miniatur|Václav Jan Staněk Václav Jan Staněk (* 16. Juli 1907 in Miskowitz, Böhmen; † 5. Oktober 1983 in Prag, Tschechoslowakei) war ein tschechischer Naturforscher, Zoologe, Mykologe, Botaniker, Zoodirektor, Fotograf, Filmemacher und Autor. Sein botanisch-mykologisches Autorenkürzel lautet „“.

Leben und Wirken Staněk war der Sohn eines Lehrers. Nach seinem Schulabschluss in Kutná Hora im Jahre 1928 studierte er an der wissenschaftlichen Fakultät der Karls-Universität Prag, wo er mit einer Dissertation über das akustische System der Fledermäuse zum Doktor promovierte. 1929 wurde Staněk Mitarbeiter am Nationalmuseum in Prag. 1936 wurde Staněk Assistent von Jiří Janda im Zoo Prag und nach Jandas Tod hatte er von August 1938 bis Oktober 1939 den Direktorenposten inne. Während des Zweiten Weltkrieges kehrte er an die zoologische Abteilung des Nationalmuseums zurück, wo er bis 1943 verblieb. Anschließend arbeitete er als freier Künstler, insbesondere als Autor, Fotograf und Filmemacher.

In den 1930er-Jahren veröffentlichte Staněk zahlreiche Artikel in den Magazinen Pestrém týdnu, Pražském ilustrovaném zpravodaji und Světozoru. Er verfasste mehrere Bücher, die auch auf Deutsch erschienen, darunter Das grosse Bilderlexikon der Tiere, zu dem der deutsche Autor Hans-Wilhelm Smolik das Vorwort schrieb, oder Achtung Giftschlangen. Zudem drehte er mehr als dreißig kurze und mittellange Dokumentarfilme. Der erste Farbfilm war die Trilogie Lied des Waldes (Píseň lesa) aus dem Jahr 1950. 1949 wollte Staněk nach Afrika reisen, um einen Reise- und Naturfilm zu drehen. Er hatte jahrelang Geld für die Expedition gespart, konnte sie aber aufgrund des Regimewechsels nicht mehr durchführen. Als Satellitenstaat der UdSSR war die Tschechoslowakei nun Teil des Ostblocks und des Rats für gegenseitige Wirtschaftshilfe, außerdem ab 1955 Mitglied des Warschauer Paktes. Seine erste privatfinanzierte Reise nach Afrika war daher erst 1969 mit Čedok. Schließlich erlebte er das Ende der kommunistischen Herrschaft nicht mehr. Ein Teil seiner privatfinanzierten Filme sind von einem Nachfahren frei zugänglich auf die Video-Plattform Youtube hochgeladen und unter CC-Lizenz im Internet Archive gespeichert.

Publikationen Bücher (Auswahl) O lvíčku Simbovi; Unie, Praha, 1943 S kamerou za zvěří na našich vodách; Československá grafická unie, Praha, 1948 Die Schönheit der Natur; Artia Verlag, Prag, 1955 Der geheimnisvolle Wald; Artia Verlag, Prag, 1957 Besuch bei Affen, Artia Verlag, Prag, 1957 Katzen und Kätzchen, Artia Verlag, Prag, 1957 Gross und Klein in der Vogelwelt; Artia Verlag, Prag, 1958 Die Drachensippschaft; Süddeutscher Verlag, München, 1959 Die große Bärenfamilie, Artia Verlag, Prag, 1959 Auf Bärenspur in den Karpaten; Artia Verlag, Prag, 1959 Simba das Löwenjunge; Artia Verlag, Prag, 1959 Schönheit des Lebens; Artia Verlag, Prag, 1959 Tiere und Wasser, Artia Verlag, Prag, 1959 Achtung Giftschlangen, Artia Verlag, Prag 1960 Nashörner, Nilpferde, Elefanten und ihre Verwandten, Artia Verlag, Prag 1960 Exotische Vögel; Römer Verlag, Frankfurt am Main, 1961 Pferde, Elefanten und ihre Verwandten; Römer Verlag, Frankfurt am Main, 1961 Das grosse Bilderlexikon der Tiere, Blüchert Verlag, Hamburg, 1962 Ungiftige Schlangen; Artia Verlag, Prag, 1962 Das Affenbuch; Römer Verlag, Frankfurt am Main, 1962 Das grosse Bilderlexikon der Insekten; Artia Verlag, Prag, 1968 Seltsame Tiere sehen dich an; Dausien Verlag, Hanau/M., 1968

Filme (Auswahl) Pod žhavým sluncem (1930) Do země ledovců (1949) Píseň lesa (1950) Výři (1951) Volavky na Velkém Tisém (1951) Za karpatským medvědem (1952) Škůdci listnatých lesů (1953) Škůdci jehličnatých lesů (1953) Zvířata z celého světa (1956)

Literatur Petr Vilgus: České ilustrované časopisy mezi roky 1918–1945 na příkladu Pražského ilustrovaného zpravodaje a Pestrého týdne. Praha 2007.

Einzelnachweise

Weblinks

Biografie (tschechisch) Direktoren des Zoo Prags (tschechisch) Filmografie Autoreintrag beim IPNI

Kategorie:Naturforscher Kategorie:Zoodirektor Kategorie:Zoologe Kategorie:Mykologe Kategorie:Botaniker (20. Jahrhundert) Kategorie:Dokumentarfilmer Kategorie:Naturfotograf Kategorie:Sachbuchautor (Zoologie) Kategorie:Tscheche Kategorie:Geboren 1907 Kategorie:Gestorben 1983 Kategorie:Mann Kategorie:Sachliteratur