (696–708) Mgrditsch (Baptist) I. (708–730) Hovhannes (Johannes) I. (730–758) Stepanos (Stephan) (758–774) Yeghia (Elija) (774–797) ... Abraham II. (885–909) ... Krikor (Gregor) II. (981–1006) Arsen (Arsenius) Yerusaghematsi (Arsenius von Jerusalem) (1006–1038) Mesrob I. (1008) ... Simeon I. (1090–1109)

Königreich (Kreuzfahrerstaat) Jerusalem (1099–1187) Movses (Moses) (1109–1133) Esayi (Jesaja) I. (1133–1152) Sahag (Isaak) I. (1152–1180) Abraham III. (1180–1191)

Ayyubiden und Mamluken (1187–1517) Minas I. (1191–1205) Abraham IV. (1215–1218) Arakel („Engel“) (1218–1230) Hovhannes (Johannes) II. von Karin (1230–1238) Garabed („Vorläufer“/Johannes der Täufer) I. von Jerusalem (1238–1254) Hagopos (Jakob) (1254–1281) Sarkis (Sergius) I. (1281–1313) Asdvadzadur (Theodor) I. (1313–1316) David I., „Bischof von Jerusalem“M. Stone: The Manuscript Library of the Armenian Patriarchate in Jerusalem. In: Israel Exploration Journal 19 (1969) 27. (1316–1321) Boghos (Paul) I. (oder auch Bedros/Petrus) (1321–1323) Vartan Areveltzi (1323–1332) Hovhannes (Johannes) III. Jocelyne (1332–1341) Parsegh (Basil) (1341–1356) Garabed („Vorläufer“/Johannes der Täufer) (1349) Krikor (Gregor) III. (1356–1363) Giragos (Koadjutor) Mgrditsch (Baptist) II. (1363–1378) Hovhannes (Johannes) IV. Lehatzi (von Polen) (1378–1386) Krikor (Gregor) IV. Yekibdatsi (Gregor von Ägypten) (1386–1391) Esayi (Jesaja) II. (1391–1394) Sarkis (Sergius) II. (1394–1415) Mardiros („Märtyrer“) (Koadjutor 1399) Mesrob (Koadjutor 1402) Boghos II. Karnetzi, später Katholikos (1415–1419) Mardiros („Märtyrer“) I. von Ägypten (1419–1430) Minas (Koadjutor 1426) Esayi (Jesaja) III. (1430–1431) Hovhannes (Johannes) V. (1431–1441) Muron (Benedikt) (Koadjutor 1436–1437) Abraham V. Missirtzi (1441–1454) Mesrob II. (1454–1461) Bedros (Petrus/Peter) I. (1461–1476) Mgrditsch (Baptist) III. Elovtzi (1476–1479) Abraham VI. Periatzi (1497–1485) Hovhannes (Johannes) VI. Missirtzi (1485–1491) Mardiros („Märtyrer“) Brusatzi II. (Martiros Prusac'i) (1491–1501), zuvor Bischof von Bursa Bedros (Petrus/Peter) II. (1501–1507) Sarkis (Sergius) III. (1507–1517)

