Jomtob Lipmann Mühlhausen (Jomtow Lipmann, aus Mühlhausen) war Rabbiner und Halachist in Böhmen im späten 14. und frühen 15. Jahrhundert, der zeitweilig auch in Wien, Prag, Jena und Polen wirkte. Er vertrat eine eigentümliche Verbindung von maimonidischer Philosophie und Kabbala.

Sein Sefer ha-Nizzachon, , enthält eine energische Verteidigung des JudentumsDieses Buch ist eines der „am meisten verbreiteten Erzeugnisse“ der jüdischen Apologetik gegen die Judenmission. Paul Rieger: Judenmission. In: Jüdisches Lexikon. Begr. von Georg Herlitz und Bruno Kirschner. Band III.: Ib–Ma. Jüdischer Verlag, Berlin 1929, , Sp. 434–437, hier Sp. 436 (unter dem Autorenkürzel „P. R.“; online); Nachdruck der 1. Auflage im Athenäum Verlag, Frankfurt/M. 1987, ISBN 3-610-00400-2, hier Band III: Ib–Ma, . und hat einen starken Einfluss auf Spätere ausgeübt. Eine lateinische Übersetzung der Zusammenfassung in Gedichtform, Zikron Sefer ha-nizzachon (deren Zuschreibung an Lipmann jedoch nach Abraham Geiger zweifelhaft istGotthard Deutsch, M. Seligsohn: Lipmann-Mühlhausen, Yom-Ṭob ben Solomon. In: Jewish Encyclopedia (englisch).), hat J. Chr. Wagenseil in sein Buch , 1681, S. 107–117, aufgenommen.

Werke Liber Nizachon Rabbi Lipmanni. Conscriptus anno à Christo nato M.CCC.XCIX. diuq[ue] desideratus: nec ita pridem, fato singulari, è Judaeorum manibus excussus, oppositus Christianis, Sadducaeis atque aliis. Editus typis Academicis Curante Theodorico Hackspan, Vinariensi, Linguae Sanctae Professore Altdorfino. Endter, Nürnberg 1644 (Katalogisat – Staatsbibliothek zu Berlin) (). R. Lipamanni [d. i. Jōmṭōb Mühlhausen] Disputatio adversus Christianos ad Josuae, Judicum … libros … Lateinische Übersetzung von Sebald Schnell. Scherff, Altdorf 1645 (). Carmen Memoriale Libri Nizzachon a R. Lipmanno compositi. Ei subjungitur sedula solidaque Confvtatio. In: Tela ignea satanae, hoc est arcani & horribiles Judaeorum adversus Christvm Devm & Christianam religionem libri anekdotoi. Joh. Christophorvs Wagenseilivs ex Europae Africaeque latebris erutos in lucem protrusit theologorum Christianorum fidei ad tanto rectius meditandum ea, quae conversionem miserrimae gentis Judaicae iuvare possunt illos commitens commendansque. Schönnerstaedt, Altdorf 1681, S. 105–117; Confutatio S. 118–140 ().

Literatur

Ernst Müller: LIPMANN-MÜHLHAUSEN, JOMTOW. In: Jüdisches Lexikon. Band III: Ib–Ma. Begr. von Georg Herlitz und Bruno Kirschner. Jüdischer Verlag, Berlin 1929, , Sp. 1119 (unter dem Autorenkürzel „E. M.“; online – Freimann-Sammlung); Nachdruck der 1. Auflage im Athenäum Verlag, Frankfurt/M. 1987, ISBN 3-610-00400-2, hier Band III: Ib–Ma, .

Weblinks Gotthard Deutsch, M. Seligsohn: Lipmann-Mühlhausen, Yom-Ṭob ben Solomon. In: Jewish Encyclopedia (englisch)

Einzelnachweise

Kategorie:Rabbiner Kategorie:Kabbalist Kategorie:Geboren im 14. Jahrhundert Kategorie:Gestorben im 15. Jahrhundert Kategorie:Mann