Osmanisches Reich (1517–1920) Hovhannes (Johannes) (1517–1522) Asdvadzadur (Theodor) II. Merdintzi (1532–1542) Pilibos (Philipp) (1542–1550) Asdvadzadur (Theodor) II. Merdintzi (1550–1551), erneut Antreas (Andreas) Merdintzi (Andreas von Mardin) (1551–1583) David II. Merdintzi (David von Mardin) (1583–1613) Krikor (Gregor) V. Kantzagehtzi (1613–1645) Asdvadzadur (Theodor) III. Daronetzi (1645–1664) Yeghiazar (Eleasar) Hromglayetzee, Eghiazar von Aintab (Koadjutor 1664–1665) Asdvadzadur (Theodor) III. Daronetzi (1665–1666), erneut Yeghiazar (Eleasar) I. Hromglayetzee, Eghiazar von Aintab (1666–1668) Asdvadzadur (Theodor) III. (1668–1670) Yeghiazar (Eleasar) I. Hromglayetzee, Eghiazar von Aintab (1670–1677 ), erneut Martiros III. Khrimetzi (Martiros/„Märtyrer“ von der Krim) (1677–1680) Hovhannes (Johannes) VI. Amasiatzi (Topal) (1680) Martiros III. Khrimetzi (Martiros/„Märtyrer“ von der Krim) (1681–†1683), erneut Laie als Locum tenens (Weltlicher Verweser des Patriarchats) (1683–1684) Hovhannes (Johannes) VII. Bolsetzi (1684–1697) Simeon (Koadjutor) (1688–1691) Minas II. Hamtetzi (1697–1702 [abgesetzt]. 1703-†1704)Wolfgang Hage: Das orientalische Christentum. W. Kohlhammer Verlag, 2007, ISBN 9783170176683, S. 480. 1704-1715 unter Verwaltung des Armenischen Patriarchats von Konstantinopel Kalusd („Pfingsten“) Zeytuntsi (Gaydzagn) (zunächst Koadjutor) Krikor (Gregor) (Bidzag) (Koadjutor) (1704–15), auch Armenischer Patriarch von Konstantinopel Krikor (Gregor) VI. Shirvantzi (Gregor von Shirwan, der „Kettenträger“) (1715–1749), 1721-†1749 in Jerusalem Hanna (syrisch-aramäisch für Johannes) von Jerusalem, Patriarchalvikar 1717-†1733 Hagop (Jakob) II. Zimmaratzi (1749–1752), auch Armenischer Patriarch von Konstantinopel Asdvadzadur (Theodor) Chorenatzi in Taron (1752–1761) Garabed III. (Kandtschagetzi) aus Gandzak (1761–1768) Boghos (Paul) III. aus Van (1768–1775) Hovhannes (Johannes) Kanapertzi (1775–1793) Bedros (Petrus/Peter) III. aus Tokat (1793–1800) Asdvadzadur II. (Theodor) aus Van (1800–1818) Kapriel (Gabriel) von Nikomedien (1818–1840) Boghos (Paul) Adrianubolsetzi (1824–1847) Zakaria Kopetzi (1840–1846) Giragos (Cyriakus) Mnatzakanian von Jerusalem (1846–1850) mini|Patriarch Harutiun Vehabedian, um 1900 Hovhannes (Johannes) X. Movsessian von Smyrna (1850–1860) Vertanes (Vartan) (Locum Tenens) (1860–1864) Esayi (Jesaja) IV. von Talas (1864–1885) Yeremya (Jeremia) Der Sahagian (Locum Tenens) (1885–1889) Harutiun („Auferstehung“) Vehabedian ( 1889–†1910), 1885–1888 armenischer Patriarch von Konstantinopel 1910–1921 Sedisvakanz Taniel (Daniel) Hagopian (Locum tenens, 1909–1913) Malachia Ormanian (Locum tenens, 1914–1916); zuvor 1896–1908 armenischer Patriarch von Konstantinopel 1916–1917 Sahag Khabayan (Isaak), „Katholikos-Patriarch Aller Armenier des Osmanenreichs“

Britisches Mandatsgebiet Palästina (1920–1948) Yegishe (Elischa) I. Tourian (1921–1929), zuvor 1909 bis 1911 armenischer Patriarch von Konstantinopel Torkom I. Koushagian (1931–1939) Mesrob III. Nishanian (1939–1944)

Palästinakrieg/Israelischer Unabhängigkeitskrieg (1948–1949) Guregh (Kyrill) II. Israelian (1944–1949)

Jordanische Hoheit über Ost-Jerusalem (1949–1967) 1949–1960 Sedisvakanz Tiran Nersoyan (1957–1958), am 20. März 1957 gewählt und proklamiert, am 30. August 1958 durch die jordanischen Behörden ausgewiesen, † 1989 in New York Suren Kemhadjian (Locum tenens, 1958–1960) Hayrig Aslanian (Locum tenens, 30. März bis 9. Juni 1960)

Israelische Hoheit über Ost-Jerusalem (seit 1967) Yegishe (Elischa) II. (1960–1990) Torkom II. Manoogian (1990–2012) Nourhan (Nurhan) Manougian (2013–)

Siehe auch

Liste der Patriarchen von Jerusalem Lateinischer Patriarch von Jerusalem Jakobuskirche

Literatur Homepage des Armenischen Patriarchats, gelesen am 25. September 2011 Haig Aram Krikorian: Lives and Times of the Armenian Patriarchs of Jerusalem. Sherman Oaks, Calif. : H.A. Krikorian 2009. ISBN 9780976910718

Einzelnachweise

Jerusalem ! ! Armenische Apostolische Kirche Jerusalem